اصول دین فروع دین احکام اسلامی کتب حدیث شیعه کتب فقه شیعه فیض کاشانی: ملا محسن فیض کاشانی احادیث و روایات معاملات ( عام ) رهن ( عقد ) بیع ضمان ( اخص ) حواله ودیعه ( عقد ) مضاربه وکالت ثمن مؤجل احکام زمین شیعه امامیه Twelver Shiism (فرق تشیع) ملا محسن فیض کاشانی Arabic اص‍ف‍ه‍ان مکتبه الامام امیرالمومنین علیه‌السلام العامه‏‫ ۱۴۱۲ق‌. = - ۱۳۷۰. ک‍ت‍اب‍ن‍ام‍ه‌ ب‍ه‌ص‍ورت‌ زی‍رن‍وی‍س‌ انتقادات فیض به کتب اربعه: مؤلف، در مقدمه، کتب اربعه را مورد نقد قرار داده و ضرورت تدوین یک کتاب حدیثی را اعلام می‌دارد. کتاب کافی: وی، ضمن آنکه کتاب الکافی را به خاطر در بر داشتن اصول و خالی بودن از زواید، شریفترین، موثقترین، کاملترین و جامعترین کتب اربعه می‌داند، مشکلات زیر را برای آن برمی‌شمارد: در ذکر بسیاری از احکام، سستی به عمل آمده و بابهای آن تمام و کامل نیست. برخی موارد به ذکر یکی از دو طرف روایات - که شبهه تعارض در مورد آنها وجود دارد- بسنده شده و خلاف آن نیامده است. مبهمات و مشکلات احادیث، بدون شرح رها گردیده است. در برخی از کتب و ابواب و روایات آن، ترتیب نیکویی به کار نرفته است و بسا حدیثی در غیر باب آن آمده است. کتاب من لایحضره الفقیه: فیض، در ادامه، به مشکلات کتاب من لایحضره الفقیه می‌پردازد و می‌گوید: کتاب فقیه، در بیشتر موارد یاد شده مانند الکافی است، جز اینکه: از احادیث مربوط به اصول عقاید خالی است. ابواب و فصول بیشتری را جا انداخته است. چه بسا در آن، حدیث با کلام مؤلف اشتباه شده و سخن وی در دنباله حدیث با حدیث خلط می‌شود. احادیث مرسل آن، بسیار و اسناد مورد اهمال آن نیز فراوان است. کتاب تهذیب الاحکام: مؤلف، درباره تهذیب الاحکام نیز چنین اظهار نظر می‌کند: تهذیب الاحکام، گر چه جامع احکام است و تقریباً تمام احادیث احکام، در آن وارد گردیده، لکن از جهت خالی بودن از احادیث مربوط به اصول عقاید، مانند فقیه است. وی، علاوه بر این، به وجود مشکلات زیر در کتاب تهذیب الاحکام اشاره می‌کند: اشتمال بر تأویلات دور از واقع و جمع نادرست میان روایات متعارض. جدا کردن احادیثی که جا دارد یکجا گرد آید و کنار هم آوردن احادیثی که شایسته است جدا شود. قراردادن بسیاری از اخبار در محل نامناسب و کوتاهی در ذکر احادیث در جای خود. دارای تکرارهای ملال آور و طولانی کردن بابها با عنوان‌های کوتاه. کتاب الاستبصار: وی، در ادامه می‌گوید: الاستبصار نیز پاره‌ای از تهذیب الاحکام است که از آن استخراج گردیده و به ذکر اخبار مخالف و معارض اقتصار ورزیده و در جمع بین آنها با استمداد از احادیث قریب و غریب، کوشیده است. صاحب الوافی، در ادامه، از تلاش مشایخ سه گانه، در نقل احادیث و گردآوری اخبار پراکنده، قدردانی می‌کند و می‌گوید:انصاف این است که جمع میان آنچه انجام دادهاند و آنچه واگذاشته‌اند، کاری ناممکن، بلکه از توان بشر خارج است. به هر حال آنها وظیفه خود را انجام دادهاند و آنچه باقی مانده، بر عهده آنان نبوده است. مؤلف، قبل از وارد شدن در اصل مقصود، سه امر را مقدم داشته و در مورد آنها توضیح داده و آن سه امر عبارتند از: طریق شناسایی علوم دینی، راه شناسایی اسناد حدیث‌ها و اصطلاحات و قواعد به کار گرفته شده در کتاب. [مقدمات التحقیق],oکلمه المکتبه,oطریقتنا فی اخراج هذا الکتاب,oالفهرس,•[تتمه کتاب المعایش و المکاسب و المعاملات],o[تتمه ابواب احکام التجاره و شروط البیع و الربا],٨۶-باب المحاقله و المزابنه و العریه,٨٧-باب بیع الزروع و شراوها,٨٨-باب السلف فی الطعام,٨٩-باب السلف فی المتاع و الحیوان,٩٠-باب النسییه,٩١-باب المعاوضه فی الطعام,٩٢-باب المعاوضه فی الحیوان و الثیاب و غیر ذلک,٩٣-باب الغنم تعطی بالضریبه,٩۴-باب الصرف بالمثل,٩۵-باب الصرف بغیر المثل,٩۶-باب بیع کل من الذهب و الفضه المخلوط بغیره,٩٧-باب بیع تراب الصیاغه و التبر,٩٨-باب الصرف فی الدین,٩٩-باب ما اذا تغیر السعر قبل تمام التقابض فی الصرف,١٠٠-باب الرجل یقرض الدراهم فتکسد او تتغیر,١٠١-باب انفاق الدراهم المحمول علیها و الناقصه,١٠٢-باب الرجل یقرض الدراهم و یاخذ اجود منها,١٠٣-باب القرض یجر المنفعه,١٠۴-باب الرجل یعطی الدراهم ثم یاخذها ببلد اخر,١٠۵-باب النزول علی الغریم و قبول هدیته,١٠۶-باب بیع الغرر و المجازفه و الشیء المبهم,١٠٧-باب بیع المرابحه,١٠٨-باب الرجل یشتری للرجل او منه لغیره بربح لنفسه,١٠٩-باب الرجل یبیع ما لیس عنده,١١٠-باب بیع الصک و بیوع اخر منهی عنها,١١١-باب العینه,١١٢-باب التخلص من الربا,١١٣-باب بیع الدین,١١۴-باب بیع النقد و النسییه صفقه,١١۵-باب الرجل یبیع شییا ثم یوجد فیه عیب,١١۶-باب من اشتری جاریه ثم ظهر بها عیب,١١٧-باب من اشتری جاریه علی انها بکر فوجدها ثیبا,١١٨-باب من اشتری جاریه فاولدها ثم وجدها مسروقه,١١٩-باب سایر ما یرد به الرقیق و ما لا یرد,١٢٠-باب التفریق بین ذوی الارحام من الممالیک,١٢١-باب العبد یشترط لمولاه ان باعه ان یعطیه شییا,١٢٢-باب المملوک یباع و له المال,١٢٣-باب الشراء من المکره و بیع الرجل ما لیس له,١٢۴-باب الشفعه,١٢۵-باب النوادر,oابواب احکام الدیون و الضمانات و سایر المعاملات,الایات,١٢۶-باب قضاء الدین,١٢٧-باب اقتضاء الدین,١٢٨-باب ان من استخلف احدا علی حق او احتسبه عند الله فلیس له ان یاخذ منه شییا,١٢٩-باب الانظار و التحلیل,١٣٠-باب انه اذا مات الرجل حل دینه,١٣١-باب المملوک یتجر فیقع علیه الدین,١٣٢-باب قصاص الدین,١٣٣-باب من یرکبه الدین فیوجد متاع رجل عنده بعینه,١٣۴-باب وجوب اداء الامانه و لو الی الکافر,١٣۵-باب الحواله,١٣۶-باب الکفاله,١٣٧-باب الرهن,١٣٨-باب منفعه الرهن و غلته ١,١٣٩-باب بیع الرهن و شراوه,١۴٠-باب تلف الرهن و نقصانه,١۴١-باب الاختلاف فی الرهن,١۴٢-باب العاریه,١۴٣-باب الودیعه و البضاعه ١,١۴۴-باب المضاربه,١۴۵-باب الشرکه و الصلح,١۴۶-باب ضمان الصانع و الاجیر,١۴٧-باب ضمان المکاری و الملاح,١۴٨-باب سایر من لا ضمان علیه و من یضمن,١۴٩-باب ضمان ما یفسد البهایم من الحرث,١۵٠-باب الرجل یکتری دابه فیجاوز بها الحد او یردها قبل الانتهاء الی الحد,١۵١-باب الرجل یتکاری البیت و السفینه و الرحی,١۵٢-باب اجاره الاجیر و ما یجب علیه,١۵٣-باب استعمال الاجیر قبل مقاطعته علی اجرته و تاخیر اعطایه و حبسه عن الجمعه و الاستیضاع من شرطه,١۵۴-باب الرجل یتقبل بالعمل ثم یقبله من غیره باقل مما تقبل,١۵۵-باب من ادان ماله بغیر بینه و ایتمن غیر الموتمن و المضیع,١۵۶-باب الوکاله,١۵٧-باب النوادر,oابواب احکام الارضین و المیاه,الایات,١۵٨-باب احیاء الارض الموات,١۵٩-باب حکم ارض الخراج و ارض اهل الذمه,١۶٠-باب سخره العلوج و النزول علیهم,١۶١-باب بیع المرعی,١۶٢-باب بیع الشرب المستغنی عنه,١۶٣-باب حکم ماء السیل,١۶۴-باب منع فضل الماء و سد الطریق,١۶۵-باب قباله الارضین و المزارعه و الاجاره,١۶۶-باب من یواجر ارضا ثم یبیعها او یموت قبل انقضاء الاجل,١۶٧-باب الرجل یستاجر الارض فیواجرها باکثر مما استاجرها,١۶٨-باب ما یقال او یفعل للزرع و الغرس,١۶٩-باب قطع الشجر,١٧٠-باب حرز ١الزرع,١٧١-باب حریم الحقوق,١٧٢-باب حکم الخص بین دارین,١٧٣-باب الضرار,١٧۴-باب من اخذ ارضا بغیر حق,١٧۵-باب من زرع فی غیر ارضه او غرس,١٧۶-باب من یمر بالبستان او الزرع فیتناول منه,١٧٧-باب النوادر, text فیض کاشانی, ملامحسن (حکیم فیلسوف، محدث، مفسر و عارف دوره صفوی و از دانشمندان شیعه، شاگرد ملاصدرای شیرازی و داماد بزرگ او، فقیه اخباری), 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان Author م‍ح‍م‍دح‍س‍ن‌ ال‍م‍ش‍ت‍ه‍ر ب‍ال‍ف‍ی‍ض‌ ال‍ک‍اش‍ان‍ی‌ Author book portal_lib Reference works ‏‫‬‭BP۱۳۵‏‫‭/ف۹ک۲ ۱۳۷۰ ۲۹۷/۲۱۲ adult juvenile specialized 1395-07-11 1396-11-24