فخر رازی سهروردی توحید غلامحسین ابراهیمی دینانی علیت امکان ماهوی امکان فقری نیازمندی معلول به علت محمد جعفر لاهیجی نوارالانوار فقر فی نفسه انوار ذات انوار فاعل حقیقی رابطه فایض و مستفیض رابطه مفیض و مستفیض برهان صدیقین (اثبات خدا) الله اصالت ماهیت اصالت وجود عین الربط ابن ‌سینا توحید افعالى ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین توحید عبدالله جوادی آملی حکمت اشراق the School of Illumination عبدالله جوادی آملی شهاب الدین سهروردی(شیخ اشراق) علی ارشد ریاحی ملاصدرا شیرازی Persian شیراز دانشگاه شیراز 1389 ابن سینا ملاک نیازمندی معلول به علت را امکان ماهوی آن می‌داند،ولی‌ ملا صدرا را با نقد امکان ماهوی،امکان فقری را بر جای آن نشانده،عین ربط بودن‌ موجودات به باری تعالی را نتیجه می‌گیرد.اما آیا سهروردی نیز همانند ابن سینا، ملاک نیازمندی معلول به علت را امکان ماهوی ماهیات می‌انگارد یا قبل از ملا صدرا و همانند او،فقر فی‌نفسه انوار را ملاک نیازشان به علت می‌داند.در این‌ مقاله،ثابت شده است که سهروردی درمواضع بسیاری از آثار خود،ملاک‌ نیازمندی انوار به علتشان را فقر فی‌نفسه آن‌ها می‌داند.در نظر او،ذات انوار چیزی به جز نور بودن آن‌ها نیست که همانند اشعات و اشراقاتی از نورالانوار ظهور یافته‌اند.این عقیده‌ی او،دو نتیجه‌ی زیر را به دنبال دارد:1.عین ربط بودن‌ موجودات به یاری تعالی،2.توحید افعالی،زیرا وقتی که موجودات در ذاتشان‌ مستقل از علت هستی‌بخششان نباشند،در فعل خود نیز از او مستقل نخواهند بود،بنابراین فاعل حقیقی عالم خود نورالانوار است. text ارشد ریاحی, علی (استاد فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران) Author قاسمی مقدم , خدیجه (دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی، الهیات، شیراز، شیراز، ایران) Author ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# Descriptor سهروردی (شیخ اشراق), شهاب الدین یحیی بن حبش (با عمر بن محمد سهروردی عارف اشتباه نشود، مؤسس مکتب‌ اشراق، احیاگر حکمت خسروانی، خواهرزاده عمر بن محمد سهروردی عارف), -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه Descriptor علی ارشد ریاحی، خدیجه قاسمی مقدم Author article 2251-6123 specialized http:/jrt.shirazu.ac.ir 1394-06-15 1396-10-09