ملاهادی سبزواری علامه طباطبایی افلاطون وجود ذهنی اسفار قیصری اخلاق نیکوماخوس عقل فعال نفس ناطقه معقولات رشد نفس از طریق علم رشد نفس از طریق عمل حکمت نظری اتحاد عاقل و معقول کمال ویژه نوع انسانی حیات تاملی انسان شناسی عرفانی ذکر عرفانی کمال نوع انسان سعادت انسان در اسلام سعادت عملی استکمال نفس حکمت نوافلاطونی زندگی عقلانی مشاهده خیر اعلی کتاب فصوص الحکمه حقایق عینی فعلیت عقل عقل مستفاد کمال قوه نظری اشارات و تنبیهات جوهر نفس اثولوجیا ایمان و عمل صالح فضیلت اخلاقی (فضایل اخلاقی) ابن عربی ارسطو ابن ‌سینا صفات خدا حکمت‌ عملی کتاب شفا (ابن سینا) ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین شخصیت ها علم نفس حسین غفاری ابن عربی ملاصدرا شیرازی Persian دانشگاه تهران پاییز و زمستان 1389 تأمل نظری و اندیشه ورزی از دیرباز نزد حکیمان همچون کمال ویژه نوع انسانی محسوبمی‌شد و به این جهت فیلسوفانی چون ارسطو و ابن‌سینا اندیشه ورزی را بالاترین فعالیت سعادت بخش برای آدمی می‌دانستند. در مقابل، اشراقیون و عارفان در جهان اسلامی، حکمت نظری را جز از جهت مقدّماتی و برای حصول مکارم و فضایل اخلاقی وقعی نمی‌نهادند و به اصطلاح حکمت عملی را تنها شاخصة لازم برای نیل به سعادت عملی می‌دانستند.,lt;br /,gt; بررسی نظریه‌های ارائه شده از سوی فیلسوفان اسلامی جهت توجیه استکمال نفس آدمی از طریق دانش و علوم نظری، موضوع بحث این مقاله است. عمده‌ترین نظریه توجیهی در این زمینه، نظریة اتّحاد عاقل و معقول است که به عنوان یک میراث از حکمت نوافلاطونی، توسّط ملاصدرا احیاء شده است که با ملاحظة نظریة وجود ذهنی به عنوان یک نظریة تکمیلی می‌‌تواند به عنوان مبنای نظریة استکمال نفسانی محسوب شود. با این حال، در متن مقاله نشان داده خواهد شد که بیانات صدر المتألهین نیز در این باب منقّح نبوده و در معرض انتقادات جدّی قرار دارد و سرانجام نیز با بازسازی مدل صدرایی نظریه عرفا و حکمت متعالیه بطور چشمگیری به یکدیگر نزدیک خواهد شد. text ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor ابن عربی , شیخ اکبر؛ محیی الدین محمدبن علی (Ibn Arabi؛ شاعر، فیلسوف و عارف مشهور قرن هفتم هجری، از اولاد حاتم طائی، متولد اندلس، صاحب کتب «فتوحات مکیه» و «فصوص الحکم»، نظریه وحدت وجود), 560ق/1165م.#638ق/1240م. 560ق/1165م.#638ق/1240م. Descriptor حسین غفاری Author article Comparative 2008-1553 specialized https:/jop.ut.ac.ir 1394-06-15 1396-11-30