فخر رازی معتزله نهضت ترجمه معجزه اشاعره نظام اعجاز قرآن بسط فهم از معجزه ابن ندیم کشاکشهای کلامی میان ادیان کشاکشهای کلامی میان مذاهب اسلامی اعجاز باوری عجز آگاهی سخنوری و شعر زمینه های پیدایش بحث اعجاز نظر مفسران ابو عثمان عمرو بن بحر جاحظ نظم قرآن ابو محمد عبدالله بن مسلم بن قتیب محمد بن یزید واسطی قرآن پیامبر علی بن ربن طبری اعجاز قرآن 17. فرق کلامی معجزات عقل و دین شخصیت ها تفسیر قرآن علم کلام ابن قُتَیبه دینوری الف. حضرت رسول اکرم(ص) محمدعلی مهدوی راد (پردیس فارابی) روح الله شهیدی Persian تهران دانشگاه تهران تابستان/ 1393 «اندیشۀ اعجاز»، پیش از قرن چهارم هجری و رسیدن به اوج، مراحلی چند را به خویش دیده است. در مرحلۀ نخست، یعنی قرون اول و دوم هجری، شاهدیم که ادیبان و سخنوران در برابر هماوردی قرآن اظهار عجز کرده‌اند و عالمان و مفسّران بدون اهتمام و توجه ویژه از کنارِ مسائل در پیوند با اعجاز گذشته‌اند و در آن به چند و چون نپرداخته‌اند. در مرحلۀ پسین، کشاکش‌های کلامی بین ادیان و درون دینی و نهضت ترجمه، چالش‌هایی را فرا روی قرآن به عنوان سندِ نبوّت و اسلام نهاد و مباحث اعجاز را جدّی ساخت. تلاش‌های عالمانی چون نظّام، علی بن ربّن طبری، جاحظ، ابن قتیبه و واسطی در زمینۀ اعجاز، جلوه‌هایی از دغدغه‌های موجود در این دوران است. text مهدوی راد, محمدعلی (دانشیار دانشکده الهیات، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم), -1334ش.نیشابور# -1334ش.نیشابور# Author شهیدی , روح‌الله (استادیار علوم قرآن و حدیث دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایران) Author ابن ربن الطبری, علی بن سهل (شیخ الکتاب، حکیم، پزشک، فیلسوف، متکلم، دین شناس و روانشناس شهیر ایرانی قرن سوم هجری قمری، کاشف مسری بودن سل ریوی و استاد زکریای رازی، نویسنده اولین کتاب جامع فلسفه پزشکی؛ مذهب: مسلمان بعدی و یهودی یا مسیحی یا مزدیسنا=زرتشتی قبلی؛ صاحب کتاب «الدین و الدولة فی إثبات نبوة النبی محمد ص.»), مرو، ترکمنستان#بغداد، عراق مرو، ترکمنستان#بغداد، عراق Descriptor پیامبر اسلام, محمد بن عبدالله (ص), 53 قبل از هجرت.مکه#11ق.مدینه. 53 قبل از هجرت.مکه#11ق.مدینه. Descriptor نظام , ابواسحاق ابراهیم بن سیار (فیلسوف معتزلی، خواهر زاده ابوهذیل علاف) , 160؟ق.بلخ،افغانستان (بصره،عراق)#221ق.بغداد،عراق 160؟ق.بلخ،افغانستان (بصره،عراق)#221ق.بغداد،عراق Descriptor افشار, ایرج, 1304ش.تهران.-1389ش.تهران. 1304ش.تهران.#1389ش.تهران. Descriptor جاحظ, عمرو بن بحر (فیلسوف، ادیب، متکلم معتزلى و عراقى), 163ق. (بصره)#255ق./870م. (بصره) 163ق. (بصره)#255ق./870م. (بصره) Descriptor ابن قتیبه دینوری, عبد الله بن مسلم (اهل حدیث، نویسنده، تاریخ‌نگار و دانشمند ایرانی‌تبار عصر عباسى، از پیروان احمد بن حنبل), 213ق. بغداد یا کوفه، عراق#276 ق. بغداد، عراق 213ق. بغداد یا کوفه، عراق#276 ق. بغداد، عراق Descriptor واسطی , محمد بن یزید , -قرن دوم #قرن دوم Descriptor محمد علی مهدوی راد، روح الله شهیدی Author article 2383-3165 specialized https:/jsaghalain.ut.ac.ir 1394-06-15 1396-07-29