جبر اصالت وجود اشاعره امر بین امرین آزادی اراده انسان سازگارگرایی آزادی گرایی اهل تفویض جبر و اختیار از نظر ملاصدرا جبر و اختیار از نظر سازگارگرایان جدید غربی سازگارگرایی اسلامی فرضیه متافیزیکی آزادی مطلق انسان لوازم آزادی رفتارهای بازتابی خود کنترلی تأملی امامان معصوم علیهم السلام ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی جبر و اختیار(کلام) علامه مجلسی علامه طباطبایی حسن حسن زاده آملی محمد بن یعقوب کلینی یوسف شاقول ملاصدرا شیرازی Persian اصفهان حوزه معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه اصفهان بهار و تابستان/ 1393 مسأله جبر و اختیار (اجبار یا آزادی اراده انسانی) یکی از مسائل بنیادین تاریخ اندیشه بشری، و محل مواجهه آراء متنوع و بعضا متضاد انواع مکاتب جبر گرا، آزادی گرا و سازگار گرا بوده و هست.آنچه در پیش رو دارید حاصل بررسی و تأملی در اهم رویکرد های سازگار گرایانه اخیر فلاسفه غربی و نیز راهبرد خاص ملاصدرا در عالم اسلامی بمنظور دفاع از آزادی اراده است؛ این رویکرد ها توانسته اند با نگاهی واقع نگرانه و در پرتو تعدیل معنا و لوازم آزادی، به نزاع دیرینه آزادی و جبر پایان داده و سازگاری این دو سویه بظاهر ناسازگار را نشان دهند. text علوی, فخرالسادات، مترجم, 1364.# 1364.# Author شاقول, یوسف (دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه اصفهان، اصفهان. ایران.) Author حسن زاده آملی, حسن (علامه ذوالفنون، فیلسوف و عارف شیعه ایرانی), 1307ش. لاریجان، آمل، مازندران#1400ش. 1307ش. لاریجان، آمل، مازندران#1400ش. Descriptor طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor شیخ کلینی , محمد بن یعقوب (فقیه و محدث بزرگ امامیه، مولف "کافی" از کتب اربعه جوامع حدیثی شیعه؛ متکلم امامی دوره غیبت صغری), ۲۵۸ق./249ش./864م. ری،ایران# # 328ق./941م. بغداد،عراق ۲۵۸ق./249ش./864م. ری،ایران# # 328ق./941م. بغداد،عراق Descriptor بن عبدالحارث, بن کثیر بن حبیب بن الحارث, -ق 1 ه #ق 1 ه Descriptor ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor فخرالسادات علوی، یوسف شاقول Author article 2322-3421 specialized http:/uijs.ui.ac.ir/coth 1394-06-12 1396-10-23