معتزله مکلف علم احتجاج فعل الهی عدل حکم شرعی عصمت امام تصدیق قرآن مبدا و معاد گزاره حقیقی گزاره اعتباری رابطه کلام با اصول فقه بهره علم اصول از علم کلام حکم فرعی شرعی رابطه قضایای حقیقی و اعتباری مبنای تمایز علوم نسبت = رابطه = ارتباط = ربط شیخ طوسی‏: ابوجعفر محمد بن حسن خواجه نصیرالدین طوسی علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی مرتضی مطهری ابن سینا: ابوعلی سینا آخوند خراسانی خواجه نصیرالدین طوسی شیخ طوسی مرتضی مطهری ابن سینا Persian شیراز دانشگاه شیراز زمستان/1387 در این جستار،با تعریف دو علم کلام و اصول فقه و تبیین اجمالی ویژگی‌ مسایل این دو گستره از علوم اسلامی،به پیشینه‌ی تاریخی ورود مسایل کلامی‌ به حوزه‌ی مباحث اصولی اشاره شده است.این امر از نوعی ارتباط بین مسایل‌ کلامی و مسایل اصلولی حکایت می‌نماید.علم کلام مشتمل بر مباحثی درباره‌ی‌ گزاره‌هایی حقیقی از احوال مبدأ و معاد است و دانش اصول متضمن بحث از گزاره‌هایی اعتباری است که در استنباط حکم شرعی فرعی مؤثر می‌افتد؛ بنابراین بیشتر مسایل علم کلام از حقایق،و مسایل دانش اصول از اعتباریات‌ است.در زمینه‌ی رابطه‌ی تصدیق حقیقی با گزاره‌های اعتباری،برخی از عالمان بر عدم رابطه‌ی منطقی تولیدی بین آن دو تأکید دارند و بعضی دیگر به وجود رابطه‌ی منطقی بین آن دو معتقدند.مهم‌ترین ثمره‌ی مترتب بر این دو نظریه آن‌ است که اصولی،تنها براساس نظریه‌ی اخیر می‌تواند از گزاره‌های کلامی در براهین اثبات مسایل اصولی استفاده نماید.با استقرار در مباحث اصولی طرح شده‌ در کتب دانشمندان این علم درمی‌یابیم که اصولیان از بعضی از گزاره‌های کلامی‌ به عنوان اصل و مبدأ تصدیقی و دلیل بر برخی مسایل و مباحث اصولی بهره‌ جسته‌اند. text نقیبی, سید ابوالقاسم (استاد گروه فقه و حقوق دانشگاه شهید مطهری تهران ایران), 1342# 1342# Author شیخ طوسی, ابوجعفر محمد بن حسن (ملقب به شیخ الطائفة، محدث، مفسر، رجالی، متکلم و فقیه بزرگ امامیه, مولف "تهذیب الاحکام" و "الاستبصار فی ما اختلف من الاخبار" از کتب اربعه جوامع حدیثی شیعه، شیعه اثنی‌عشرى و ایرانى؛ موسس حوزه علمیه نجف), 385ق./996م.طوس،خراسان ## ‎۴۶۰ق./1069م.نجف،عراق 385ق./996م.طوس،خراسان ## ‎۴۶۰ق./1069م.نجف،عراق Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران Descriptor طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor آخوندخراسانى, محمدکاظم بن حسین (فیلسوف، فقیه، اصولی؛ شیعه اثنی‌عشرى و ایرانی ، صاحب کفایة الاصول، فقیه اصولی و از مجتهدان بزرگ شیعه،مرجع شیعه مقیم نجف، حامی جنبش مشروطه), 1255ق./1218ش.مشهد.#1329 ق./1290ش.نجف 1255ق./1218ش.مشهد.#1329 ق./1290ش.نجف Descriptor خواجه نصیر الدین طوسی, محمد بن محمد (فیلسوف و متکلم ایرانی سده هفتم، موسس کلام فلسفی، شیعه امامی), 579ق./1201م.توس،ایران-# # 672ق./1274م.کاظمین،عراق 579ق./1201م.توس،ایران-# # 672ق./1274م.کاظمین،عراق Descriptor ابوالقاسم نقیبی Author article 2251-6123 specialized http:/jrt.shirazu.ac.ir 1394-06-12 1396-09-01