ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین محمد بن یعقوب کلینی شیخ طوسی‏: ابوجعفر محمد بن حسن علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی عبدالله جوادی آملی علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی نهج البلاغه (نهج‌البلاغه) حکمت متعالیه رئالیسم اخلاقی قوه و فعل ابن سینا: ابوعلی سینا اتحاد عاقل و معقول حدوث و قدم صحیفه کامله سجادیه ارزش حیات انسان خلق مدام قرآن جسمانیت الحدوث و روحانیت البقاء (فلسفه) اخلاق دینی علامه مجلسی شیخ حر عاملی شیخ طوسی علامه طباطبایی ابن سینا محمد بن یعقوب کلینی حرکت جوهری اصطلاحنامه اخلاق اسلامی پیامد فلسفی نظریه حرکت جوهری پیامد تربیتی نظریه حرکت جوهری اثبات مبدأ و معاد ربط متغیر به ثابت تحول پذیری جوهره انسان شاکله سازی تدریجی استمرار تربیت دو سویه بودن تربیت واقع گرایی در تربیت ناواقع گرایی اخلاقی معقولیت احکام اخلاقی عبدالله جوادی آملی ملا احمد نراقی شهاب الدین سهروردی(شیخ اشراق) محسن قمی الف. حضرت رسول اکرم(ص) ب. امام اول(حضرت امام علی ع) ح. امام ششم(حضرت امام صادق ع) امامان معصوم علیهم السلام محمد شریفانی ملاصدرا شیرازی Persian شیراز دانشگاه شیراز زمستان/1387 نظریه‌ی حرکت جوهری از ابتکارات ژرف و تأثیر گذار ملاصدرای شیرازی‌ است که توانست تحولی بنیادین در فلسفه ایجاد کند.نظریه‌ی مذکور دارای‌ مبانی،اهداف،اصول و پیامدهای قابل توجهی در فلسفه‌ی محض است که‌ اندیشمندان به تفصیل بدان‌ها پرداخته‌اند و مقاله‌ی حاضر نیز در صدد طرح و ارائه‌ی برخی از آن‌هاست. اما این نظریه قابلیت‌ها و استعدادهای فراوانی برای ارائه‌ی پیامدهای تربیتی، کلامی،اخلاقی و...دارد که معمولا تحت الشعاع انوار فلسفی آن قرار گرفته و مغفول واقع شده است.این نوع نگاه به حرکت جوهری می‌تواند علاوه بر استخراج مفاهیم نوین و تولید دانش در حوزه‌های جدید علوم انسانی،به‌ کاربردی شدن فلسفه و ایفای نقش شایسته‌ی آن در حیات بشری مدد رساند. نگاه تربیتی به این نظریه و بررسی پیامدهای تربیتی حاصل از اعتقاد به‌ حرکت جوهری،مبحث جدیدی است که تاکنون کم‌تر بدان توجه شده است و می‌تواند در حوزه‌ی فلسفه‌ی تعلیم و تربیت مورد مداقه و بررسی قرار گیرد. مقاله‌ی حاضر در بخش دوم خود به دنبال چنین هدفی است. text ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor شیخ طوسی, ابوجعفر محمد بن حسن (ملقب به شیخ الطائفة، محدث، مفسر، رجالی، متکلم و فقیه بزرگ امامیه, مولف "تهذیب الاحکام" و "الاستبصار فی ما اختلف من الاخبار" از کتب اربعه جوامع حدیثی شیعه، شیعه اثنی‌عشرى و ایرانى؛ موسس حوزه علمیه نجف), 385ق./996م.طوس،خراسان ## ‎۴۶۰ق./1069م.نجف،عراق 385ق./996م.طوس،خراسان ## ‎۴۶۰ق./1069م.نجف،عراق Descriptor ام‍ام‌ اول‌ (امام علی), امیر المومنین ع‍ل‍ی‌ب‍ن‌ اب‍ی‌طال‍ب‌(ع‌) , ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. Descriptor نراقی , ملا احمد (فاضل نراقی، مدافع نظریه ولایت همه جانبه فقیه، فرزند ملامهدی نراقی، نراقی پسر، نراقی دوم، صاحب کتاب «معراج السعادة» در اخلاق), 1185ق/1150ش.نراق#1245ق/1208ش.کاشان 1185ق/1150ش.نراق#1245ق/1208ش.کاشان Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor سهروردی (شیخ اشراق), شهاب الدین یحیی بن حبش (با عمر بن محمد سهروردی عارف اشتباه نشود، مؤسس مکتب‌ اشراق، احیاگر حکمت خسروانی، خواهرزاده عمر بن محمد سهروردی عارف), -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه Descriptor پیامبر اسلام, محمد بن عبدالله (ص), 53 قبل از هجرت.مکه#11ق.مدینه. 53 قبل از هجرت.مکه#11ق.مدینه. Descriptor جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# Descriptor شیخ کلینی , محمد بن یعقوب (فقیه و محدث بزرگ امامیه، مولف "کافی" از کتب اربعه جوامع حدیثی شیعه؛ متکلم امامی دوره غیبت صغری), ۲۵۸ق./249ش./864م. ری،ایران# # 328ق./941م. بغداد،عراق ۲۵۸ق./249ش./864م. ری،ایران# # 328ق./941م. بغداد،عراق Descriptor بن عبدالحارث, بن کثیر بن حبیب بن الحارث, -ق 1 ه #ق 1 ه Descriptor شیخ حر عاملی, محمد بن حسن (معروف به صاحب وسائل، محدث و فقیه شیعه امامی در قرن ۱۱ هجری قمری، مؤلف کتاب وسائل الشیعة، از عالمان مهاجر جبل‌عامل به ایران، شیخ الاسلام و زعیم شیعه، از عالمان اخباری معتدل، معتقد به صحت تمام احادیث کتب اربعه), 1033ق/1624م. روستای «مشغره» از توابع جبع در لبنان#1104ق/1693م. مشهد، خراسان رضوی، ایران (آرامگاه: صحن حرم رضوی) 1033ق/1624م. روستای «مشغره» از توابع جبع در لبنان#1104ق/1693م. مشهد، خراسان رضوی، ایران (آرامگاه: صحن حرم رضوی) Descriptor پیامبر الهی, حضرت موسی بن عمران علیه السلام (کلیم الله؛ پیامبر اولی العزم؛ آورنده تورات؛ پیامبر یهود) Descriptor امام ششم(امام صادق), جعفر بن محمد (ع), 83ق./702م.##‎۱۴۸ق./766م. 83ق./702م.##‎۱۴۸ق./766م. Descriptor خسرونژاد, مرتضی (استادیار دانشگاه شیراز), 1333ش.# 1333ش.# Author قمی , محسن (دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه باقرالعلوم، قم، ایران) Author شریفانی, محمد (استادیار گروه علوم قرآنی و فقه دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه شیراز), 1340# 1340# Author مرتضی خسرونژاد، محسن قمی، محمد شریفانی Author article 2251-6123 general http:/jrt.shirazu.ac.ir 1394-06-12 1396-08-30