حکمت متعالیه وجود اصالت وجود مشاء اصالت اعتباریت عینیت وجود زیادت وجود بر ماهیت نظریه عینیت ماهیت واسطه عروض واسطه ثبوت ماهیت به عنوان حد وجود سراب بودن ماهیت عین وجود بودن ماهیت ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین مرتضی مطهری عبدالله جوادی آملی مرتضی مطهری اصالت وجود عبدالله جوادی آملی غلامرضا فیاضی ابونصر فارابی شیخ احمد احسائی ملاصدرا شیرازی ملا محسن فیض کاشانی Persian شیراز دانشگاه شیراز زمستان/1389 «اصالت وجود»یکی از بنیادی‌ترین و اساسی‌ترین ابتکارات صدر المتألهین‌ است که بسیاری از مباحث فلسفی تحت تأثیر آن رنگ دیگری به خود گرفته‌ است. با همه وضوح این مسأله در نزد ارباب حکمت متعالیه،گاه تقریرهایی‌ نامشهور از اصالت وجود ارائه می‌شود.آن‌چه این تفاسیر در باب«ماهیت» می‌گویند.طیفی است از«سراب محض»بودن تا«عینیت». براساس تقریر نامشهور از اصالت وجود،هم‌چنان‌که وجود اصالت و تحقق‌ دارد.ماهیت نیز عینیت دارد،ولی ماهیت به نفس وجود،عینیت پیدا کرده و به‌ یک مصداق واحد موجودند.قائل این قول‌1معتقد است که این تفسیر،مراد و مرضی صدر المتألهین است. در این مقاله برآنیم تا با بیان تفصیلی محل نزاع،مراد صدر المتألهین را روشن کرده و ادله و براهین مختلف تقریر مشهور را نقد و بررسی کنیم. text شه گلی , احمد (عضو هیئت علمی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران) Author ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor مدرس آشتیانی , میرزامهدی (حکیم، عارف و دانشمند شیعه قرن چهاردهم، حکمت متعالیه، صاحب کتاب «اساس التوحید، به فارسی»، «حاشیه بر اسفار، به عربی»، «حاشیه بر شفاء»، «حاشیه بر فصوص الحکم ابن عربی»، «حاشیه بر فصوص فارابی»، «حاشیه بر مصباح الانس»، «تعلیقة رشیقة علی شرح منظومة السبزواری»), 1268ش. تهران#1332ش. تهران (محل دفن: قم، رواق بالاسر) 1268ش. تهران#1332ش. تهران (محل دفن: قم، رواق بالاسر) Descriptor جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# Descriptor مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران Descriptor مصباح یزدی, محمدتقی (فیلسوف و اندیشمند معاصر، مدرس علوم عقلی در حوزه علمیه قم، موسس و اولین رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی), 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم Descriptor تبریزی, ملارجبعلی (عارف و حکیم شیعی عهد صفویه در قرن یازدهم، مقیم اصفهان، استاد قاضی سعید قمی، منتقد حکمت متعالیه، منکر اصالت وجود و معتقد به اصالت ماهیت، قائل به اشتراک لفظی وجود بین خالق و مخلوق), ؟؟؟. تبریز، آذربایجان شرقی#1080ق./۱۰۴۸ش. ؟؟؟. تبریز، آذربایجان شرقی#1080ق./۱۰۴۸ش. Descriptor فارابی , ابونصر محمد بن محمد (Alfarabi، معلم ثانی، فیلسوف مشائی، تشیع فلسفی), -257ق/ 870م#339ق/950م -257ق/ 870م#339ق/950م Descriptor فیض کاشانی, ملامحسن (حکیم فیلسوف، محدث، مفسر و عارف دوره صفوی و از دانشمندان شیعه، شاگرد ملاصدرای شیرازی و داماد بزرگ او، فقیه اخباری), 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان Descriptor آشتیانی, سید جلال‌الدین (فیلسوف معاصر، استاد فلسفه دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد، مکتب حکمت متعالیه، از برجسته‌ترین شارحان فلسفه و عرفان اسلامی در عصر حاضر و یکی از حکیمان نوصدرایی، حامی جریان سنتی فلسفه اسلامی و جریان حکمت جاودان، مخالف جریان فردید و مکتب تفکیک), #1304ش.آشتیان-1384ش.مشهد #1304ش.آشتیان-1384ش.مشهد Descriptor فیاضی, غلامرضا (استاد گروه فلسفه مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی، رئیس مرکز تخصصی فلسفه اسلامی), -1328ش.# -1328ش.# Descriptor احسایی , شیخ احمد بن زین الدین (مؤسس و پایه گذار فرقه شیخیه), 1166 ق./1753م. روستای مطیرفی، منطقه احساء در شرق عربستان ## 1241ق./1826م. مدینه، عربستان 1166 ق./1753م. روستای مطیرفی، منطقه احساء در شرق عربستان ## 1241ق./1826م. مدینه، عربستان Descriptor احمد شه گلی Author article Review comments portal_lib 2251-6123 specialized http:/jrt.shirazu.ac.ir 1394-06-12 1396-05-18