حکمت متعالیه تشکیک مشاء الهیات سلبی اشتراک معنوی وجود تشبیه و تنزیه استعاره مفهوم وجود رابطه مفهوم وجود با مصادیق آن تشکیک در ماهیت کتاب تاسوعات اشراق کلی متواطی کلی مشکک صفات خدا علیت لفظ و معنا تشکیک در عرضی تمثیل تنازلی سخن گفتن از خدا از نظر ملاصدرا سخن گفتن از خدا از نظر آکوئیناس تمثیل تناسب تمثیل وجود تمثیل ارتقایی تمثیل نسبت امتناع تشکیک در ماهیت تمثیل تنازلی و ارتقایی در رد کفار نفی اشتراک لفظی فرایند دیونوسیوسی اشتراک‌ لفظی اشتراک‌ معنوی ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین ابن سینا: ابوعلی سینا زبان دین (مسائل جدید دین شناسی) ابن سینا تفسیر قرآن شهاب الدین سهروردی(شیخ اشراق) فلوطین(افلوطین) ارسطو قاسم کاکایی 05- دیونوسیوس مجعول ملاصدرا شیرازی توماس آکوئیناس Persian شیراز دانشگاه شیراز زمستان/1390 تحلیل معناشناختی اوصاف الاهی همواره مورد توجه متکلمان، فلاسفه و عرفا بوده و نظریات مختلفی در این باب بیان شده است. محدودیت های زبان بشری از یک طرف، و وجود نامتناهی خداوند از طرف دیگر، سبب شده است که دست یافتن به تبیینی معقول از اوصاف الاهی دشوار گردد. ملاصدرا با استفاده از اشتراک معنوی و تشکیک در وجود، می کوشد به گونه ای در باب اوصاف الاهی سخن بگوید که هم تعالی خداوند حفظ گردد و هم شناخت و اتصاف ذات باری تعالی به اوصاف ایجابی، ممکن شود. توماس نیز با نفی اشتراک لفظی محض و اشتراک معنوی متواطی و طرح نظریه ی تمثیل، خود را از افتادن در دام تشبیه و تنزیه می رهاند. در این مقاله، به بررسی و مقایسه ی این دو دیدگاه پرداخته می شود. text کاکایی , قاسم ( استاد گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران .) Author رحمانی, منصوره ( استادیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران) Author ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor آکویناس قدیس, توماس (Thomas Aquinas؛ فیلسوف ارسطویی و متکلم مسیحی ایتالیایی؛ معروف به حکیم آسمانی؛ تلفیق کننده فلسفه‌ی ارسطو با مسیحیت), 1225#1274م. 1225#1274م. Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor فلوطین, افلوطین (فیلسوف نوافلاطونی), 204م. لیکوپولیس#270م. کامپانیا، ایتالیا 204م. لیکوپولیس#270م. کامپانیا، ایتالیا Descriptor سهروردی (شیخ اشراق), شهاب الدین یحیی بن حبش (با عمر بن محمد سهروردی عارف اشتباه نشود، مؤسس مکتب‌ اشراق، احیاگر حکمت خسروانی، خواهرزاده عمر بن محمد سهروردی عارف), -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه Descriptor بنچوینگا, ارمانو, 1950 م- 1950 م# Descriptor ارسطو, معلم اول (Aristotélēs،فیلسوف مشائی یونانی), 384 ق.م#322 ق.م 384 ق.م#322 ق.م Descriptor مجعول, دیونوسیوس (Dionysius the Areopagite؛ شبه دیونیسیوس آرئوپاگیت نویسنده یونانی، الهی‌دان مسیحی و فیلسوف نوافلاطونی اواخر قرن پنجم تا اوایل قرن ششم بود که مجموعه‌ای از آثار معروف به Corpus Areopagiticum یا Corpus Dionysiacum را نوشت), #قرن 6 م #قرن 6 م Descriptor قاسم کاکایی، منصوره رحمانی Author article Comparative 2251-6123 specialized http:/jrt.shirazu.ac.ir 1394-06-12 1396-05-25