معتزله عالم عقول اشاعره کتابت الاسفار کلام خدا از نظر ملاصدرا کتاب خدا از نظر ملاصدرا نفس و تشریع اغراض کلام کلام تشریعی امامان معصوم علیهم السلام ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین ابن بابویه، محمدبن علی: شیخ صدوق اشاعره (اهل سنت) معتزله (اهل سنت) اهل بیت(ع) عالم عقول کلام الهی حکمت متعالیه ابن بابویه، محمدبن علی(شیخ صدوق) محمدرضا کریمی والا ملاصدرا شیرازی Persian تهران دانشگاه تهران بهار و تابستان/1393 ملاصدرا با این تلقی که کلام: انشاء چیزی است که بر ضمیر و نهان متکلم دلالت می‌کند، اظهار می‌دارد که کلام الهی شامل موجودات و افعال خداوند می‌شود؛ پس اطلاق کلمه و کلام برجهان آفرینش صحیح است و خداوند هم به این اعتبار متکلم است. صدرالمتالهین، مراتب سه‌گانه کلام الهی را تبیین و بر این نظر است که کلام اعلی، عالم امر؛ کلام اوسط، عالم نفس و کلام نازل، عالم تشریع است. از نظرگاه صدرایی، اما می‌توان هر کلامی را به نحوی کتاب و هر کتابی را کلام شمرد، پس کتابت الهی نیز بر مراتب سه‌گانه است، و خداوند در سه مرحله همان‌طور که متکلم است کاتب هم است. نکته دیگر در تفاوت کلام و کتاب است، که نه در رتبه؛ بلکه دو چهره از یک واقعیت‌اند، کلام مربوط به چهره وجوب و مبدأ فاعلی و کتاب مربوط به چهرة امکان و مبدأ قابلی است و تناسب هر دو در این است که هر دو جنبه آیت و نشانه داشته، مبدأ و غایت کلام و کتاب هر دوعالم عقل است. text پیرهادی , محسن (مدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم، دکتری کلام اسلامی) Author کریمی والا, محمدرضا (استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم), #1352ش.تبریز- #1352ش.تبریز- Author ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor شیخ صدوق, ابن بابویه محمد بن علی (بزرگ‌ترین محدّث و فقیه امامیه مکتب حدیثی قم، مولف "من لا یحضره الفقیه" از کتب اربعه جوامع حدیثی شیعه), -311ق./924م.قم ## ‏381 ق./992م. شهرری -311ق./924م.قم ## ‏381 ق./992م. شهرری Descriptor محسن پیرهادی - محمدرضا کریمی والا Author article 2008-1553 specialized https:/jop.ut.ac.ir 1394-06-12 1395-10-07