فطرت حدوث نفس برهان معرفت نفس حدیث من عرف نفسه تلازم معرفتی نفس و حق آیات معرفت نفس روایات معرفت نفس امتناع معرفت نفس امکان معرفت نفس امکان فقری نفس امکان ماهوی نفس صدور فعل از نفس مخلوقات نفس آفرینش انسان بر صورت الهی عین ثابت نفس پیامبر تجرد روح خداشناسی شناخت‌ شناسی‌ علم نفس Persian قم موسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی تابستان / 1390 حدیث شریف «مَنْ عَرَفَ نفسَه فقد عَرَفَ ربَّه» از جمله احادیث مشهوری است که در زبان اندیشمندان مسلمان، اعم از حکما، عرفا، مفسران و اهل حدیث، رایج و تبیین آن همواره موردنظر بوده است. این بزرگان در تبیین تلازم معرفتی نفس و حق، برآن‌اند تا وجه ملازم را دریابند، و بیان کنند که اساساً چرا معرفت نفس، ما را به معرفت حق می‌کشاند، و چگونه معرفت نفس، مستلزم معرفت حق است. در این راستا، از حدیث مزبور، دو قرائت اصلی امتناعی و امکانی ارائه شده است و در قرائت امکانی با روش‌های تجربی، فلسفی، عرفانی و دینی (قرآنی) به نحوة ملازمة معرفت نفس و معرفت رب پرداخته‌اند. ما در این مقاله با روش اسنادی ـ تحلیلی این حدیث و تبیین‌های آن را بررسی و نیز برهان معرفت نفس را بر مبنای این حدیث تبیین می‌کنیم text خوش صحبت, مرتضی (استادیار گروه کلام و فلسفة دین مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) /) Author جعفری, محمد Author مرتضی خوش صحبت، محمد جعفری Author article 0 kalami.nashriyat.ir 1394-06-09 1396-09-04