الله اثبات وجود خدا حمل شایع صناعی (منطق) برهان وجودی وجوب وجود ضرورت ازلی کمال مطلق حمل اولی ذاتی (منطق) عدم ضرورت شریک الباری آیت اله جوادی آملی تبیین براهین اثبات خدا ضرورت ذاتی منطقی عبدالله جوادی آملی کمال مطلق براهین خداشناسی اثبات وجود خدا مهدی حائری یزدی شریک الباری حمل شایع حمل اولی براهین اثبات واجب(حکمت نظری) توحید ذاتی واجب تعالی (اسماء ذات) عبدالله جوادی آملی محمد حسین غروی اصفهانی(کمپانی) سنت آنسلم رنه دکارت گوتفرید لایب نیتس علی افضلی Persian تهران پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تابستان/1392 فلسفه دین آیت‌الله جوادی آملی از جمله اندیشمندان مسلمانی است که هیچ‌یک از تقریرهای برهان وجودی فیلسوفان غربی و مسلمان را نمی‌پذیرد و آن‌ها را نوعی مغالطه می‌داند؛ وی همانند منتقدان غربی این برهان، معتقد است که از هیچ مفهومی، حتی مفهوم خدا یا واجب الوجود، نمی‌‌‌توان وجود خارجی آن را نتیجه گرفت. وی این انتقاد را با مفاهیم فلسفۀ اسلامی توضیح می‌‌‌‌دهد و اشکال اصلی این برهان را در خلط حمل اولی ذاتی و شایع صناعی می‌‌‌داند. انتقاد دیگر استاد جوادی به این برهان این است که بر اساس این برهان ما باید از مفهوم شریک الباری هم، وجود آن را نتیجه بگیریم، چراکه در مفهوم شرک الباری نیز، تمام صفات خدا، مانند وجوب وجود و کمال مطلق، گنجانده شده است. این مقاله به بررسی دیدگاه وی دربارۀ برهان وجودی و انتقادات او به این برهان می‌‌‌‌پردازد. text افضلی, علی (دانشیار بازنشسته گروه کلام پژوهشکده حکمت و دین پژوهی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفة ایران، دارای رویکرد کلامی نزدیک به مکتب تفکیک) Author جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# Descriptor حائری یزدی, مهدی (فقیه و فیلسوف ایرانی، فرزند شیخ عبدالکریم حائری موسس حوزه علمیه قم), 1341ق/1302ش.قم.#1420ق./1378 ش.تهران. 1341ق/1302ش.قم.#1420ق./1378 ش.تهران. Descriptor کانتربری, آنسلم قدیس (یکی از مهم‌ترین متفکران مسیحی، پدر فلسفه مدرسی، آگوستین ثانی، الهیدان), 1033م.ایتالیا.#1109م.کانتربری-انگلستان. 1033م.ایتالیا.#1109م.کانتربری-انگلستان. Descriptor غرویاصفهانی (کمپانی), محمد حسین بن محمد حسن (محقـق اصفهانی، فقیه، اصولی، فیلسوف، و شاعر امامی قرن چهاردهم قمری), 1296ق./1257ش./1879م. نجف، عراق # # 1361ق./1321ش./1942م. نجف، عراق 1296ق./1257ش./1879م. نجف، عراق # # 1361ق./1321ش./1942م. نجف، عراق Descriptor حکیم قمشه ای ، محمد رضا ، - 1306ق # 1306ق Descriptor دکارت, رنه (René Descartes، ریاضی‌دان و فیلسوف فرانسوی, مسیحی کاتولیک), 1596#1650 1596#1650 Descriptor لایبنیتس, گوتفرید (فیلسوف مسیحی، ریاضیدان و فیزیک‌دان آلمانی), #1646م.لایپزیگ، آلمان-1716م.هانوور، آلمان #1646م.لایپزیگ، آلمان-1716م.هانوور، آلمان Descriptor علی افضلی Author article 2383-0697 http:/wisdom.ihcs.ac.ir 1394-06-09 1396-10-04