عقل فعال وحدت وجود حرکت جوهری ملاصدرا اصالت وجود اتحاد عاقل و معقول وحدت تشکیکی وجود علم بسیط حرکت جوهری اشتدادی معرفت علمی گشودگی مراتب هستی علم به محسوس ارتباط سوژه و ابژه معرفت‌شناسی (اپیستمولوژی) ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین مرتضی مطهری محمدتقی مصباح یزدی ابن سینا: ابوعلی سینا معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی) محمدتقی مصباح یزدی مرتضی مطهری ابن سینا حکمت متعالیه حرکت جوهری عقل فعال اصالت وجود وحدت وجود وحدت تشکیکی وجود سید جلال آشتیانی علم بسیط(مقابل علم به علم) مرتضی حاج حسینی محمد‌رضا بلانیان ملاصدرا شیرازی حاج ملاهادی سبزواری (موسس مکتب سبزوار) Persian تهران پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی پاییز/1393 آیا با حذف عقل فعال به عنوان علت حقیقی افاضة صور ادراکی در فلسفة صدر‌المتألهین شیرازی امکان یافتن راهکار دیگری برای تبیین فرایند حصول شناخت انسانی بر اساس مبانی موجود در این فلسفه وجود دارد؟ این مقاله نشان می‌دهد که علی‌رغم اختصاص صفحات زیادی از آثار صدرا به مسئلة کیفیت حصول معرفت آدمی نسبت به موجودات جهان با محوریت واهب‌الصور به عنوان علت حقیقی این امر، اصول و مبانی خاص حکمت متعالیه ما را از آن تحلیل معیوب بی‌نیاز ساخته، و راهکار قابل قبول‌تر و ساده‌تری در اختیار ما می‌گذارد. این راهکار مبتنی بر اصول و نکته‌‌نظرهای ابتکاری این فیلسوف هم‌چون؛ اصالت وجود، وحدت تشکیکی وجود، نوع هویت وجودی انسان در حکمت متعالیه، اتحاد عالم و معلوم و نتایج آن و تقسیم علم به بسیط و مرکب است. ما نشان خواهیم داد که این مبانی ضمن این‌که گشودگی مراتب هستی را بر روی یک‌دیگر قابل دفاع می‌سازد، با تکیه بر حرکت اشتدادی وجودی انسان، فرایند حصول شناخت آدمی را به نحو موجهی تبیین می‌کند. text بلانیان , محمدرضا (استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه یزد، یزد، ایران) Author حاج حسینی, مرتضی (دانشیار گروه فلسفه دانشگاه اصفهان), #-1343 #-1343 Author ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران Descriptor مصباح یزدی, محمدتقی (فیلسوف و اندیشمند معاصر، مدرس علوم عقلی در حوزه علمیه قم، موسس و اولین رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی), 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم Descriptor آشتیانی, سید جلال‌الدین (فیلسوف معاصر، استاد فلسفه دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد، مکتب حکمت متعالیه، از برجسته‌ترین شارحان فلسفه و عرفان اسلامی در عصر حاضر و یکی از حکیمان نوصدرایی، حامی جریان سنتی فلسفه اسلامی و جریان حکمت جاودان، مخالف جریان فردید و مکتب تفکیک), #1304ش.آشتیان-1384ش.مشهد #1304ش.آشتیان-1384ش.مشهد Descriptor سبزواری, حاج ملاهادی بن مهدی (فیلسوف صدرایی، حکمت متعالیه), 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. Descriptor محمدرضا بلانیان، مرتضی حاج حسینی Author article 2383-0697 specialized http:/wisdom.ihcs.ac.ir 1394-06-09 1396-02-30