حکمت اشراق علوم حقیقی منطق موجهات جهت التلویحات اللوحیّة و العرشیّة ضرورت منطقی از نظر سهروردی قضیه ضروریه بتاته ضروریت جهت معنای اسمی جهات دخول سلب ضروری در ایجاب ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین خواجه نصیرالدین طوسی ابن سینا: ابوعلی سینا خواجه نصیرالدین طوسی ابن سینا میرزا مهدی آشتیانی حکمت اشراق the School of Illumination قضیه موجهه شهاب الدین سهروردی(شیخ اشراق) شمس الدین محمد شهرزوری حسن ابراهیمی ملاصدرا شیرازی حاج ملاهادی سبزواری (موسس مکتب سبزوار) Persian تهران دانشگاه تهران پاییز و زمستان / 1390 سهروردی در منطق حکمة‌الاشراق در یک نوآوری تمام جهات را به ضرورت برمی‌گرداند. وی جهات سه‌گانه ضرورت، امتناع، و امکان را جزء محمول قرار داده و بر آن است که در این صورت جهت در همه‌ی قضایا ضرورت می‌شود. از آن‌جا که بحث از جهت در دیگر مباحث منطقی، مانند تناقض، عکس، و قیاس‌ها نیز به میان می‌آید، طبعاً این نوآوری در این مباحث تأثیرگذار است. سهروردی بدین نکته واقف بوده و این تأثیرها را نشان داده است. به فرض تمامیّتِ این نوآوری، این نوشتار بر آن است که خواه مراد سهروردی اختصار در بحث باشد یا ضروری کردن قضایا در علوم حقیقی یا برهانی، اساساً نیازی بدین ضروری‌سازی و فرو کاستن همه‌ی جهات در ضرورت نیست و این نوآوری مشکلی را حلّ نمی‌کند. لذا از سوی اکثریّت منطق‌دانان بعد از سهروردی مورد غفلت قرار گرفته است. text منطق دکامی, سردار (دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تربیت مدرس) Author ابراهیمی, حسن ( استاد مدعو گروه فلسفه‌وکلام اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. دانشیار گروه فلسفه‌وکلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران) Author ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor گودل, کورت (Kurt Gödel، ریاضی‌دان، منطق‌دان و فیلسوف اتریشی), ۱۹۰۶ #1978 ۱۹۰۶ #1978 Descriptor مدرس آشتیانی , میرزامهدی (حکیم، عارف و دانشمند شیعه قرن چهاردهم، حکمت متعالیه، صاحب کتاب «اساس التوحید، به فارسی»، «حاشیه بر اسفار، به عربی»، «حاشیه بر شفاء»، «حاشیه بر فصوص الحکم ابن عربی»، «حاشیه بر فصوص فارابی»، «حاشیه بر مصباح الانس»، «تعلیقة رشیقة علی شرح منظومة السبزواری»), 1268ش. تهران#1332ش. تهران (محل دفن: قم، رواق بالاسر) 1268ش. تهران#1332ش. تهران (محل دفن: قم، رواق بالاسر) Descriptor شهرزوری, شمس الدین محمد بن محمود (از اعلام قرن هفتم هجری، فیلسوف، متکلم، شارح حکمة الاشراق سهروردی), #قرن 7ق #قرن 7ق Descriptor قطب الدین شیرازی, محمود بن مسعود (فیلسوف، عارف، متکلم اشعرى ـ شافعى و ایرانى), 634ق./614ش./1236م.کازرون#710ق/689ش./1311م.تبریز (محل دفن: جرنداب تبریز) 634ق./614ش./1236م.کازرون#710ق/689ش./1311م.تبریز (محل دفن: جرنداب تبريز) Descriptor سهروردی (شیخ اشراق), شهاب الدین یحیی بن حبش (با عمر بن محمد سهروردی عارف اشتباه نشود، مؤسس مکتب‌ اشراق، احیاگر حکمت خسروانی، خواهرزاده عمر بن محمد سهروردی عارف), -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه Descriptor سردار دکامی، حسن ابراهیمی Author article 2008-9422 specialized https:/jitp.ut.ac.ir 1394-06-09 1396-11-23