نهج البلاغه (نهج‌البلاغه) فضیلت اخلاقی (فضایل اخلاقی) نفس اماره غرور خودشناسی صحیفه کامله سجادیه نفس در قرآن خضوع توکل ریا و خودنمائی خشوع تقرب به خدا مراتب نفس قرآن اخلاق اسلامی نفس لوامه نفس مطمئنه خوف اعتمادبه‌نفس هدف زندگی عزت نفس ‌خودباوری درجات نفس تسویل آیات قرآنی درباره توکل امامان معصوم علیهم السلام معرفت نفس(خودآگاهی) نفس ملهمه مکر شیطان نفس مسوله نفس مسوفه تهذیب نفس محمد بن یعقوب کلینی فیض کاشانی: ملا محسن فیض کاشانی علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی مرتضی مطهری عبدالله جوادی آملی علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی علم نفس اهل بیت(ع) علامه مجلسی مرتضی مطهری علامه طباطبایی محمد بن یعقوب کلینی اصطلاحنامه علوم قرآنی قرآن اصطلاحنامه اخلاق اسلامی فضایل اخلاقی توکل خود سازی عزت نفس قرب به خدا بلند همتی خوف خضوع خود شناسی غرور ذلت نفس خشوع عبدالله جوادی آملی ملا مهدی نراقی فخر رازی ابوحامد غزالی طوسی الف. حضرت رسول اکرم(ص) ج. امام چهارم(حضرت امام سجاد ع) ح. امام ششم(حضرت امام صادق ع) مقام نفس اماره مقام نفس لوامه مقام نفس ملا محسن فیض کاشانی Persian مشهد دان‍ش‍گ‍اه‌ ع‍ل‍وم‌ اس‍لام‍ی‌ رض‍وی‌ پاییز و زمستان/1392 اخلاق اعتماد به نفس در پرتو آموزه‌های قرآنی به معنای تکیه بر اراده، عمل، استعدادها و توانمندی‌های خود با توکّل بر خدا و استمداد از او و توجه به قابلیت‌های خدادادی و عزّت و کرامت انسانی، و استقلال در برابر دیگران با قطع طمع و امید از آنان است. این مفهوم با رذایلی اخلاقی همچون خودستایی، عُجب، کبر و غرور تفاوت مشخصی دارد. فضیلت‌های اخلاقی نیز همچون تواضع و خشوع، از خاستگاه اعتماد به نفسی قوی نشئت می‌گیرد. در آموزه‌های قرآنی، معارف گوناگونی وجود دارد که نتیجۀ آن‌ها، تقویت عزّت نفس و اعتماد به نفس در افراد است. آنچه در این جستار به بحث نهاده شده است، تعریف و تحدید اعتماد به نفس از نگاه دینی، تبیین مرزهای دقیق آن با پاره‌ای از فضایل و رذایل اخلاقی، آموزه‌های تأییدکننده و عوامل تقویت‌کنندۀ عزّت نفس و اعتماد به نفس در قرآن، تبیین مقصود از نفس در بین مراتب و موارد کاربرد این واژه و نیز پاسخ به پاره‌ای از شبهات در این باره است. text ایروانی, جواد (دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد) Author عمادی, علی Author طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor امام ششم(امام صادق), جعفر بن محمد (ع), 83ق./702م.##‎۱۴۸ق./766م. 83ق./702م.##‎۱۴۸ق./766م. Descriptor فخر رازی , محمد بن عمر (فقیه، متکلم، فیلسوف، مفسر و حکیم مسلمان ایرانی، مکتب اشعری، متکلم اشاعره متاخر، شافعی، پیش برنده الهیات فلسفی، مخالف؟ فلسفه), 543ق./1149م. ری، تهران، ایران ## 606ق./1210م. هرات، افغانستان 543ق./1149م. ری، تهران، ایران ## 606ق./1210م. هرات، افغانستان Descriptor غزالی طوسی , ابو حامد محمد‎ بن محمد Abū Ḥāmid Muḥammad ibn Muḥammad aṭ-Ṭūsiyy al-Ġaz(z)ālīy(امام محمد غزالی، از معروفترین علمای اسلام، متکلم اشعری، ضد فلسفه، طرفدار منطق، شافعی مذهب، از متصوفه و عرفای قرن پنجم هجری، جامع معقول و منقول، رئیس جامع نظامیه بغداد) , 450ق/437ش./1059م. طوس، خراسان رضوی# # 505ق/490ش./1112م. طوس، خراسان رضوی 450ق/437ش./1059م. طوس، خراسان رضوی# # 505ق/490ش./1112م. طوس، خراسان رضوی Descriptor فیض کاشانی, ملامحسن (حکیم فیلسوف، محدث، مفسر و عارف دوره صفوی و از دانشمندان شیعه، شاگرد ملاصدرای شیرازی و داماد بزرگ او، فقیه اخباری), 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان Descriptor جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# Descriptor شیخ کلینی , محمد بن یعقوب (فقیه و محدث بزرگ امامیه، مولف "کافی" از کتب اربعه جوامع حدیثی شیعه؛ متکلم امامی دوره غیبت صغری), ۲۵۸ق./249ش./864م. ری،ایران# # 328ق./941م. بغداد،عراق ۲۵۸ق./249ش./864م. ری،ایران# # 328ق./941م. بغداد،عراق Descriptor علامه مجلسی, مولی محمدباقر (فقیه شیعه امامیه در دوران شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفوی، شیخ الاسلام عهد شاه سلیمان، از فقیهان و محدثان مشهور شیعه در قرن یازدهم هجری، نزدیک به اخباریان: اخباری معتدل، صاحب بحارالانوار: بزرگ‌ترین دائرة‌المعارف حدیث شیعه امامیه), 1037ق./1628م. # # 1110ق./1699م. 1037ق./1628م. # # 1110ق./1699م. Descriptor مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران Descriptor امام چهارم (امام سجاد), زین العابدین؛ علی بن حسین (ع), ۳۸-‎۹۴ق. ۳۸#‎۹۴ق. Descriptor نراقی, ملا مهدی (فیلسوف، فقیه، متکلم شیعه اثنی‌عشرى و ایرانى، محقق نراقى، از علمای شیعه در قرن دوازده و سیزده هجری قمری، پدر ملا احمد نراقی، نراقی پدر، نراقی اول، صاحب کتب: «جامع السعادات» در اخلاق، «انیس الموحدین» در اصول دین، «الشهاب الثاقب» در امامت) , 1128ق./1716م. (نراق کاشان)# # 1209ق./1795م. (کاشان-محل دفن:نجف) 1128ق./1716م. (نراق کاشان)# # 1209ق./1795م. (کاشان-محل دفن:نجف) Descriptor پیامبر اسلام, محمد بن عبدالله (ص), 53 قبل از هجرت.مکه#11ق.مدینه. 53 قبل از هجرت.مکه#11ق.مدینه. Descriptor جواد ایروانی، علی عمادی Author article 0 specialized http:/paper.razavi.ac.ir 1394-06-09 1396-10-24