محمد تقی مصباح یزدی حمل شایع صناعی (منطق) شکاکیت (شک‌گرایی) حمل اولی ذاتی (منطق) موضوع معیار صدق محمول وجود کلیات خمس نظریه شناخت ‌ کانت قضیه تحلیلی ملاک صدق منطق اسلامی قضیه صادق خارجی معرفت‌شناسی (اپیستمولوژی) قضایای انتزاعی رابطه تحلیلی رابطه ترکیبی قضیه وضعی بحث تناقض مقسم قضیه قضیه انتزاعی علامه حلی علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی عبدالله جوادی آملی محمدتقی مصباح یزدی شکاکیت(مسائل جدید کلامی) معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی) محمدتقی مصباح یزدی علامه طباطبایی حمل شایع حمل اولی اصطلاحنامه منطق نوع ( کلیات خمس ) موضوع مفرد ( قضیه ) علامه حلی عبدالله جوادی آملی ایمانوئل کانت ویلارد ون اورمن کواین دیوید هیوم گوتفرید لایب نیتس قضیه کاذب(مقابل قضیه صادق) قضیه صادق(مقابل قضیه کاذب) قضیه ترکیبی(مقابل قضیه تحلیلی) قضیه تحلیلی(مقابل قضیه ترکیبی) محمول((اجزاء قضیه)، قسیم موضوع و نسبت حکمیه و حکم) حقیقت صدق(مقابل معیار صدق) معیار صدق(مقابل حقیقت صدق) آقا علی زنوزی (مدرس) Persian قم دانشگاه باقرالعلوم(ع) زمستان/1391 منطق صوری تفاوت قضایای تحلیلی و ترکیبی و کاربرد­های هر یک از آنها از مسائل مهم معرفت­شناسی و فلسفة تحلیلی است که ابتکار آن به نام «امانوئل کانت» رقم خورده­ است. بررسی سابقة این تقسیم و معرفی لایب‌نیتس به عنوان مبتکر واقعی آن اولین بحثی است که در این نوشته آمده­ است. تعریف قضایای تحلیلی و ترکیبی از نظر آیت‌الله مصباح یزدی و همچنین تعریف حمل ذاتی اولی و حمل شایع صناعی از منظر ایشان بحث بعدی این نوشتار است.‌‌ در ادامه، بررسی تطبیقی قضایای تحلیلی و ترکیبی کانت با تقسیم مشابه آن در منطق اسلامی، یعنی تقسیم قضایا به حمل ذاتی اولی و شایع صناعی، جای می‌گیرد. مقالة حاضر، با روش تحلیلی- تطبیقی و با استفاده از مطالعات کتابخانه‏ای، مقایسه تطبیقی این دو گونه از قضایا را در دستور کار قرار داده است. پرسش اصلی این پژوهش عبارت است از: نسبت قضایایی که از حمل ذاتی اولی - در نظر علامه مصباح­یزدی - برخوردارند با قضایای تحلیلی - در نظر کانت - و نیز نسبت قضایایی که از حمل شایع برخوردارند با قضایای تحلیلی چیست؟,lt;br /,gt; در پایان، به این نتیجه رسیدیم که این دو تقسیم با وجود شباهت­هایی که با یکدیگر دارند، مطابقت کامل نداشته، شباهت این دو تنها در کلیات است و در جزئیات و در اهدافی که هر دو دنبال می­کنند هیچ شباهتی ندارند. text سروش, جمال (استادیار فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران) Author صانعی , علیرضا (دکترای «حکمت متعالیه» مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی) Author مصباح یزدی, محمدتقی (فیلسوف و اندیشمند معاصر، مدرس علوم عقلی در حوزه علمیه قم، موسس و اولین رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی), 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم Descriptor کانت, ایمانوئل (Immanuel Kant،فیلسوف آلمانی و پدید آورنده فلسفه انتقادی), 1724#1804 1724#1804 Descriptor طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# Descriptor علامه حلی, ابن مطهر حسن بن یوسف (مرجع تقلید، فقیه و متکلم شیعه در قرن هشتم هجری، مولف بیش از ۱۲۰ کتاب در رشته‌های فقه، اصول فقه، کلام، حدیث، تفسیر، رجال، فلسفه و منطق), 648ق/1251م. حله، عراق ## 726ق/1326م. حله، عراق 648ق/1251م. حله، عراق ## 726ق/1326م. حله، عراق Descriptor زنوزی , علی بن عبدالله (آقا علی مدرس طهرانی؛ فیلسوف صدرایی، عارف، فقیه؛ شیعه اثنا عشرى و ایرانى ), 1234ه‍.ق. اصفهان#1307ه‍.ق. تهران (آرامگاه: شهر رى؛ حرم حضرت عبد‌العظیم ع) 1234ه‍.ق. اصفهان#1307ه‍.ق. تهران (آرامگاه: شهر رى؛ حرم حضرت عبد‌العظيم ع) Descriptor کواین , ویلارد (Willard Van Orman Quine، فیلسوف علم قرن بیستم، فیلسوف تحلیلی، فیلسوف پساپوزیتیویست، منکر وجود خدا), 1908#2000 1908#2000 Descriptor لایبنیتس, گوتفرید (فیلسوف مسیحی، ریاضیدان و فیزیک‌دان آلمانی), #1646م.لایپزیگ، آلمان-1716م.هانوور، آلمان #1646م.لایپزیگ، آلمان-1716م.هانوور، آلمان Descriptor هیوم, دیوید (David Hume، فیلسوف اسکاتلندی، مکتب تجربه‌گرایی، نویسنده منکر وجود خدا), 1711#1776 1711#1776 Descriptor فاضل قوشچی, علاءالدین علی بن محمد (حکیم أهل سنت، عالم، منجم، فیزیک‌دان، زبان‌شناس، مفسر، متکلم ماتریدی یا اشعری، مدرس و ریاضیدان ایرانی قرن نهم هجری قمری، حنفی مذهب، از مخالفان نظریه اتحاد عاقل و معقول در ذهن، صاحب کتاب "شرح تجرید الاعتقاد خواجه نصیرالدین طوسى"), ‎۵۹۷ق. سمرقند، ازبکستان#‎۸۷۹ق./1475م. استانبول، ترکیه ‎۵۹۷ق. سمرقند، ازبکستان#‎۸۷۹ق./1475م. استانبول، ترکیه Descriptor جمال سروش، علیرضا صانعی Author article Comparative 0 specialized http:/www.bou.ac.ir 1394-06-09 1396-10-23