امامت مرجعیت سیاسی ائمه تدبیر منزل فعل الهی نصب امام حاکمیت الهی فلسفه سیاسی شایسته‌سالاری قرآن امامت منصوص سیاست اسلامی حاکم جائر دوران غیبت نظام سیاسی اسلام حاکم عادل جهانی بودن اسلام فرمان الهی علم ک‍لام‌ علم به اسماء امامان معصوم علیهم السلام رابطه کلام و سیاست امامت انتخابی اساس امامت مشروعیت حاکم مقبولیت حاکم ضرورت اطاعت از امام حفظ نظام اسلامی الگوی نظام حکومتی ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین محمد بن یعقوب کلینی خواجه نصیرالدین طوسی علامه حلی علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی مرتضی مطهری عبدالله جوادی آملی محمدتقی مصباح یزدی امامت ولایت انسان کامل اهل بیت(ع) نصب امام معصوم حاکم جائر حاکمیت الهی محمدرضا مظفر مشروعیت حکومت (مسائل جدید کلامی) خواجه نصیرالدین طوسی محمدتقی مصباح یزدی مرتضی مطهری علامه طباطبایی محمد رضا مظفر محمد بن یعقوب کلینی افعال واجب(حکمت نظری) سیاست مدن قرآن علامه حلی علم کلام عبدالله جوادی آملی ابونصر فارابی عصر غیبت فلسفه سیاست معاویة بن ابی‌سفیان الف. حضرت رسول اکرم(ص) ب. امام اول(حضرت امام علی ع) ژ. امام دوازدهم(حضرت امام عصر عج) کلام سیاسی ابوالفضل خراسانی ملاصدرا شیرازی Persian قم موسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراء پاییز/1389 سال نشریه منظم نیست. اصل امامت که از اصول بی‌بدیل شیعه است و در ادامهٴ نبوت و از مسائل علم کلام شمرده می‌شود، نشان از خاستگاه کلامی سیاست دارد. فلسفهٴ امامت که روشنگر نظام اجتماعی اسلام و توجه آن به ابعاد وجودی انسان و سعادت حقیقی بشر در دنیا و آخرت و بیانگر حکمت جهانی بودن اسلام است، به طور مستقیم با سرنوشت حکومت‌ها، مشروعیت و جایگاه مذهبی ـ سیاسی آنها گره خورده است و این امر حاکی از ظهور سیاست در علم کلام است که می‌توان از آن به کلام سیاسی تعبیر کرد. امامت، تداوم پیوند دین و سیاست و تحقق حاکمیت خدا در زمین و مشروعیت خلافت انسان است. حکومت دینی، قائم به امام است و اطاعت از امام نیز حتمیت و ضرورت می‌یابد تا زعامت سیاسی امام در جامعه تحقق یابد؛ هرچند پذیرش این زعامت از طرف مردم تأثیری در ماهیت امامت و مرجعیت دینی امام که منصوص از طرف خداوند است ندارد؛ زیرا مشروعیت امام به نصب از سوی خداوند است و شرط این مشروعیت، عصمت است تا غرض از نصب امام که اطاعت و انقیاد کامل است، حاصل شود. از این‌رو امامت، از زنده‌ترین بحث‌های کلامی است که در هر عصر و زمانی با رویکردها و پیامدهای مختلف مواجه بوده است. تبیین جایگاه امامت در علم کلام، در شناسایی این پیامدها سهم بسزایی دارد. text خراسانی, ابوالفضل (پژوهشگر پژوهشکده علوم وحیانی معارج قم) Author ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor خواجه نصیر الدین طوسی, محمد بن محمد (فیلسوف و متکلم ایرانی سده هفتم، موسس کلام فلسفی، شیعه امامی), 579ق./1201م.توس،ایران-# # 672ق./1274م.کاظمین،عراق 579ق./1201م.توس،ایران-# # 672ق./1274م.کاظمین،عراق Descriptor پیامبر اسلام, محمد بن عبدالله (ص), 53 قبل از هجرت.مکه#11ق.مدینه. 53 قبل از هجرت.مکه#11ق.مدینه. Descriptor جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# Descriptor شیخ کلینی , محمد بن یعقوب (فقیه و محدث بزرگ امامیه، مولف "کافی" از کتب اربعه جوامع حدیثی شیعه؛ متکلم امامی دوره غیبت صغری), ۲۵۸ق./249ش./864م. ری،ایران# # 328ق./941م. بغداد،عراق ۲۵۸ق./249ش./864م. ری،ایران# # 328ق./941م. بغداد،عراق Descriptor مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران Descriptor مصباح یزدی, محمدتقی (فیلسوف و اندیشمند معاصر، مدرس علوم عقلی در حوزه علمیه قم، موسس و اولین رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی), 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم Descriptor فارابی , ابونصر محمد بن محمد (Alfarabi، معلم ثانی، فیلسوف مشائی، تشیع فلسفی), -257ق/ 870م#339ق/950م -257ق/ 870م#339ق/950م Descriptor علامه حلی, ابن مطهر حسن بن یوسف (مرجع تقلید، فقیه و متکلم شیعه در قرن هشتم هجری، مولف بیش از ۱۲۰ کتاب در رشته‌های فقه، اصول فقه، کلام، حدیث، تفسیر، رجال، فلسفه و منطق), 648ق/1251م. حله، عراق ## 726ق/1326م. حله، عراق 648ق/1251م. حله، عراق ## 726ق/1326م. حله، عراق Descriptor علامه مظفر , آیت الله شیخ محمد رضا (منطقى، فقیه، اصولى، ادیب، متکلم؛ شیعه اثنی‌عشرى و عراقى، صاحب تالیفات منتخب به عنوان متون درسی حوزه کتب: «المنطق»، «عقائد الامامیه»، «أصول الفقه»), 1322ق./1904م. نجف، عراق#1383ق./1964م. نجف، عراق 1322ق./1904م. نجف، عراق#1383ق./1964م. نجف، عراق Descriptor امام دوازدهم (امام عصر عج), امام مهدی؛ حجت بن حسن(ع), 255ق.# 255ق.# Descriptor میرسیدشریف جرجانی , علی بن محمد بن علی گرگانی (فیلسوف، متکلم، منطق‌دان، شارح، حاشیه نویس و ادیب ایرانی نیمه دوم قرن هشتم و اوایل قرن نهم هجری قمری، حنفی مذهب و اشعری مسلک، منسوب به امامیه ؟، نظریه وحدت وجود) , 740ق/1340م. گرگان#۸۱۶ق./1414م. شیراز 740ق/1340م. گرگان#۸۱۶ق./1414م. شیراز Descriptor ام‍ام‌ اول‌ (امام علی), امیر المومنین ع‍ل‍ی‌ب‍ن‌ اب‍ی‌طال‍ب‌(ع‌) , ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. Descriptor خلیفه اموی, معاویة بن ابی سفیان (از طُلَقاء (آزادشدگان)، استاندار شام در زمان خلیفه دوم و سوم، خودداری کننده از کمک به عثمان در ماجرای قتل، برپا کننده جنگ صفین به بهانه خونخواهی عثمان، نخستین حاکم اموی، تبدیل کننده خلافت به سلطنت، خلافت از 41 تا 60 هجری قمری، آمر مسمومیت امام دوم حضرت مجتبی علیه السلام), 20 قبل از هجرت#60ق. 20 قبل از هجرت#60ق. Descriptor ابوالفضل خراسانی Author article 2383-2916 specialized http:/hikmat.isramags.ir 1394-06-09 1396-10-23