حرکت جوهری ملاصدرا اصالت وجود ذهن و عین جهان شناسی اسلامی ترکیب از وجود و عدم مارکس وجود و عدم منشا حرکت انواع طبیعی هگل تز آنتی تز سنتز جهان شناسی مارکسیسم این همانی یا هو هویت. هستی محض تضاد ‌دیالکتیک ماتریالیسم دیالکتیکی جهان بینی ملاصدرا تغیر اصول دیالکتیک اصل تضاد اصل جهش علت درونی حرکت عینیت در حرکت اعتبارات عدم نقد مارکسیسم درباره مرتضی مطهری ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی مرتضی مطهری عبدالله جوادی آملی محمدتقی مصباح یزدی ابن سینا: ابوعلی سینا جهان شناسی Religious cosmology جهان شناسی فلسفی جهان شناسی مذهبی سید محمدباقر صدر ماتریالیسم دیالکتیک سید محمدباقر صدر محمدتقی مصباح یزدی مرتضی مطهری علامه طباطبایی ابن سینا ماتریالیسم ماتریالیسم دیالکتیک فلسفه هگل حکمت متعالیه محرک حرکت جوهری اصالت وجود تناقض وجود و عدم حرکت رابطه هو هویت مصداقی عبدالله جوادی آملی ارسطو طوبی کرمانی مارکسیسم کارل مارکس فریدریش هگل دیوید هیوم فریدریش شلینگ یوهان گوتلیب فیشته لودویگ فویرباخ ملاصدرا شیرازی Persian قم موسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراء زمستان/1390 هگل و صدرالمتألهین، هر دو حرکت را در کل طبیعت تعمیم داده‌اند؛ اما دقت در این نتیجه واحد و مقدمات آن، حاکی از اختلاف عمدهٔ این دو فیلسوف در مسئله حرکت است. صدرالمتألهین بر مبنای اصول حکمت متعالیه تحولات عمده‌ای را در بحث حرکت ایجاد کرد و بیشترین سهم در این تحولات، مربوط به اصل «اصالت وجود» است. هگل نیز با مبانی خاص خود به بحث حرکت پرداخته و در این زمینه آرای جدیدی ارائه داده است. مارکسیست‌ها با اَخذ برخی از اصول هگل و در آمیختن آنها با نظرات فوئرباخ، قرائت جدیدی از حرکت مطرح ساختند. شهید مطهری نیز از رهگذر تحلیل و نقد مارکسیست‌ها به بحث تطبیقی حرکت در فلسفهٔ اسلامی و غربی پرداخت.,lt;br /,gt; این نوشتار که با رویکردی انتقادی به حرکت دیالکتیکی هگل و ماتریالیسم دیالکتیک پرداخته است، از سه بخش تشکیل می‌گردد: بخش اول حرکت دیالکتیکی هگل، بخش دوم ماتریالیسم دیالکتیک و در قسمت سوم نقد دو بخش اول و دوم براساس اندیشه‌های استاد شهید مطهری، بررسی شده است. گفتنی است که استاد مطهری به مقتضای هر بحثی به تحلیل و نقد پرداخته است، به همین دلیل مباحث فوق در آثار استاد سیر منظم و منسجمی ندارد. در این مقاله سعی شده است که آرای ایشان به نحو منظم و منسجم استخراج و تنظیم شود. text شاوردی, زینب (مربی، گروه معارف اسلامی، دانشگاه شهید چمران اهواز) Author کرمانی, طوبی (استاد گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تهران) Author فوئرباخ , لودویگ (Ludwig Andreas Feuerbach؛ فیلسوف آلمانی، از شاگردان هگل، فلسفه اصالت حس و اصالت ماده، مولف کتاب «جوهر مسیحیت»، مکتبماده‌گرایی - انسان‌گرایی، عضوی از «هگلی‌های جوان»), ۱۸۰۴م. لندشوت، امپراتوری مقدس روم#۱۸۷۲م. نزدیکی نورنبرگ، امپراتوری آلمان ۱۸۰۴م. لندشوت، امپراتوری مقدس روم#۱۸۷۲م. نزدیکی نورنبرگ، امپراتوری آلمان Descriptor ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor هگل , گئورگ ویلهلم فریدریش (Georg Wilhelm Friedrich Hegel،فیلسوف بزرگ آلمانی : مکتب ایده‌آلیسم آلمانی، تاریخ‌گرایی، از مرتبطین نظریه مرگ خدا) , 1770#1831 1770#1831 Descriptor طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# Descriptor مصباح یزدی, محمدتقی (فیلسوف و اندیشمند معاصر، مدرس علوم عقلی در حوزه علمیه قم، موسس و اولین رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی), 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم Descriptor صدر, سیدمحمدباقر (علامه صدر، مرجع معاصر دینی مقیم نجف، از اندیشمندان معاصر عرب؛ مکتب کلامی معاصر نجف با روش تلفیقی «عقلگرایی غیر فلسفی» و «نقلگرایی تحلیلی» و محوریت «روش اجتهادی اصولی»), 1353 ه‍.ق (کاظمین )#1400 ه‍.ق (عراق (محل دفن: نجف)) 1353 ه‍.ق (كاظمين )#1400 ه‍.ق (عراق (محل دفن: نجف)) (فيلسوف، فقيه، اصولى؛ شيعه اثنی‌عشرى و عراقى), Descriptor ارسطو, معلم اول (Aristotélēs،فیلسوف مشائی یونانی), 384 ق.م#322 ق.م 384 ق.م#322 ق.م Descriptor هیوم, دیوید (David Hume، فیلسوف اسکاتلندی، مکتب تجربه‌گرایی، نویسنده منکر وجود خدا), 1711#1776 1711#1776 Descriptor شلینگ, فریدریش (فیلسوف مسیحی آلمانی، فیلسوف ایده‌آلیست قرن هجدهم میلادی، عضو آکادمی علوم مونیخ، استاد دانشگاه‌های برلین، ینا و ارلانگن، متاثر از کانت و لایب‌نیتز), #1775م.لئونبرگ،آلمان-1854م.بادراگاز،سوئیس #1775م.لئونبرگ،آلمان-1854م.بادراگاز،سوئیس Descriptor فیشته (فیخته), یوهان گتلیب (فیلسوف آلمانی، از پایه‌گذاران ایدئالیسم آلمانی، متاثر از کانت و دکارت و اسپینوزا، اثرگذار بر هگل و شلینگ و نووالیس و دیتر هنریش، مکتبفلسفه قاره‌ای, ایدئالیسم آلمانی, نقد عقل محض, مبناگرایی, ملی‌گرایی رمانتیک), 1762م. رامناو، آلمان#1814م. برلین، آلمان 1762م. رامناو، آلمان#1814م. برلین، آلمان Descriptor مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران Descriptor زینب شاوردی، طوبی کرمانی Author article portal_lib Review comments 2383-2916 specialized http:/hikmat.isramags.ir 1394-06-09 1396-05-22