ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین عبدالله جوادی آملی محمدتقی مصباح یزدی سهروردی معتزله حکمت متعالیه اصالت ماهیت اصالت وجود ابن سینا: ابوعلی سینا حکمت اشراق المشارع و المطارحات حکمت مشاء حکمت یونان باستان اصالت موجود بالذات مجعول بالذات اتحاد عرضی وجود و ماهیت معتزله (اهل سنت) قرآن ترکیب انضمامی اصالت نور ‌ اسماعیلیه بالتبع بالعرض محمدتقی مصباح یزدی ملا رجب علی تبریزی غلامحسین ابراهیمی دینانی ابن سینا حکمت اشراق the School of Illumination فلسفه یونان حکمت متعالیه فلسفه مشاء اصالت وجود وحدت تشکیکی وجود قرآن ماهیت غلامحسین ابراهیمی دینانی عبدالله جوادی آملی آموزه‌های زردشتی (آموزه‌ها‌ی ادیان ایران باستان) اسماعیلیه Ismailism (فرق تشیع) شهاب الدین سهروردی(شیخ اشراق) سید یحیی یثربی شیخ احمد احسائی نور (حکمت اشراق) ترکیب انضمامی تشکیک‌ در وجود مجعول بالعرض نورشناسی سهروردی ظلمت شناسی سهروردی تحقق تبعی ظلمت مقوله بندی اشراقی موجودات موجود بالتبع تعالیم زردتشت اصالت عام ماهیت غنای ذاتی نور مجعول بالتبع اعتباریت اخص وجود تشکیک در نور عباس شیخ شعاعی ملاصدرا شیرازی قاضی سعید قمی حاج ملاهادی سبزواری (موسس مکتب سبزوار) Persian قم موسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراء پاییز/1392 شیخ اشراق در برخی آثار خود ـ علاوه بر نور ـ بر تحقق ظلمت در عالم خارج نیز تصریح نموده است. در نوشتار پیش رو ضمن اشاره به تلقّی سهروردى از نور و ظلمت، مقوله‌بندى اشراقی موجودات، تصریحات شیخ اشراق بر تحقّق تبعی ظلمت، پیشینۀ تفکّر وى و توجّه به معانی مختلف مفاهیم «اصیل» و «اعتباری»؛ نسبت بین نور و ظلمت در اندیشۀ شیخ اشراق و فرآیند تطبیق این دو بر مفاهیم وجود و ماهیت مورد تحلیل قرار گرفته است. در این راستا مشخّص گردیده که معنای نور در نزد سهروردی، أخصّ از معنای وجود در نزد ملّاصدرا است و به همین دلیل گاه از سوی صدرا و برخی شارحان وی نسبت تناقض‌گویی به سهروردی داده مى‌شود؛ امّا لحاظ معانی وجود و ماهیت در اصطلاحات شیخ احسائی و تطبیق آن بر نور و ظلمت سهروردی، تفسیر نوینی از «اصالت وجود» در پیش روی ما قرار مى‌دهد که در پرتو این نگرش، نظام فلسفی سهروردی، قدرى منسجم‌تر و پویاتر به نظر می‌رسد. در این تفسیر نور یا وجود «موجود بالذّات» و ظلمت یا ماهیت، «موجود بالتّبع» ـ و نه بالعرض ـ به شمار مى‌رود. text هدایت‌‌افزا, محمود (دانش آموختۀ فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تهران و دانشجوی پسا دکتری فلسفۀ اسلامی (زیر نظر معاونت علمی و فناوری نهادریاست جمهوری), 1352ش.# 1352ش.# Author شیخ شعاعی, عباس (عضو هیات علمی گروه فلسفه دانشگاه خوارزمی) Author سهروردی (شیخ اشراق), شهاب الدین یحیی بن حبش (با عمر بن محمد سهروردی عارف اشتباه نشود، مؤسس مکتب‌ اشراق، احیاگر حکمت خسروانی، خواهرزاده عمر بن محمد سهروردی عارف), -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه Descriptor ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor احسایی , شیخ احمد بن زین الدین (مؤسس و پایه گذار فرقه شیخیه), 1166 ق./1753م. روستای مطیرفی، منطقه احساء در شرق عربستان ## 1241ق./1826م. مدینه، عربستان 1166 ق./1753م. روستای مطیرفی، منطقه احساء در شرق عربستان ## 1241ق./1826م. مدینه، عربستان Descriptor سبزواری, حاج ملاهادی بن مهدی (فیلسوف صدرایی، حکمت متعالیه), 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# Descriptor مصباح یزدی, محمدتقی (فیلسوف و اندیشمند معاصر، مدرس علوم عقلی در حوزه علمیه قم، موسس و اولین رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی), 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم Descriptor ابراهیمی دینانی, غلامحسین (استاد تمام بازنشسته گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، از شاگردن علامه طباطبایی، مشهور به طرح پرسش های جدید از فلسفه اسلامی), -1313 ش.# -1313 ش.# Descriptor قاضی سعید قمی, محمد سعید بن محمد مفید (از عرفای برجسته امامیه، از شاگردان ملا رجبعلی تبریزی، از نمایندگان برجسته الهیات سلبی), 1043؟ق.قم#1104؟ ق.قم 1043؟ق.قم#1104؟ ق.قم Descriptor نیریزی, قطب الدین محمد, 1100 -1173ق 1100 #1173ق Descriptor یثربی, سید یحیی (استاد تمام -بازنشسته- گروه فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی، منتقد «حکمت متعالیه» و «عرفان اسلامی»؛ همسو با وجه سلبی مکتب تفکیک), 1321ش. تکاب، استان آذربایجان غربی## 1321ش. تکاب، استان آذربایجان غربی## Descriptor تبریزی, ملارجبعلی (عارف و حکیم شیعی عهد صفویه در قرن یازدهم، مقیم اصفهان، استاد قاضی سعید قمی، منتقد حکمت متعالیه، منکر اصالت وجود و معتقد به اصالت ماهیت، قائل به اشتراک لفظی وجود بین خالق و مخلوق), ؟؟؟. تبریز، آذربایجان شرقی#1080ق./۱۰۴۸ش. ؟؟؟. تبریز، آذربایجان شرقی#1080ق./۱۰۴۸ش. Descriptor محمود هدایت افزا، عباس شیخ شعاعی Author article 2383-2916 specialized http:/hikmat.isramags.ir 1394-06-09 1396-05-18