هدفداری عالم مشاهده براهین اثبات وجود خدا برهان نظم (اثبات خدا) اصل علیت احتمال (منطق) اصل آنتروپیک غایتمندی کهکشان برهان تنظیم ظریف کیهانی مشاهده گزینشی استش ردیه معرفت شناختی سوبر چالش آنتروپیک انقلاب کپرنیک جهان پذیرای حیات اصل ارجحیت ذهن الهی اصل ضعیف اصل قوی فلسفه آنتروپیک مسایل جدید جهان شناسی طبیعت گرایی متافیزیکی علیت براهین اثبات واجب(حکمت نظری) برهان نظم لطف الله نبوی دیوید هیوم محمد علی حجتی ابراهیم آزادگان الیوت سوبر (Elliot Sober) Persian تهران پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی زمستان/1392 علم و دین فلسفه دین موضوع پژوهش حاضر بررسی نقادانۀ چالش استاندارد دربارۀ صورت‎بندی نوینی از برهان نظم است؛ چالشی معرفت‎شناسانه که با تلقّی فلسفی خاصی از اصل آنتروپیک (/ اصل)، به برهان تنظیمِ ظریفِ کیهانی (/ برهان) وارد شده‎ است. بر مبنای این چالش، ابراز شگفتی ما از مشاهدۀ جهانی پذیرای حیات، که احتمال پیشینی آن بی‎اندازه ناچیز است، بی‎مورد است، چراکه انسان نمی‎تواند خود را در جهانی که با شرایط حضورش وفق ندارد، ببیند. بنابراین، برهان متهم به استنتاج نتایجی است که صرفاً «معلول مشاهدۀ گزینشی» است و ارزش دیگری ندارد (چالش آنتروپیک). در مقام دفاع از برهان، دو خطا را مدعی می‎شویم: 1. خطای معرفت‎شناختی: نخست، نشان ‎می‎دهیم این چالش در بُن‎مایه‎های انتقادهای هیوم به برهان تمثیلی نظم وجود دارد و آن این است که منشأ انتزاع نظم، وهمی (و نه واقعی) است. آنگاه، از برهان در برابر این چالش دفاع می‎کنیم. نشان‎می‎دهیم اصل امری نه صرفاً نظری، بدیهی و همان‎گویانه، بلکه تحقیق‎پذیر، ناظر به‌واقع، وابسته به استش (/ وضعیت) جهان است. استدلال به سود نظم را بر اساس این مقدمات شکل می‎دهیم؛ 2. خطای روش‎شناختی: جست‎زدن از استدلال بر مبنای نظم به استدلال به سود نظم را خطای روش‎شناختی می‎نامیم و آن را دربارۀ ردیۀ معرفت‎شناختی سوبر (Sober) در چالش آنتروپیک وارد می‎دانیم. درنهایت، از معقولیت برهان در برابر چالش استاندارد دفاع می‎کنیم. text صفایی‌پور, حامد ( دانش‌آموختۀ دکتری تخصصی فلسفۀ علم، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.) Author حجتی, سید محمد علی (عضو هیئت علمی گروه فلسفه دانشگاه تربیت مدرس) Author آزادگان , ابراهیم (عضو هیأت علمی گروه فلسفۀ علم دانشگاه صنعتی شریف) Author نبوی , لطف اله (استاد گروه فلسفه و حکمت و منطق دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس تهران) Author سوبر, الیوت (Elliott Sober) ،استاد فلسفه دانشگاه ویسکانسین - مدیسون «University of Wisconsin-Madison» شهر مدیسون در ایالت ویسکانسین، آمریکا، مشهور به دلیل فعالیت در فلسفه زیست‌شناسی و فلسفه عمومی علم، منتقد برجسته طراحی هوشمند, 1948م. # 1948م. # Descriptor هیوم, دیوید (David Hume، فیلسوف اسکاتلندی، مکتب تجربه‌گرایی، نویسنده منکر وجود خدا), 1711#1776 1711#1776 Descriptor حامد صفایی‎پور، سید محمد علی حجتی، ابراهیم آزادگان، لطف الله نبوی Author article Review comments 0 specialized http:/elmodin.ihcs.ac.ir 1394-06-09 1397-07-28