معتزله عقل‌گرایی ردیه نویسی صبغه فروع دین تعصب وحی آثار کلامی آینده نگری اصحاب ائمه علم ک‍لام‌ امامان معصوم علیهم السلام قلمرو عقل هجرت امام علی (ع) مکتب اهل حدیث عقل گرایی افراطی معتزله منبع شهود آثار وجودی عقل اخذ فروع از اصول احتجاج عقلی بیان علت ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین محمد بن یعقوب کلینی شیخ مفید: محمد بن محمد بن نعمان‏ علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی فطرت(کلام) معتزله (اهل سنت) اهل بیت(ع) وحی الهی علامه مجلسی شیخ حر عاملی شیخ مفید محمد بن یعقوب کلینی عقل(منطق) قیاس فاسد دوراندیشی عصبیت علم کلام ابوالحسن اشعری (موسس مکتب اشاعره) رضا برنجکار (دانشگاه تهران) خ. امام هفتم(حضرت امام کاظم ع) چ. امام پنجم(حضرت امام باقر ع) ب. امام اول(حضرت امام علی ع) ح. امام ششم(حضرت امام صادق ع) عقل گرایی(مقابل تجربه گرایی) رضا برنجکار (دانشگاه قرآن و حدیث) ملاصدرا شیرازی Persian از آن‌جا که در مکاتب و مدارس گوناگون، عقل و به‌کارگیری آن مورد اختلاف است، در این جستار، به معرفی دیدگاه مدرسة کوفه دربارة عقل و عقل‌گرایی بزرگان این مکتب پرداخته‌ایم. این تحقیق در دو بخش معرفی عقل و رویکردهای عقل‌گرایانة مکتب کوفه سامان یافته است. در بخش اول، مواردی هم‌چون جای‌گاه، حجیت، آثار، موانع، و قلمرو عقل بررسی شده است. در بخش دوم، شاخص‌های عقل‌گرایی که تجلی عقل در میان ائمه و اصحابشان در مدرسة کوفه است، در سه قسمت ائمه، ائمه و اصحاب آنان، اصحاب ائمه تبیین گردیده است. مواردی هم‌چون مناظره، پرسش و بررسی مطالب دینی، اخذ فروع از اصول، بررسی منقولات خلاف عقل و ردیه‌نویسی از جملة این شاخص‌هاست.,lt;br /,gt; این جستار به شیوة کتاب‌خانه‌ای و عمدتاً با احصا و استقرای روایات صورت گرفته است. گویای اهمیت عقل و اهتمام خاص به آن در عین خط قرمز داشتن و نیز گستردگی عملکرد عقل و شاخص‌های عقل‌گرایی در تعامل با وحی و در پرتو امامت‌پذیری اصحاب در مکتب کوفه است. text برنجکار, رضا (استاد تمام گروه فلسفه پردیس فارابی دانشگاه تهران، رئیس انجمن کلام اسلامی حوزه علمیه، قائم مقام پژوهشگاه قرآن و حدیث، دارای رویکرد کلامی تا فلسفی، ناقد فلسفه و عرفان با رویکرد کلامی، متکلم معاصر و از مدافعان مبانی مکتب تفکیک), -1342ش.# -1342ش.# Author خالقیان, ام البنین (دانش آموخته دکتری شیعه شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب، پژوهش‌گر پژوهشکدة ادیان و مذاهب) Author ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor شیخ مفید, ابو عبدالله محمد بن محمد بن نُعمان (متکلم، فقیه و عالم بزرگ امامیه؛ مقیم بغداد در عراق) , 336ق./948م. (بغداد،عراق)# # 413ق./1023م. (بغداد،عراق) 336ق./948م. (بغداد،عراق)# # 413ق./1023م. (بغداد،عراق) Descriptor شیخ کلینی , محمد بن یعقوب (فقیه و محدث بزرگ امامیه، مولف "کافی" از کتب اربعه جوامع حدیثی شیعه؛ متکلم امامی دوره غیبت صغری), ۲۵۸ق./249ش./864م. ری،ایران# # 328ق./941م. بغداد،عراق ۲۵۸ق./249ش./864م. ری،ایران# # 328ق./941م. بغداد،عراق Descriptor علامه مجلسی, مولی محمدباقر (فقیه شیعه امامیه در دوران شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفوی، شیخ الاسلام عهد شاه سلیمان، از فقیهان و محدثان مشهور شیعه در قرن یازدهم هجری، نزدیک به اخباریان: اخباری معتدل، صاحب بحارالانوار: بزرگ‌ترین دائرة‌المعارف حدیث شیعه امامیه), 1037ق./1628م. # # 1110ق./1699م. 1037ق./1628م. # # 1110ق./1699م. Descriptor شیخ حر عاملی, محمد بن حسن (معروف به صاحب وسائل، محدث و فقیه شیعه امامی در قرن ۱۱ هجری قمری، مؤلف کتاب وسائل الشیعة، از عالمان مهاجر جبل‌عامل به ایران، شیخ الاسلام و زعیم شیعه، از عالمان اخباری معتدل، معتقد به صحت تمام احادیث کتب اربعه), 1033ق/1624م. روستای «مشغره» از توابع جبع در لبنان#1104ق/1693م. مشهد، خراسان رضوی، ایران (آرامگاه: صحن حرم رضوی) 1033ق/1624م. روستای «مشغره» از توابع جبع در لبنان#1104ق/1693م. مشهد، خراسان رضوی، ایران (آرامگاه: صحن حرم رضوی) Descriptor اشعری , ابوالحسن علی بن اسماعیل (موسس مکتب کلامی اشعری), 260ق/874م.#324ق/936م. 260ق/874م.#324ق/936م. Descriptor ام‍ام‌ اول‌ (امام علی), امیر المومنین ع‍ل‍ی‌ب‍ن‌ اب‍ی‌طال‍ب‌(ع‌) , ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. Descriptor امام هفتم(امام موسی), امام کاظم؛ موسی بن جعفر( ع ), 128-183ق. 128#183ق. Descriptor امام ششم(امام صادق), جعفر بن محمد (ع), 83ق./702م.##‎۱۴۸ق./766م. 83ق./702م.##‎۱۴۸ق./766م. Descriptor امام پنجم (امام باقر), محمد بن علی (ع), 57ق./676م#114ق./732م. 57ق./676م#114ق./732م. Descriptor رضا برنجکار، ام‌البنین خالقیان Author article 0 specialized http:/elmodin.ihcs.ac.ir 1394-06-09 1396-05-18