تشیع فرق کلامی معتزله اندیشه شیعه نهج البلاغه (نهج‌البلاغه) خوارج اشاعره وعد و وعید سیره امام علی (ع) جنگ صفین فقه سیاسی اصول عقائد اصول عقائد قرآن کفر فاسق مغفرت کبائر توبه مرتد ارجاء کلامی رؤیت حق تعالی علم ک‍لام‌ ارجاء جانشینی پیامبر اسلام(ص) جبر اختیار ابوالحسن محمدبن الحسین الموسوی سید مرتضی‏: علی بن حسین بن موسی مرتضی مطهری 17. فرق کلامی اصول عقاید جبر و اختیار(کلام) خوارج (مذاهب کلامی) مرجئه (فرق کلامی) اشاعره (اهل سنت) رؤیت خدا معتزله (اهل سنت) وعد و وعید توبه مرتد خلافت بعد از رسول الله (ص) اخبار نبی اکرم صلی الله علیه و آله جنگ صفین سید رضی سید مرتضی مرتضی مطهری قرآن علم کلام خوارج (مذاهب اسلامی) 5- تشیع Shiism (اعم از امامی و زیدی و اسماعیلی، (فرق اسلامی)) ابوالحسن اشعری (موسس مکتب اشاعره) سیره علوی (امام علی ع) ویلیام مونتگمری وات ابن ابی الحدید ابن اثیر ب. امام اول(حضرت امام علی ع) Persian شیراز دانشگاه شیراز زمستان/1383 سید رضی از دانشمندان و ادبای بزرگ سده‌های چهارم و پنجم هجری، افزون بر کار بزرگ گردآوری «نهج البلاغه»، در شعر بی مانند و در علم کلام و تفسیر قرآن و علوم بلاغت از توان بالایی برخوردار بود. آثار گرانسنگ او گواه راستینی بر این مدعاست. در سده‌‌های نخستین تاریخ اسلامی فرقه‌های کلامی دربارة مسایل گوناگون عقیدتی آرای مختلفی داشتند، و هیاهوی بسیاری برای اثبات نظریه‌های خود به راه انداخته بودند. در این نوشتار چند نمونه از آرای کلامی مطرح در آن روزگار را، از دیدگاه سید رضی که مشخصا دیدگاه کلامی عقل گرای شیعة‌ امامیه است، آورده‌ایم. text جعفری, سید محمدمهدی (پژوهشگر قرآن و نهج‌البلاغه؛ مترجم؛ استاد برجسته بازنشسته دانشگاه شیراز؛ نماینده مردم دشتستان در دوره اول مجلس شورای اسلامی؛ از اعضای نهضت آزادی ایران؛ متصدی تدوین و تنظیم «تفسیر پرتوی از قرآن» و «پرتوی از نهج‌البلاغه» آیت الله طالقانی), 1318ش. دشتستان، بوشهر# 1318ش. دشتستان، بوشهر# Author شریف رضی, محمد بن حسین (گردآورنده نهج البلاغه، فقیه، مفسر، ادیب، و شاعر برجسته امامیه؛ متکلم امامی؛ شیعه اثنی‌عشرى؛ برادر کوچکتر سید مرتضی), 359ق.#406ق. بغداد، عراق (محل دفن: کربلا) 359ق.#406ق. بغداد، عراق (محل دفن: كربلا) Descriptor ام‍ام‌ اول‌ (امام علی), امیر المومنین ع‍ل‍ی‌ب‍ن‌ اب‍ی‌طال‍ب‌(ع‌) , ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. Descriptor مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران Descriptor حسن بصری , ابو سعید حسن بن یسار (شخصیت اختلافی از قول به جبر و مخالف قدریه و تکفیر کننده معبد جهنی تا منتسب به قدریه؛ ایرانی الاصل؛ از سلاسل طریقت؛ صاحب کتاب «رعایه حقوق الله» اولین کتاب تصوف؛ استاد واصل بن عطا و عمرو بن عبید از رؤسای معتزله؛ موثر بر معتزله), 21ق./643م. مدینه،عربستان#110 ق./729م. بصره،عراق 21ق./643م. مدینه،عربستان#110 ق./729م. بصره،عراق Descriptor اشعری , ابوالحسن علی بن اسماعیل (موسس مکتب کلامی اشعری), 260ق/874م.#324ق/936م. 260ق/874م.#324ق/936م. Descriptor بن موسی, علی بن حسین بن موسی, 355-436 ق 355#436 ق Descriptor قاضی همدانی, عبدالجبار بن احمد (قاضی عبدالجبار، معتزلی همدانی، صاحب کتاب «المغنی» و «کتاب شرح اصول الخمسه»، رئیس بهشمیه از معتزله پس از ابوعبداللّه بصری), 359ق./971م.# # 415 ق./1025م. 359ق./971م.# # 415 ق./1025م. Descriptor ابن ابی الحدید , عبدالحمید بن ابی‌الحدید معتزلی (فیلسوف، ادیب، شاعر، اصولى، فقیه، شافعى، متکلم معتزلى، شارح نهج البلاغه), 586 ه‍.ق (مدائن)#656 ه‍.ق (بغداد) 586 ه‍.ق (مدائن)#656 ه‍.ق (بغداد) Descriptor ابن اثیر جزری, علی بن محمد ʿAlī b. Muḥammad b. ʿAbd al-Karīm b. ʿAbd al-Wāḥid, Abū ʾl-Ḥasan al-Ǧazarī aš-Šaibānī, ʿIzz ad-Dīn (مورخ و محدث بزرگ اسلامی ، معاصر صلاح الدین ایوبی، صاحب الکامل فی التاریخ), 555#630 ق. 555#630 ق. Descriptor وات, ویلیام مونتگومری (خاورشناس اسکاتلندی، اﺳﻼم ﺷﻨﺎس ﻣﻌﺎﺻﺮ و اﺳﺘﺎد ﺑﺎزﻧﺸﺴﺘﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻋﺮﺑﯽ و اﺳﻼﻣﯽ داﻧﺸﮕﺎه ادﯾﻨﺒﻮرگ، خاورشناس انگلیسی), 1909م. سیرز، فایف، اسکاتلند، انگلیس#2006م. ادینبرا، اسکاتلند، انگلیس 1909م. سیرز، فایف، اسکاتلند، انگلیس#2006م. ادینبرا، اسکاتلند، انگلیس Descriptor سید محمدمهدی جعفری Author article 2251-6123 specialized http:/jrt.shirazu.ac.ir 1394-06-09 1396-07-30