اسماعیلیه معاد روحانی معرفت دینی غایت تاریخ تکامل تاریخی فلسفه تاریخ دعوت قدیم فاطمیان قرامطه نزاریه مستعلویه ادوار تاریخ ادوار هفتگانه تاریخ غایت فراتاریخی انسان عقل کل تکامل انسان کمال عقلی عقل جزئی رستاخیز عقل ظهور مهدی (ع) اهل ترتب اهل تضاد دوام عالم حرکت تکاملی تاریخ حقیقت بهشت و دوزخ عقاید اسماعیلیه اصطلاحنامه تاریخ اسلام آرمان تاریخی اسماعیلیه کمال معرفت انسان عقول واسطه هفت گانه اصطلاحنامه فلسفه اسماعیلیه Ismailism (فرق تشیع) ح. امام ششم(حضرت امام صادق ع) ژ. امام دوازدهم(حضرت امام عصر عج) Persian قم باقرالعلوم‌ (ع) زمستان / 1390 صص 109-123 فلسفه تاریخ گرچه معرفتی نسبتاً نوظهور است، اما موضوع و مسائل آن از دیرباز مورد توجه فیلسوفان و اندیشمندان قرار داشته است. در این میان فلسفه نظری تاریخ نسبت به فلسفه علم تاریخ قدمتی بیشتر دارد و اغلب ادیان، مذاهب و مکاتب دیدگاه خود را راجع به کلیت تاریخ بشری به طرق گوناگون بیان داشته‌اند. یکی از فرقه‌های اسلامی که تفکرات فلسفی آن قوّت بیشتری دارد اسماعیلیان است. تفکرات فلسفی‌ اسماعیلیان در یک تقسیم بندی کلی به دو دوره دعوت قدیم و جدید تقسیم می‌شود. در نگرش فلسفی اسماعیلیان، بخش اعظم تاریخ در گذشته پیموده شده و تنها یک منزلگاه تا آینده باقی است و تاریخ از دایره قوم و طبقه خارج گشته و در نگرشی کلی تمام پیروان ادیان الهی را در بر می‌گیرد. مقاله پیش رو با هدف بررسی تنها منزلگاه باقی مانده اسماعیلیان و فلسفه انتظار اسماعیلیه، به تحلیل و تبیین غایت تاریخ و انسان از دیدگاه اسماعیلیه پرداخته است تا مهم‌ترین سؤال فلسفه نظری تاریخ را از نگرش این مکتب باز کاوی کند. نتیجه مدعای تحقیق حاضر آن است که در این مکتب غایت تاریخ با آرمان تاریخ دو مقوله جدا از هم‌اند، ولی کاملاً وابسته و مرتبط با هم به وقوع خواهند پیوست text باقریان , زهره (فارغ التحصیل دکتری تاریخ اسلام از دانشگاه اصفهان) Author امام ششم(امام صادق), جعفر بن محمد (ع), 83ق./702م.##‎۱۴۸ق./766م. 83ق./702م.##‎۱۴۸ق./766م. Descriptor امام دوازدهم (امام عصر عج), امام مهدی؛ حجت بن حسن(ع), 255ق.# 255ق.# Descriptor زهره باقریان Author article 0 hiq.bou.ac.ir 1394-06-09 1395-04-28