فخر رازی خواجه نصیر طوسی معتزله ملاصدرا خداشناسی الاشاعره الهیات طبیعی (عقلی) برهان وجودی الهیات مسیحی آکوئیناس امید آگوستین الهیات اسلامی براهین اثبات واجب رویکرد روانشناختی به خدا معقولیت باور به خدا رابطه عاطفی با خدا رویکرد متکلمان به خدا روان شناسی امید رویکرد دوران مدرن به خدا قرآن ابن ‌سینا ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین خواجه نصیرالدین طوسی ابن سینا: ابوعلی سینا خداشناسی (کلام) براهین خداشناسی الهیات طبیعی الهیات جدید مسیحی خواجه نصیرالدین طوسی ابن سینا اصطلاحنامه فلسفه شهاب الدین سهروردی(شیخ اشراق) 04- آگوستین قدیس( از تأثیر گذار ترین متفکران اندیشه غرب و از شکل دهندگان اصلی فرهنگ مسیحی) سید محمدعلی دیباجی آگوستین قدیس ملاصدرا شیرازی Persian شیراز دانشگاه شیراز پاییز/ 1384 رویکردهای فلاسفه و متکلمان (مسیحی و مسلمان) به خداشناسی در طول زمان و با رشد معارف بشر تغییرات زیادی داشته است. الهیات مسیحی و اسلامی سرشار از برهان‌ها و دلیل‌ها‌ی اثبات وجود خداست. بحث دربارة امکان اقامة برهان بر وجود خدا، سخن از برترین دلیل وجود خدا، پاسخ به نقدهای منتقدان و بازسازی برهان‌ها و دلیل‌ها‌ی پیشینیان در دوره‌های متأخر، بخش زیادی از آثار و افکار متألهان دو دیانت را به خود اختصاص داده است. دلیل‌هایی که در میراث این دو سنت دینی و فلسفی می‌توان یافت برخی برگرفته از تعالیم دینی و بعضی حاصل اندیشة متفکران دین مدار است. بدون تردید مرور و بررسی تطبیقی این دلیل‌ها‌ می‌تواند ما را با کمالات، ظرفیت‌ها و نگرش‌های بایسته در الهیات اسلامی بیشتر آشنا کند. از جمله مسایلی که در خلال این مقایسه به دست می‌آید بایستگی نگرش روانشناختی به اثبات وجود خدا در الهیات اسلامی است؛ موضوعی که در این مقاله، با الهام از آیه‌ای از قرآن کریم، در مسألة امید به زندگی دنبال شده است. این مسأله عبارت است از استدلال به وجود خدا از راه کارکرد ذهن و نفس انسان در موضوع امید و امیدواری به زندگی. منظور از امید در این‌جا همة انواع آینده نگری‌ها و ویژگی‌های حاکم بر رفتارهای امیدوارانة‌ انسان است. text دیباجی , سید محمد علی (دانشیار گروه فلسفه و کلام، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران) Author ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor سهروردی (شیخ اشراق), شهاب الدین یحیی بن حبش (با عمر بن محمد سهروردی عارف اشتباه نشود، مؤسس مکتب‌ اشراق، احیاگر حکمت خسروانی، خواهرزاده عمر بن محمد سهروردی عارف), -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه Descriptor آوگوستین قدیس, مارکوس اورلیوس (فیلسوف نوافلاطونی و اشراقی و متکلم مسیحیت اولیه), -354#430م. -354#430م. Descriptor -, نوح نبی علیه السلام Descriptor سید محمد علی دیباجی Author article 2251-6123 http:/jrt.shirazu.ac.ir 1394-06-09 1395-06-07 فخر رازی خواجه نصیر طوسی معتزله ملاصدرا خداشناسی الاشاعره الهیات طبیعی (عقلی) برهان وجودی الهیات مسیحی آکوئیناس امید آگوستین الهیات اسلامی براهین اثبات واجب رویکرد روانشناختی به خدا معقولیت باور به خدا رابطه عاطفی با خدا رویکرد متکلمان به خدا روان شناسی امید رویکرد دوران مدرن به خدا قرآن ابن ‌سینا ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین خواجه نصیرالدین طوسی ابن سینا: ابوعلی سینا خداشناسی (کلام) براهین خداشناسی الهیات طبیعی الهیات جدید مسیحی خواجه نصیرالدین طوسی ابن سینا اصطلاحنامه فلسفه شهاب الدین سهروردی(شیخ اشراق) 04- آگوستین قدیس( از تأثیر گذار ترین متفکران اندیشه غرب و از شکل دهندگان اصلی فرهنگ مسیحی) سید محمدعلی دیباجی آگوستین قدیس ملاصدرا شیرازی Persian شیراز دانشگاه شیراز پاییز/ 1384 رویکردهای فلاسفه و متکلمان (مسیحی و مسلمان) به خداشناسی در طول زمان و با رشد معارف بشر تغییرات زیادی داشته است. الهیات مسیحی و اسلامی سرشار از برهان‌ها و دلیل‌ها‌ی اثبات وجود خداست. بحث دربارة امکان اقامة برهان بر وجود خدا، سخن از برترین دلیل وجود خدا، پاسخ به نقدهای منتقدان و بازسازی برهان‌ها و دلیل‌ها‌ی پیشینیان در دوره‌های متأخر، بخش زیادی از آثار و افکار متألهان دو دیانت را به خود اختصاص داده است. دلیل‌هایی که در میراث این دو سنت دینی و فلسفی می‌توان یافت برخی برگرفته از تعالیم دینی و بعضی حاصل اندیشة متفکران دین مدار است. بدون تردید مرور و بررسی تطبیقی این دلیل‌ها‌ می‌تواند ما را با کمالات، ظرفیت‌ها و نگرش‌های بایسته در الهیات اسلامی بیشتر آشنا کند. از جمله مسایلی که در خلال این مقایسه به دست می‌آید بایستگی نگرش روانشناختی به اثبات وجود خدا در الهیات اسلامی است؛ موضوعی که در این مقاله، با الهام از آیه‌ای از قرآن کریم، در مسألة امید به زندگی دنبال شده است. این مسأله عبارت است از استدلال به وجود خدا از راه کارکرد ذهن و نفس انسان در موضوع امید و امیدواری به زندگی. منظور از امید در این‌جا همة انواع آینده نگری‌ها و ویژگی‌های حاکم بر رفتارهای امیدوارانة‌ انسان است. text دیباجی , سید محمد علی (دانشیار گروه فلسفه و کلام، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران) Author ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor سهروردی (شیخ اشراق), شهاب الدین یحیی بن حبش (با عمر بن محمد سهروردی عارف اشتباه نشود، مؤسس مکتب‌ اشراق، احیاگر حکمت خسروانی، خواهرزاده عمر بن محمد سهروردی عارف), -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه Descriptor آوگوستین قدیس, مارکوس اورلیوس (فیلسوف نوافلاطونی و اشراقی و متکلم مسیحیت اولیه), -354#430م. -354#430م. Descriptor -, نوح نبی علیه السلام Descriptor سید محمد علی دیباجی Author article 2251-6123 http:/jrt.shirazu.ac.ir 1394-06-09 1395-06-07