اختلاف تشکیکی تسلسل وجود برهان صدیقین (اثبات خدا) اصالت وجود اثبات وجود خدا برهان وجودی عالم امکان اصل علیت برهان صدیقین ابن سینا مقدمات برهان صدیقین رابطه مفهوم وجود با مصادیق آن بطلان دور و تسلسل اثبات خدا با خدا برهان جهان شناختی طبیعت وجود مفهوم تصوری خدا ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی مرتضی مطهری ابن سینا: ابوعلی سینا خداشناسی (کلام) براهین خداشناسی اثبات وجود خدا مرتضی مطهری علامه طباطبایی ابن سینا حسن حسن زاده آملی اصطلاحنامه فلسفه تسلسل ابونصر فارابی ملا احمد نراقی حسن عبدی میرداماد ملاصدرا شیرازی Persian شیراز دانشگاه شیراز پاییز/ 1387 پرسش اصلی این مقاله عبارت است از: «ملاک در برهان صدیقین» چیست؟ می توان این پرسش را به این پرسش های فرعی تحلیل کرد: ویژگی های برهان صدیقین چیست؟ کدام ویژگی ها ملاک در برهان صدیقین محسوب می شوند؟ کدام ویژگی ها، مزیت برهان صدیقین به شمار می روند؟ این مقاله در پاسخ به این پرسش ها، با پیروی از روش تحلیلی- عقلی، پنچ ویژگی برای برهان صدیقین معرفی می کند که عبارت اند از: اولا واجب بالذات از طریق ملاحظه وجود اثبات می شود، ثانیا با انکار مخلوقات خللی به اثبات واجب نمی رسد و برهان هم چنان واجب بالذات را اثبات می کند، ثالثا سیر اثبات واجب بالذات بی نیاز از ابطال دور و تسلسل می باشد، رابعا در سیر اثبات واجب بالذات از اوصاف حقیقی و واقعی استفاده می شود، و خامسا انکار یا عدم انکار عالم امکان هیچ گونه تاثیری در سیر اثبات واجب بالذات ندارد و برهان در هر دو صورت، به یک نحو واجب بالذات را اثبات می کند. با مطالعه این مقاله، در خواهیم یافت که ویژگی های اول و دوم، عناصر ملاک در برهان صدیقین را تشکیل می دهند، ویژگی های چهارم و پنجم نیز مزیت های تقریر برهان صدیقین هستند و ویژگی سوم مزیتی برای هر نوع برهانی خواهد بود و اختصاص به برهان صدیقین ندارد. text ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor قفال, ابوبکر, 327-427 327#427 Descriptor طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor حسن زاده آملی, حسن (علامه ذوالفنون، فیلسوف و عارف شیعه ایرانی), 1307ش. لاریجان، آمل، مازندران#1400ش. 1307ش. لاریجان، آمل، مازندران#1400ش. Descriptor مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران Descriptor میرداماد, میر برهان‌الدین محمدباقر (فیلسوف عصر صفوی و استاد ملاصدرا، معلم ثالث), -969ق.گرگان#1040ق./1632م.عراق -969ق.گرگان#1040ق./1632م.عراق Descriptor نراقی , ملا احمد (فاضل نراقی، مدافع نظریه ولایت همه جانبه فقیه، فرزند ملامهدی نراقی، نراقی پسر، نراقی دوم، صاحب کتاب «معراج السعادة» در اخلاق), 1185ق/1150ش.نراق#1245ق/1208ش.کاشان 1185ق/1150ش.نراق#1245ق/1208ش.کاشان Descriptor فارابی , ابونصر محمد بن محمد (Alfarabi، معلم ثانی، فیلسوف مشائی، تشیع فلسفی), -257ق/ 870م#339ق/950م -257ق/ 870م#339ق/950م Descriptor عبدی, حسن (دانشجوی دکتری فلسفه دانشگاه تهران) Author حسن عبدی Author article 2251-6123 http:/jrt.shirazu.ac.ir 1394-06-09 1396-10-24 ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی محمدتقی مصباح یزدی علامه طباطبایی اسفار تسلسل وجود اصالت ماهیت اصالت وجود ابن سینا: ابوعلی سینا اشارات و تنبیهات حدوث ممکن امکان (منطق) اثبات واجب الوجود واقعیت برهان صدیقین ابن سینا مقدمات برهان صدیقین امکان حدوث پارادوکس براهین خداشناسی محمدتقی مصباح یزدی علامه طباطبایی ابن سینا ماهیت اصالت وجود تسلسل براهین اثبات واجب(حکمت نظری) برهان صدیقین سفسطه (منطق) برهان صدیقین علامه طباطبایی زوال پذیری واقعیت عین ربط بودن معلول ملاصدرا شیرازی درباره علامه طباطبایی Persian تهران دانشگاه تهران تابستان و پاییز/ 1381 یکی از ادله ای که فلاسفه مسلمان در اثبات وجود خداوند اقامه کرده اند و عنوان آن ظاهرأ برای اولین بار توسط بوعلی به کاربرده شده برهان صدیقین است . استدلال بوعلی امروزه تحت عنوان برهان امکان و وجوب شناخته می شود. اما چند قرن پس از وی فیلسوف نامدار دیگر ملاصدرای شیرازی با تأسیس مبادی تازه فلسفی صورت دیگری از برهان صدیقین ارائه کرد .,lt;br /,gt; مرحوم علامه سید محمد حسین طباطبایی به تعبیر برخی از شاگردان ایشان کوشیده است برهان مزبور را به نحوی ارائه کند که اثبات وجود خداوند به عنوان اولین مسأله فلسفی قابل طرح باشد .,lt;br /,gt; مقاله حاضر گزارشی از رأی مرحوم طباطبایی و سپس بیان برخی نقدها برآن است که به نظر نگارنده مقاله رسیده است. text گنجی , محمدحسن (استادیار دانشگاه شهید چمران اهواز) Author طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor سبزواری, حاج ملاهادی بن مهدی (فیلسوف صدرایی، حکمت متعالیه), 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. Descriptor مصباح یزدی, محمدتقی (فیلسوف و اندیشمند معاصر، مدرس علوم عقلی در حوزه علمیه قم، موسس و اولین رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی), 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم Descriptor محمد حسین گنجی Author article 0 specialized https:/jflh.ut.ac.ir 1394-06-12 1396-10-18 Author born digital Author born digital 23 صفحه Author born digital