سکولاریسم حقیقت دین پدیدارشناسی دین تعریف دین خشیت نگاه سیستمی ابعاد وجودی انسان قوای عقلانی دین و قوای آدمی حالات دینی اعتقادات دینی مولفه های دین اندام وارگی ادیان تعاریف کارکردی دین شمول مفهوم دین دین و فردیت حد دین مطالعات دینی (دین‌شناسی) فلسفه‌ دین تعریف دین (مسائل جدید کلامی) ویلهلم دیلتای Persian تهران پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی پاییز و زمستان / 1391 یکی از چالش‌برانگیزترین مسائل مطرح در حوزة مباحث دین‌شناسی و خصوصاً فلسفة دین تعریف مفهوم دین و دست‌یابی به مؤلفه‌های اصلی آن است. ,lt;br /,gt; این مقاله پس از طرح تعریفی از دین، به نقد و تحلیل آن و بررسی نقاط قوت و ضعف آن خواهد پرداخت. توجه به سه حوزة «اعتقادات»، «اعمال»، و «احساسات»، در میان نیازها و توانایی‌‌های وجودی انسان، از امتیازات تعریف فوق و لازمة اصل جامعیت در تعریف است، اما تلاش برای حل مشکل تعریف دین حاصلی درپی نخواهد داشت مگر این‌که موارد زیر که از کاستی‌‌ها و موانع نظری تعریف مفهوم دین دانسته می‌شوند، ازمیان برداشته شوند: 1. دست‌یابی به حداقل مشترکات بین ادیان؛ 2. ابهام در تبیین عناصر اصلی تعریف؛ 3. شمولیت کل یک تعریف در حد عدم مانعیت آن؛ و 4. عدم احتساب وجود منفرد در تعریف دین. درنهایت ضرورت وجود یک «نگاه سیستمی» در تعریف این واژه را هم باید از مشکلات و چالش‌‌های این امر دانست و باید با در نظرداشتن آداب و شرایط علمی و روش‌مند به آن نگریست. ,lt;br /,gt; مقاله درپایان ما را به سمت تأمل در تعریف دیگری از مفهوم دین سوق می‌دهد تا از این طریق راهی به ‌سوی تحلیل مؤلفه‌‌های مفهومی دین بگشاید. text دیلتای, ویلهلم (Wilhelm Dilthey؛ مورخ، جامعه‌شناس، روان‌شناس و فیلسوف آلمانی‌، جامعه شناسی تفهمی), ۱۸۳۳م. آلمان#۱۹۱۱م. ایتالیا ۱۸۳۳م. آلمان#۱۹۱۱م. ایتالیا Descriptor اسمارت, نینیان (Ninian Smart، نویسنده و محقق اسکاتلندی، دین‌پژوه انگلیسی، پژوهشگر دانشگاه لنکستر، پیشگام تاسیس رشته دین پژوهی در دانشگاه های غرب، صاحب کتاب «ادیان جهان»), 1927م. کمبریج، انگلیس#2001 م. لانکستر، انگلیس 1927م. کمبریج، انگلیس#2001 م. لانکستر، انگلیس Descriptor حسینی سروری, سید حسین (مربی پژوهشکده اندیشه سیاسی، انقلاب و تمدن اسلامی؛ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی؛ تهران), 1344ش.# 1344ش.# Author سیدحسین حسینی Author article 0 hiq.bou.ac.ir 1394-06-09 1396-08-01