وحدت و بساطت خداوند خداشناسی تشبیه تنزیه الهیات سلبی نفی صفات تجلی خداوند عدم ادراک ذات خدا معناشناسی صفات مرتبه ذات حق الهیات ایجابی وحدت مطلقه ماهیت نداشتن خداوند اطلاق ذات تعینات ذات خدا هستی شناسی الهیات سلبی خلو ذات از کمالات صفات خدا پیامبر ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین توحید علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی محمدتقی مصباح یزدی علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی ابن سینا: ابوعلی سینا اسمای الهی صفات الهی علامه مجلسی شیخ مرتضی انصاری امام خمینی (روح الله الموسوی الخمینی) محمدتقی مصباح یزدی علامه طباطبایی ابن سینا حسن حسن زاده آملی اصطلاحنامه فلسفه امام خمینی امام خمینی سید جلال آشتیانی فلوطین(افلوطین) محمد امین استرآبادی سید مرتضی حسینی شاهرودی ابن عربی موسی بن میمون (Maimonides) ملاصدرا شیرازی Persian شیراز دانشگاه شیراز تابستان/ 1391 الاهیات سلبی، در بعد معرفتی بر شناخت ناپذیری؛ و در بعد زبانی، بر بیان ناپذیری خدای متعال تاکید دارد. در بعد معرفتی، به دلایلی چون عدم توانایی احاطه بر خدای متعال، تعالی و فوق عقل بودن او، نقص معرفت معلول نسبت به علت و محدودیت قوای ادراکی انسان؛ و در بعد زبانی، به مفهوم ناپذیر بودن و صورت نداشتن امر متعالی و ... استناد می شود. منتقدان اشکالاتی چون تعطیل، ناکافی بودن معرفت سلبی، تعارض در گفتار و ... را بر این دیدگاه وارد کرده اند. در واقع، بیشتر طرفداران الاهیات سلبی، در عین تاکید بر نقص معرفت بشری، قائل به تعطیل نیستند و معرفت به خدای متعال را دارای مراتب می دانند. در الاهیات سلبی، سخن گفتن از او، به دلایلی چون سخن گفتن به واسطه اضطرار درونی، یا به قصد تعلیم دیگران است؛ و یا سخن ها و عبارات ایجابی ناظر است به تجلیات خدای متعال و آنچه پس از او هستند؛ هر کس به اندازه فهم خود و به همان میزان که آثار و ظهورات خدای متعال را یافته است، از او سخن می گوید. text حسینی شاهرودی , سیدمرتضی (استاد، گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران) Author استثنایی , فاطمه Author حسن زاده آملی, حسن (علامه ذوالفنون، فیلسوف و عارف شیعه ایرانی), 1307ش. لاریجان، آمل، مازندران#1400ش. 1307ش. لاریجان، آمل، مازندران#1400ش. Descriptor استرابادی, ملا محمد امین (صاحب کتاب فوائد المدنیة، رئیس الأخباریین، موسس و بنیان‌گذار گرایش و مکتب اخباری گری در شیعه امامیه), ؟ #1033یا1036ق. ؟ #1033یا1036ق. Descriptor ابن میمون, موسى بن میمون (Moses Maimonides، فیلسوف ارسطویی-نوافلاطونی، متکلم یهودی، نویسنده کتاب «دلالة الحائرین» یا «راهنمایی سرگشتگان»), 529ق.قرطبه،اندلس(کوردوبا،اسپانیا)#601ق.فسطاط یا قاهره،مصر 529ق.قرطبه،اندلس(کوردوبا،اسپانیا)#601ق.فسطاط یا قاهره،مصر Descriptor فلوطین, افلوطین (فیلسوف نوافلاطونی), 204م. لیکوپولیس#270م. کامپانیا، ایتالیا 204م. لیکوپولیس#270م. کامپانیا، ایتالیا Descriptor مصباح یزدی, محمدتقی (فیلسوف و اندیشمند معاصر، مدرس علوم عقلی در حوزه علمیه قم، موسس و اولین رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی), 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم Descriptor انصارى , شیخ مرتضی (شیخ اعظم؛ فقیه، اصولى، متکلم؛ شیعه اثنی‌عشرى و ایرانى، از فقیهان بزرگ شیعه امامی در قرن سیزدهم قمری، مرجع تقلید، صاحب کتب درسی حوزوی رسائل=فرائد الاصول و مکاسب=المتاجر), 1214ق. دزفول، خوزستان، ایران##1281ق. نجف، عراق 1214ق. دزفول، خوزستان، ایران##1281ق. نجف، عراق Descriptor آشتیانی, سید جلال‌الدین (فیلسوف معاصر، استاد فلسفه دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد، مکتب حکمت متعالیه، از برجسته‌ترین شارحان فلسفه و عرفان اسلامی در عصر حاضر و یکی از حکیمان نوصدرایی، حامی جریان سنتی فلسفه اسلامی و جریان حکمت جاودان، مخالف جریان فردید و مکتب تفکیک), #1304ش.آشتیان-1384ش.مشهد #1304ش.آشتیان-1384ش.مشهد Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor بن عبدالحارث, بن کثیر بن حبیب بن الحارث, -ق 1 ه #ق 1 ه Descriptor ابن عربی , شیخ اکبر؛ محیی الدین محمدبن علی (Ibn Arabi؛ شاعر، فیلسوف و عارف مشهور قرن هفتم هجری، از اولاد حاتم طائی، متولد اندلس، صاحب کتب «فتوحات مکیه» و «فصوص الحکم»، نظریه وحدت وجود), 560ق/1165م.#638ق/1240م. 560ق/1165م.#638ق/1240م. Descriptor خمینی, روح الله (امام خمینی، فقیه، عارف و فیلسوف معاصر،اولین رهبر و بنیان‎گذار جمهوری اسلامی ایران), 1281ش.خمین#1368ش.تهران 1281ش.خمین#1368ش.تهران Descriptor مرتضی حسینی شاهرودی، فاطمه استثنایی Author article 2251-6123 http:/jrt.shirazu.ac.ir 1394-06-09 1396-08-17