تشکیک در وجود وجود مشاء عبودیت فقر غنا فنای فی الله فقر ذاتی فنا و بقا مقام طمس سواد الوجه وحدت ‌وجود فنای ذاتی مراتب فقر مقام محق فقر صفاتی فقر افعالی نون و قلم ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی علامه طباطبایی حکمت متعالیه امکان فقری امکان ذاتی امر عدمی ابوحامد غزالی طوسی سید مرتضی حسینی شاهرودی عرفان عملی اصطلاحات عرفانی عرفان تطبیقی ابن عربی ابوسعید ابوالخیر عرفان نظری ث. امام سوم(حضرت امام حسین ع) ب. امام اول(حضرت امام علی ع) اعیان ثابته ملاصدرا شیرازی حاج ملاهادی سبزواری (موسس مکتب سبزوار) Persian شیراز دانشگاه شیراز زمستان/ 1391 از فقر موجودات ممکن، در هر دو حوزه‌ی فلسفه و عرفان، سخن بسیار است. در میان مکاتب‌ فلسفی، حکمت متعالیه قرابت بیشتری با عرفان اسلامی دارد و فقری که در این دو حوزه تعریف ‌و تبیین می‌شود بسیار به یک‌دیگر نزدیک‌اند. در حکمت متعالیه، بر پیشانی موجودات ممکن داغ فقر و هلاکت ذاتی خورده است، به‌ گونه‌ای که عین ربط به علت خویش‌اند و از خود هیچ ندارند، بلکه به تعبیر دقیق‌تر، خودی ندارند. در عرفان نیز جز الف قامت یار چیزی دیگر در عالم هستی هویدا نیست و آنچه از کثرت‌ها در سرای وجود دیده می‌شود از یک‌سو عین فقر و روسیاهی‌ و از سوی دیگر، وجوه و شؤونات ذات‌ حق است. در این نوشتار، به مقایسه‌ی معنا و مفهوم فقر در حکمت متعالیه و عرفان می‌پردازیم تا در هر دو حوزه، با بیان تفاوت‌ها و شباهت‌ها، حقیقت آن سوی این روسیاهی را به تحقیق بنشینیم. text عرفان - فلسفه اسلامی حسینی شاهرودی , سیدمرتضی (استاد، گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران) Author فرضعلی , فاطمه (استادیارگروه آموزش الهیات، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران) Author ام‍ام‌ اول‌ (امام علی), امیر المومنین ع‍ل‍ی‌ب‍ن‌ اب‍ی‌طال‍ب‌(ع‌) , ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. Descriptor طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor غزالی طوسی , ابو حامد محمد‎ بن محمد Abū Ḥāmid Muḥammad ibn Muḥammad aṭ-Ṭūsiyy al-Ġaz(z)ālīy(امام محمد غزالی، از معروفترین علمای اسلام، متکلم اشعری، ضد فلسفه، طرفدار منطق، شافعی مذهب، از متصوفه و عرفای قرن پنجم هجری، جامع معقول و منقول، رئیس جامع نظامیه بغداد) , 450ق/437ش./1059م. طوس، خراسان رضوی# # 505ق/490ش./1112م. طوس، خراسان رضوی 450ق/437ش./1059م. طوس، خراسان رضوی# # 505ق/490ش./1112م. طوس، خراسان رضوی Descriptor سبزواری, حاج ملاهادی بن مهدی (فیلسوف صدرایی، حکمت متعالیه), 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. Descriptor ابن عربی , شیخ اکبر؛ محیی الدین محمدبن علی (Ibn Arabi؛ شاعر، فیلسوف و عارف مشهور قرن هفتم هجری، از اولاد حاتم طائی، متولد اندلس، صاحب کتب «فتوحات مکیه» و «فصوص الحکم»، نظریه وحدت وجود), 560ق/1165م.#638ق/1240م. 560ق/1165م.#638ق/1240م. Descriptor امام سوم (سید الشهداء), حسین بن علی (ع), 4-۶۱ ق 4#۶۱ ق Descriptor ابوسعید ابوالخیر , فضل‌الله بن احمد (عارف و شاعر نامدار ایرانی‌تبار قرن چهارم و پنجم هجری، معاصر ابن سینا), 357ق. میهنه، ناحیه‌ای بین سرخس و ابیورد#440ق. مهنه، اکنون در شهرستان قهقهه، استان آخال، ترکمنستان 357ق. میهنه، ناحیه‌ای بین سرخس و ابیورد#440ق. مهنه، اکنون در شهرستان قهقهه، استان آخال، ترکمنستان Descriptor مرتضی حسینی شاهرودی، فاطمه فرضعلی Author article Comparative portal_lib gateway for meanings 2251-6123 specialized http:/jrt.shirazu.ac.ir 1394-06-09 1396-10-10