نصرالله حکمت Persian کلیدواژه فارسی: عقل، سنایی، فلسفه، آثار سنایی، عرفان<br /> فهرست نوشتار فصل اول: کلیات 10 1-1. بیان مسئله 11 1-2. پرسش‌های پژوهش 12 3-1. فرضیّه‌ها 12 4-1. پیشینه تحقیق 313 5-1. ضرورت انجام تحقیق 17 6-1. اهداف تحقیق 18 7-1. روش انجام تحقیق 18 8-1. رابطه میان شعر و فلسفه از نظر قدما 18 9-1. اهمیت محتوایی آثار ادبی در ادبیات فارسی 21 1-9-1. نظر برخی ادیبان مبنی بر اصالت محتوا و تبعیت لفظ از معنا 21 2-9-1. بهره‌گیری صوفیه از شعر فارسی در جهت تعلیم 22 10-1. بررسی رویکرد سنایی نسبت به شعر 23 11-1. تأثیر زمانه سنایی بر مواجهه او با فلسفه 30 1-11-1. مخالفت با فلسفه در دوران سنایی 30 1-11-2. ورود فلسفه به شعر و تصوف 32 1-11-3. سنایی، شاعر دوره گذار 36 1-11-4. فیلسوفان دوران سنایی 37 1-11-5. آمیختگی فلسفه با آرای اهل مذاهب 38 1-11-6. گسترش تصوف 39 فصل دوم: تحلیل نظر سنایی درباره عقل و شرع و رابطه این دو 40 1-2. بررسی آرای اندیشمندان مسلمان درباره رابطه عقل و شرع 41 2-2. ضرورت بررسی نظر سنایی درباره عقل و شرع و رابطه این دو 43 3-2. دیدگاه سنایی نسبت به شرع 45 1-3-2. اجتناب سنایی از تعصب مذهبی 45 2-3-2. فراتر بودن حقیقت قرآن از اصوات و حروف 54 4-2. دیدگاه سنایی نسبت به عقل 56 2-4-1. تفاوت عقل با استدلال و علم از نظر سنایی 56 2-4-2. توجه سنایی به مراتب گوناگون عقل 57 2-4-3. معانی گوناگون عقل در حدیقه سنایی 58 2-4-4. دیدگاه سنایی درباره عقل عملی 61 2-4-5. دیدگاه سنایی نسبت به اصالت عقل به عنوان ابزار فهم خطاب 62 5-2. سنایی و رابطه عقل و شرع 65 1-5-2. سنخیت عقل و شرع در آثار سنایی 65 2-5-2. عقل و شرع مکمل یکدیگر 67 3-5-2. باور به اتحاد عقل و شرع 69 6-2. ارتباط دین و فلسفه در آثار سنایی 72 7-2. جمع‌بندی آرای سنایی درباره عقل و شرع 79 فصل سوم: بررسی ارتباط سنایی با فلسفه، حکمت و تصوف 80 1-3. بررسی ارتباط سنایی با حکمت و فلسفه 81 2-3. مواجهه سنایی با فیلسوفان یونانی و مسلمان 90 3-3. نحوه مواجهه سنایی با مباحث فلسفی 92 3-4. سنایی و تصوف 97 3-4-1. نسبت عرفان مورد نظر سنایی با عقلانیت 97 3-4-2. تصوف مذهبی و تصوف غیر مذهبی 101 3-4-3. ارتباط سنایی با اهل تصوف 103 3-4-3-1. ارتباط سنایی با خواجه یوسف همدانی 103 3-4-3-2. ارتباط سنایی با غزالی 104 3-4-3-3. ارتباط سنایی با ابوعلی فارمدی 105 3-4-3-4. ارتباط سنایی با جنید بغدادی 106 3-4-4. عدم گرایش سنایی به تصوف رسمی و سلسله‌های صوفیه 107 3-4-5. ترجیح عقل بر پیر و مراد 109 فصل چهارم: سرچشمه‌های اندیشه‌های سنایی در هستی‌شناسی و الهیات 114 4-1. خداوند و نحوه ارتباطش با موجودات 115 1-1-4. وابستگی تام موجودات به وجود مستقل حق 115 2-1-4. علم الهی 117 3-1-4. تابع طبع نبودن خداوند 118 4-1-4. ورای ساحت اخلاق بودن خداوند 119 5-1-4. معیت حق با موجودات در عین تنزیه حق 120 2-4. خلقت 122 4-2-1. حدوث و قِدم 122 2-2-4. خلق با واسطه و خلق بی‌واسطه 127 3-2-4. پُر بودن احد عامل آفرینش 128 3-4. نظام احسن و نسبی بودن خیر و شر 129 4-4. مبدأ و معاد 131 1-4-4. صیرورت و نظریه چرخه‌ای مبدأ و معاد 131 2-4-4. نفی معاد جسمانی 134 5-4. ماده و صورت 135 4-6. عقل کل 137 4-6-1. عقل به عنوان اولین آفریده و متمایز از خداوند 137 2-6-4. تجرد عقل‌ و اتحاد عقل و عاقل و معقول 141 3-6-4. فعلیت تام عقل و قائم به خود بودن آن 142 4-6-4. فرازمانی بودن عقل و سیطره‌اش بر زمان 143 5-6-4. عقل مدبر و عقل مقبل 145 7-4. نفس کل 146 1-7-4. ارتباط نفس کل با عالم 146 2-7-4. دو وجهی بودن نفس کل 148 4-8. نفس انسانی 149 1-8-4. دو وجهی بودن نفس انسانی 149 2-8-4. حدوث و قدم نفس انسانی 150 3-8-4. مراتب نفس انسانی 152 4-8-4. فنا و بقای نفوس بعد از مرگ 153 9-4. نظریه سلسله مراتب موجودات 157 1-9-4. نگاهی اجمالی به تاریخ اندیشه درباره سلسله مراتب موجودات 157 4-9-2. نظر سنایی در مورد سلسله مراتب موجودات 160 3-9-4. آرای فلاسفه یونان در مورد مراتب موجودات و مقایسه آن با آرای سنایی 165 1-3-9-4. آرای افلاطون و مقایسه آن با اندیشه‌های سنایی 165 2-3-9-4. آرای ارسطو و مقایسه آن با اندیشه‌های سنایی 167 3-3-9-4. آرای رواقیون و مقایسه آن با اندیشه‌های سنایی 167 4-3-9-4. آرای فیلون اسکندرانی و مقایسه آن با اندیشه‌های سنایی 169 5-3-9-4. آرای نومینوس و آلبینوس و مقایسه آن با اندیشه‌های سنایی 170 6-3-9-4. آرای افلوطین و نوافلاطونیان متأخر و مقایسه آن با اندیشه‌های سنایی 171 4-9-4. آرای متفکران مسلمان درباره مراتب موجودات و مقایسه آن با آرای سنایی 176 1-4-9-4. آرای کندی و مقایسه آن با اندیشه‌های سنایی 176 2-4-9-4. آرای فارابی و مقایسه آن با اندیشه‌های سنایی 177 3-4-9-4. آرای ابن سینا و مقایسه آن با اندیشه‌های سنایی 179 4-4-9-4. آرای اخوان الصفا و مقایسه آن با اندیشه‌های سنایی 181 5-4-9-4. آرای اسماعیلیه و مقایسه آن با اندیشه‌های سنایی 183 6-4-9-4. آرای غزالی و مقایسه آن با اندیشه‌های سنایی 184 5-9-4. جمع‌بندی و تبیین دیدگاه دوگانه سنایی در مورد مراتب موجودات 187 فصل پنجم: سرچشمه‌های اندیشه‌های سنایی در مباحث مربوط به معرفت 189 1-5. تعالی و تغییر منظر لازمه معرفت 190 2-5. تصفیه باطن و تجرید عامل معرفت 193 3-5. یکی دانستن معرفت با یادآوری 197 4-5. مراتب معرفت 198 5-5. فراتر بودن سخن عقل از صوت و حرف 204 5-6. برتری نظر از عمل 206 5-7. باور به معرفت حقیقی و شهودی بودن این معرفت 207 5-8. نقش دل در وصول به معرفت 209 نتیجه‌گیری 213 فهرست منابع 219, text هاشمیان بجنورد, علی Author خاتمی, احمد(استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید بهشتی) Conductor حکمت, نصرالله (استاد گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران), 1334ش.- 1334ش.- Thesis advisor اسماعیل پور مطلق , ابوالقاسم ( استاد گروه فرهنگ و زبان های باستانی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.) Thesis advisor سنایی، مجدودبن آدم ، ‎۴۳۷؟-‎۵۲۵؟ق Descriptor علی هاشمیان بجنورد؛ استاد راهنما: احمد خاتمی؛ استاد مشاور: نصرالله حکمت، ابوالقاسم اسماعیل پور Author Thesis 1404-09-04 1404-09-08