ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین حسن عبدی ملاصدرا شیرازی Persian کلیدواژه فارسی: اراده انسانی، نوخاسته گرایی، کارکردگرایی ماشینی، حکمت متعالیه، رویکرد مکانیکی، رویکردی زیستی، عامل هوشمند فصل اول: کلیات و مفاهیم 1 گفتار اول: کلیات 2 1- بیان مسئله . 2 2 - پرسش اصلی تحقیق 9 3 - پرسش‌های فرعی 9 4-اهمیت مسئله و ضرورت تحقیق 9 5- پیشینه تحقیق 11 6- فرضیه تحقیق 15 7- پیش‌فرض‌های تحقیق 15 8- روش تحقیق 16 9- نوآوری تحقیق 16 گفتار دوم: مفاهیم اصلی 19 1- فلسفه هوش مصنوعی 19 2- هوش مصنوعی 19 3- عامل هوشمند 20 4- عامل عقلانی 23 5- خودمختاری 24 6- نسبت ........................................................................................................................................................ 24 7- مبانی ملاصدرا 24 فصل دوم: چیستی اراده و مؤلفه‌های اصلی آن در عامل‌های هوشمند 26 مقدمه ............................................................................................................................................................. 27 گفتار اول: زمینه‌های شکل‌گیری مفهوم اراده و مفاهیم وابسته آن در ادبیات هوش مصنوعی 28 1-1- مفهوم «عامل هوشمند» 30 2-1- انواع محیط 31 3-1- برنامه عامل 33 1-4- معماری عامل 34 گفتار دوم: گونه‌شناسی نظریه‌های مطرح پیرامون اراده در عامل‌های هوشمند 36 2-1- تاکید بر مسئله «اراده آزاد» در تحقیقات هوش مصنوعی 36 2-2-«سازگاری» پیش‌فرض بحث از اراده آزاد در عامل‌های هوشمند 37 2-2-2- سازگاری 39 3-2-2- نفی مسئله 41 3-2- تحلیل اجمالی اراده از دوره مدرن تا پیش از فلسفه ذهن معاصر 42 4-2- اراده در فلسفه ذهن 47 2-5- اراده و عامل‌های هوشمند: تعاریف و مدل‌ها 48 2-5-1-1- مدل «اراده آزاد قطعی ساده» مک‌کارتی 50 2-5-1-2- مدل «تولید و آزمون» سایمون 54 3-1-5-2- مدل‌های دو مرحله‌ای از اراده آزاد 55 1-2-5-2- ضرورت و فایده تفاسیر پیچیده از اراده در عامل‌های هوشمند 59 2-5-2-2- مؤلفه‌های اراده آزاد در تفاسیر پیچیده 60 2-6- تحلیل رویکردها به اراده آزاد در عامل‌های هوشمند 69 جمع‌بندی 79 فصل سوم: مبانی رویکرد محاسباتی و زیستی به اراده انسانی در فلسفه ذهن 81 مقدمه 82 گفتار اول: مبانی عام 85 1-1- طبیعت‌گرایی .................... 85 1-2- فیزیکالیسم ... 86 1-2-1- فیزیکالیسم در فلسفه ذهن 88 2-2-1- فیزیکالیسم و هوش مصنوعی 89 گفتار دوم: مبانی خاص رویکرد مکانیکی به اراده 91 2-1- رویکرد محاسباتی به ذهن 91 2-2- اصول مدل محاسباتی ذهن 93 2-3- انواع کارکردگرایی 94 2-4-کارکردگرایی ماشینی 95 2-5- تحقق‌پذیری چندگانه 101 2-6- تقلیل‌گرایی کارکردی 102 گفتار سوم: مبانی خاص رویکرد بیولوژیک به اراده 104 3-1- این‌همانی ذهن و بدن 105 3-2- پیش‌زمینه نوخاسته‌گرایی 107 3-3- تعریف نوخاسته‌گرایی 109 3-4- موقعیت نوخاسته‌گرایی نسبت به نظریه‌های بدیل 110 3-5- نوخاسته‌گرایی و دوگانه‌انگاری ویژگی و جوهری 111 3-6- ویژگی‌های اصلی نوخاسته‌گرایی 112 7-3- انواع نوخاسته‌گرایی 119 8-3- اراده آزاد و نوخاسته‌گرایی 125 9-3- مولفه‌های اراده انسانی 126 جمع‌بندی ......... 130 فصل چهارم: ارزیابی مبانی رویکرد محاسباتی و بیولوژیکی در مورد اراده انسانی با تاکید بر مبانی ملاصدرا 133 مقدمه 134 گفتار نخست: آموزه‌های صدرایی پیرامون اراده انسانی 136 1-1- چیستی و حدوث نفس 136 2-1- رابطه نفس و بدن 136 3-1- کاربردهای واژه اراده 137 1-3-1- محبت، دوست داشتن و پسندیدن 137 1-3-2- اراده به معنای اجماع، عزم و تصمیم 138 1-4- تحلیل چیستی و مولفه‌های اراده انسانی 138 1-4-1- حقیقت وجودی اراده در اندیشه ملاصدرا 138 1-4-2- مولفه‌های اراده انسانی 140 1-4-3- ارزیابی دیدگاه‌های نادرست از اراده انسانی 146 1-4-3-1- نسبت اراده با باور 146 1-4-3-2- نسبت اراده با علم و قدرت 146 1-4-3-3- نسبت اراده و شوق 147 1-4-3-4- نسبت اراده با قدرت و انگیزه 148 گفتار دوم: ارزیابی دیدگاه کارکردگرایی و نوخاسته‌گرایی در تبیین اراده انسانی 149 2-1- ارزیابی کارکردگرایی ماشینی 150 2-1-1- چالش روش‌شناختی در تحلیل اراده 150 2-1-2- غفلت از امر جوهری (نفس/ذهن) 151 2-1-3- منشأ حدوث اراده.. 152 2-1-4- عدم امکان تحقق‌پذیری چندگانه موازی 153 2-1-5- تبیین‌ناپذیری حقیقت وجدانی اراده 155 2-1-6- تبیین‌ناپذیری حیثیت التفاتی اراده از منظر کارکردگرایی 156 2-1-3- محدودیت‌های تعاریف و مدل‌های مکانیکی در تبیین اراده انسانی در عامل‌های هوشمند 156 2-2- ارزیابی نوخاسته‌گرایی قوی 158 2-2-1- تمایز سطوح در مقابل وحدت تشکیکی وجود 159 2-2-2- امتناع صدور مرتبه قوی وجودی از مرتبه ضعیف 159 2-2-3- حذف جوهر مجرد (ذهن/نفس) 161 2-2-4- ناتوانی در تبیین رابطه ذهن و بدن 162 2-2-5- چالش تبیین علیت بالا (ذهن) به پایین (بدن) 163 2-2-6- ارزیابی نوخاسته‌گرایی بسیارقوی 164 2-3- محدودیت‌های نوخاسته‌گرایی در تبیین اراده انسانی در عامل‌های هوشمند 166 خاتمه: جمع‌بندی و نتیجه‌گیری 168 1. جمع‌بندی و نتیجه‌گیری 169 2. پیشنهادها 171 پیوست‌ها ............................................................................................................................................. .173 فهرست منابع ............................................................................................................................................................ 177 منابع فارسی ............................................................................................................................................ 178 منابع عربی ................................................................................................................................................................ 179 منابع انگلیسی ........................................................................................................................................................... 180 پایگاه‌های داده 184, text ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor مختاری, مصطفی (دکتری فلسفه اسلامی، دانشکده فلسفه و اخلاق، دانشگاه باقرالعلوم (ع)، قم، ایران ) Author عبدی , حسن ( استادیار گروه فلسفه دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام ) Conductor فولادی قلعه , کاظم (استادیار، گروه مهندسی کامپیوتر دانشکده مهندسی دانشکدگان فارابی ، دانشگاه تهران، قم ، ایران.) Thesis advisor مصطفی مختاری؛ استاد راهنما: حسن عبدی؛ استاد مشاور: کاظم فولادی قلعه Author Thesis 1404-09-04 1404-09-08