00000na 22 1 45024799اولقم1424 ق=1382کتابخانه بزرگ حضرت آیتالله مرعشی نجفی سید شهابالدین مرعشی نجفی (۱۲۷۶-۱۳۶۹/ ۱۳۱۵-۱۴۱۱ق) از مراجع تقلید شیعه پس از آیتالله بروجردی است. او در ۲۷ سالگی به اجتهاد رسید. مرعشی، از شاگردان شیخ عبدالکریم حائری و آقا ضیاء عراقی بود و از محضر سیدعلی قاضی، سید احمد کربلایی و میرزا جواد ملکی تبریزی بهره برد. گرایش سیاسی او موافق با آیتالله خمینی بود و این روحیه در بارزترین شاگردانش نیز دیده میشود.
مرعشی نجفی، کتابخانهای را تأسیس کرد که امروزه از لحاظ تعداد و کیفیت نسخههای خطی کهن اسلامی، نخستین کتابخانه ایران و سومین کتابخانه جهان اسلام به شمار میرود. او هیچگاه برای سفر حج، مستطیع نشد. مدرسههای مرعشیه، شهابیه، مهدیه و مؤمنیه را او تأسیس کرد.
مهمترین تألیفاتش، تعلیقات احقاق الحق، مشجرات آل الرسول، طبقات النسابین و حاشیه بر عمدة الطالب هستند. او برای نوشتن برخی کتابهای خود به کشورهای مختلفی سفر کرد و با دانشمندان ادیان مختلف به گفتگو نشست. آیتالله مرعشی را بنا به وصیت خودش، در کتابخانهاش -واقع در خیابان ارم قم- دفن کردند.
آیتالله مرعشی در طول زندگی خود موفق به تالیف بیش از ۱۵۰ کتاب و رساله شد. تالیفات او از نظر در دسترس قرار گرفتن برای عموم چند حالت دارند؛ برخی چاپ شده و در اختیار عموم قرار دارند، بخشی به صورت خطی باقی ماندهاند، تعدادی از بین رفتهاند و شماری از دستنوشته هایش که به صورت اوراق پراکنده بودهاند در حال تدوین و جمعآوری میباشند. برخی از تألیفاتش به شرح زیر است؛
علوم قرآنی:
التجوید
الرد علی مدعی التحریف
حاشیه علی انوار التنزیل بیضاوی
سند القراء و الحفاظ
مقدمه تفسیر الدر المنثور سیوطی
ادبیات:
قطف الخزامی من روضة الجامی (حاشیه بر شرح کافیه جامی)
المعول فی امر المطول (حاشیه بر شرح تلخیص تفتازانی)
الفروق
حدیث، ادعیه و زیارات:
مفتاح احادیث الشیعة
حاشیه بر الفصول المهمة شیخ حر عاملی
حاشیه مختصر بر کتاب من لا یحضره الفقیه
مجموعهای در ادعیه و زیارات
شرح دعای سمات
شرح زیارت جامع کبیره
مقدمه مفاتیح الجنان
شمس الامکنه و البقاع فی خیرة ذاتالرقاع
فوایدی چند ر خصوص صحیفه کامله سجادیه
اصول فقه و فقه:
حاشیه بر فرائد الاصول شیخ انصاری
حذف الفضول عن المسالک
توضیح المسائل
راهنمای سفر مکه و مدینه
الغایة القصوی (حاشیه استدلالی بر عروة الوثقی)
مسارح الافکار فی توضیح مطارح الانظار (حاشیه بر تقریرات شیخ انصاری)
مصباح الناسکین (مناسک حج)
...
رجال، شرح حال و أنساب:
التبصرة فی ترجمة مؤلف التکملة (در شرح حال میرزا محمد مهدی کشمیری)
تراجم اعیان السادة المرعشیین
سادات العلماء الذین کانوا بعد الالف من الهجرة
شرح احوال امامزاده سلطان علی فرزند امام باقر(ع)
رسالة طریفة در شرح حال شیخ محمد جعفر کمرهای
رسالهای در حالات نصر بن مزاحم منقری
الفوائد الرجالیه
وسیلة المعاد فی مناقب شیخنا الاستاذ
وفیات الاعلام
مشجرات آل رسول الاکرم یا مشجرات الهاشمیین (مفصلترین کتاب او در أنساب)
رسالهای در خصوص سادات مدینه منوره
شجرنامه سادات حسینی کاشانی
مزارات العلویین
حاشیه بر بحر الانساب سید عمید الدین نجفی
کتابی در انساب و تبارشناسی غیر سادات
کلام، منطق و علوم غریبه:
ملحقات احقاق الحق
رفع الغاشیه عن وجه الحاشیه ملا عبدالله یزدی بر تهذیب المنطق تفتازانی
حاشیه بر کتاب سرخاب در رمل
حاشیه بر کتاب سرالمکنون
نسمات الصبا در فواید علم رمل، حروف، اوراد و اذکار
آیت الله مرعشی آثار دیگری هم به صورت سفرنامه، اجازات، اجوبة المسائل و مکاتبات دارد.
قول الفاصل فی الرد على مدعی التحریفشهاب الدین مرعشی نجفی؛ محقق: محمدرضا جدیدی نژاد؛ ناظر: محمود مرعشی نجفیbookReview commentsbookReview commentsArabic