00000na 22 1 450238526 [۱]. مسند ابن حنبل، ج ۱، ص ۴۱۰، ح ۱۶۷۵. [۲]. سنن أبى داوود، ج ۴، ص ۲۱۲، ح ۴۶۴۹. [۳]. سنن الترمذى، ج ۵، ص ۶۴۷، ح ۳۷۴۷. [۴]. مسند أبى یعلى، ج ۲، ص ۳۸۲، ح ۸۳۱. [۵]. صحیح ابن حبّان، ج ۱۵، ص ۴۶۳، ح ۷۰۰۲. [۶]. السنن الکبرى، ج ۵، ص ۵۶، ح ۸۱۹۴. [۷]. الآحاد و المثانى، ج ۱، ص ۱۸۲، ح ۲۳۲. [۸]. در سند روایت، نام او «عبد العزیز بن محمّد بن عبید الدراوردى» آمده است. در کتب رجالى اهل سنّت، در باره او چنین آمده است: «عبد العزیز بن محمّد بن عبید الدراوردى أبو محمّد المدنى، کان ثقة کثیر الحدیث یغلط» (الطبقات الکبرى، ج ۵، ص ۴۲۴؛ تهذیب الکمال، ج ۱۸، ص ۱۸۷ الرقم ۳۴۷۰). ابن حجر گفته است: «صدوق، کان یحدّث من کتب غیره فیخطى» (تقریب التهذیب، ص ۶۱۵). نسایى گفته است: «لیس بقوى و قال أبو زرعة: سیئ الحفظ» (تهذیب التهذیب، ج ۳، ص ۴۴۸ الرقم ۴۸۲۵). ابو حاتم نیز گفته است: «لا یحتجّ به» (میزان الاعتدال، ج ۲، ص ۶۳۴ الرقم ۵۱۲۵). [۹]. ر. ک: الغدیر، ج ۱۰، ص ۱۲۲. [۱۰]. الاستیعاب، ج ۲، ص ۳۹۰ الرقم ۱۴۵۵؛ تهذیب الکمال، ج ۱۷، ص ۳۲۸ الرقم ۳۹۲۳. [۱۱]. ر. ک: تدریب الراوى، ص ۲۶۵. [۱۲]. سنن أبى داوود، ج ۴، ص ۲۱۲، ح ۴۶۴۹. [۱۳]. او خود در کتب جرح و تعدیل، مستور شمرده شده و راوى از او یعنى محمّد بن طلحه هم توسّط ابن معین و دیگران، تضعیف شده است (ر. ک: فتح المغیث، ص ۱۳۵ ـ ۱۴۵؛ تهذیب التهذیب، ج ۵، ص ۱۴۴). [۱۴]. مسند ابن حنبل، ج ۱، ص ۳۹۷، ح ۱۶۲۹. [۱۵]. این روایت، از متفرّداتى است که نوه او از وى نقل کرده است و مضمون آن به صورت مضطرب، نقل شده است. [۱۶]. المعجم الأوسط، ج ۴، ص ۳۳۹، ح ۴۳۷۴. [۱۷]. طریق این روایت، واحد است و زیاد بن علاقه هم منحرف از اهل بیت علیهم السلام بوده است (ر. ک: تهذیب التهذیب، ج ۲، ص ۲۲۷ الرقم ۲۴۴۶). همچنین حسن بن صالح، ذم هاى بسیار دارد (ر. ک: تهذیب التهذیب، ج ۱، ص ۵۵۴ ـ ۵۵۶). [۱۸]. سنن الترمذى، ج ۵، ص ۶۴۷، ح ۳۷۴۷. [۱۹]. وى به تصریح نسایى ضعیف شمرده شده است (ر. ک: الضعفاء و المتروکون، ص ۲۳۶). [۲۰]. سنن أبى داوود، ج ۴، ص ۲۱۱، ح ۴۶۴۸. [۲۱]. «روى عن البخارى و صرّح النسائى و الدارقطنى بعدم صحّة الطریق» (الضعفاء الکبیر، ج ۲، ص ۲۶۷. نیز، ر. ک: فضائل الصحابة، نسایى، ص ۲۸؛ العلل، دارقطنى، ج ۴، ص ۴۰۹). [۲۲]. المعجم الأوسط، ج ۲، ص ۲۸۹، ح ۲۰۰۹. [۲۳]. «هذا الطریق من منفردات رواته» (المعجم الأوسط، ج ۲، ص ۲۸۹ ـ ۲۹۰) و «محمّد بن بکیر الحضرمى صاحب الغرائب» (تهذیب التهذیب، ج ۵، ص ۵۰ الرقم ۶۷۹۴). [۲۴]. ر. ک: الإفصاح، ص ۷۱؛ تلخیص الشافى، ج ۳، ص ۲۴۱. [۲۵]. ر. ک: تدریب الراوى، ص ۲۶۵. گفتنى است که علما، تمام شرایط شاهد را براى راوى هم معتبر شمرده اند و متّهم بودن راوى به تعریف از خودش، یکى از موانع پذیرش روایت، دانسته شده است. اجماع فقها در این موضوع، ثابت است (ر. ک: الفقه الإسلامى و أدلّته، ج ۸، ص ۶۰۴۱). [۲۶]. سنن أبى داوود، ج ۴، ص ۲۱۲، ح ۴۶۴۹. [۲۷]. سنن الترمذى، ج ۵، ص ۶۴۷، ح ۳۷۴۷؛ مسند ابن حنبل، ج ۱، ص ۴۱۰، ح ۱۶۷۵. [۲۸]. مسند ابن حنبل، ج ۱، ص ۳۹۸، ح ۱۶۳۱. [۲۹]. المعجم الأوسط، ج ۱، ص ۲۶۷، ح ۸۶۹ و ج ۲، ص ۲۸۹، ح ۲۰۰۹. [۳۰]. سنن الترمذى، ج ۵، ص ۶۴۷، ح ۳۷۴۷؛ مسند ابن حنبل، ج ۱، ص ۴۱۰، ح ۱۶۷۵. [۳۱]. سنن أبى داوود، ج ۴، ص ۲۱۲، ح ۴۶۶۹. [۳۲]. الآحاد و المثانى، ج ۱، ص ۱۸۲، ح ۲۳۲؛ جزء ابن عاصم، ص ۸۰. [۳۳]. صحیح البخارى، ج ۳، ص ۱۳۸۷، ح ۳۶۰۱، صحیح مسلم، ج ۴، ص ۱۹۳۰، ح ۱۴۷؛ فضائل الصحابة، نسایى، ص ۴۵، ح ۱۴۸؛ مسند ابن حنبل، ج ۱، ص ۳۵۸، ح ۱۴۵۳؛ السنن الکبرى، ج ۵، ص ۷۰، ح ۸۲۵۲. [۳۴]. از جمله: «إنّ سعدا کره تزکیة نفسه لأنّه أحد العشرة» (فتح البارى، ج ۷، ص ۱۲۹)، «إنّ نفى سماعه ذلک، لا یدلّ على نفى البشارة لغیره» (شرح صحیح مسلم، نووى، ج ۶، ص ۱۶۴)، «أى البشارة وقعت حینما کان یمشى عبد اللّه بن سلام بخلاف بشارات غیره» (مرقاة المفاتیح، ج ۵، ص ۶۲۲) و «إنّ سعدا قال ذلک بعد موت المبشَّرین و لم یتأخّر إلّا سعدا و سعیدا» (فتح البارى، ج ۷، ص ۱۳۰). [۳۵] الاحتجاج، ج ۱، ص ۳۷۶، ح ۷۰؛ بحار الأنوار، ج ۳۲، ص ۲۱۶، ذیل، ح ۱۷۱. حدیث عشره مبشره چیست و نظر شما در مورد این حدیث چیست؟question and answerPersian