00000na 22 1 450238349
[۱] . معارج: آیه ۱ ـ ۳.
[۲] . این بحث با عنوان «آیات مستثنیات»، در کتاب های علوم قرآنی آمده است (ر.ک: الإتقان: ج۱ ص۴۷ ـ ۵۵، التمهید فی علوم القرآن: ج۱ ص۱۶۹ ـ ۲۳۷). گفتنی است اگر سوره معارج را سراسر مکّی بدانیم، می توان گفت: این روایات، در مقام تطبیق یکی از مصادیق درخواست نزول عذاب بر سوره معارج هستند، نه این که بیانگر سبب نزول باشند. حتّی در بدبینانه ترین فرض، وقوع چنین حادثه ای با این همه روایت، مقبول است و تنها نزول آیات ابتدای سوره معارج در پی این حادثه، محلّ تأمّل خواهد بود.
ماجرای غدیر بعد از بازگشت پیامبر(ص) از حجّة الوداع، یعنی در سال دهم هجری رُخ داد، در حالی که سوره معارج، مکّی است و پیش از هجرت، نازل شده است. چگونه آیات نخستین سوره معارج مربوط به حادثه غدیر می تواند باشد؟question and answerPersian