00000na 22 1 450237188[1] سوره قيامت، (75) آيات 22-23.
[2] سوره اعراف، (7) آيه 143.
[3] همان، آيه 103.
[4] «لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً» «اصرار بنى اسرائيل كه ايمان نمى‏آوريم تا خدا را آشكار ببينيم»، سوره بقره، (2) آيه 55.
[5] «وَلكِنِ انْظُرْ اِلَى الْجَبَلِ فَاِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهُ فَسَوْفَ تَرَانى فَلَمَّا تَجَلّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَ خَرَّ مُوسى صَعِقاً فَلَمَّا أَفَاقَ قَالَ سُبْحَانَكَ تُبْتَ اِلَيْكَ وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُؤْمِنينَ» سوره اعراف، (7) آيه 143. كه در اين آيه با به خاك تبديل شدن كوه، حضرت مدهوش به زمين افتاد و وقتى به هوش آمد فرمود: خداوندا تو منزهى (از اينكه ديده شوى) من به سوى تو بازگشتم و جزو نخستين مؤمنانم. و عدم بر جاى ماندن كوه كه با تجلى پروردگار محال بود، ديدن او نيز محال قلمداد شده است.
[6] تفسير قمى، ج 2، ص 397، نشر موسسه دارالكتاب قم، 1404 (ه ق).
[7] طريحى، تفسير غريب القرآن، ص 281، انتشارات زاهدى، قم.
[8] سيوطى، در المنثور، ج 6، ص 295، نشر دار المعرفة، بيروت، 1365 (ه ق).
[9] شيخ صدوق، عيون أخبار الرضا عليه السلام، ج 2، ص 178، نشر مؤسسه اعلمى مطبوعات، بيروت، 1404 (ه ق)، و توحيد صدوق ص 262، نشر جامعه مدرسين قم، 1387 (ه ق).
[10] آنان برخى از آيات ديگر را نيز آورده‏اند، و بر آيه فوق (اِلى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ) تطبيق داده‏اند، كه با پاسخ به اين آيه نيازى به پاسخ از بقيه آيات نيست.
[11] اسماعيل بخارى، صحيح بخارى، ج 8، ص 181، نشر دارالفكر، بيروت.
[12] همان، كتاب رقاق، باب صراط جسر جهنم، ج 4، و صحيح مسلم، مسلم نيشابورى، ج 1، باب اثبات رؤيت پروردگار توسط مؤمنين.
[13] در ديدن يك شى‏ء شرط اين است كه جسمى باشد تا از آن نور به چشم بيننده انعكاس پيدا كند، تا ديدن حاصل گردد و خدا جسمى ندارد.
[14] «لا تُدْرِكُهُ الابْصَارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الابْصَارُ» سوره اعراف، (7) آيه 103، پاسخ حضرت موسى‏ عليه السلام كه خدا فرمود: « لَنْ تَرَانى» سوره اعراف، (7) آيه 143.
[15] شيخ كلينى، اصول كافى، ج 1، ص 95، نشر دارالكتاب الاسلامية (آخوندى)، 1388 (ه ق)، در اين جلد روايات بسيارى در عدم رؤيت آمده كه قابل مطالعه و مراجعه بيشتر است.
[16] «وَ خَرَّ مُوسى صَعِقاً...» كه گفتيم همه افرادِ همراه او نيز جان باختند. آیا رؤیت خداوند در روز رستاخیز از دیدگاه مذاهب اسلامى امرى امکان‏پذیر است؟question and answerPersian