00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00بررسی تقرب الی اللّه از نظر حکمت متعالیه و عرفان اسلامیکلیدواژه فارسی: قربف وحدت شخصی وجود، فنا، حکمت متعالیه، عرفان اسلامی
کلیدواژه انگلیسی: nearness, particular unity of existence, Annihilation, transcendent theosophy, Islamic mysticism, مقدمه 1 1-تعریف مسأله و تبیین موضوع 2 2-پیشینه پژوهش 3 3-پرسش‌های اساسی پژوهش 5 4-فرضیه‌ها یا پاسخهای احتمالی پژوهش 5 5-ضرورت تحقیق و هدف 8 6-روش انجام تحقیق 8 فصل اوّل 9 حقیقت و تحلیل وجودشناختی قرب 9 مقدمه 10 1-1-معنای لغوی قرب 10 1-2-معنای اصطلاحی قرب 11 1-3-تحلیل وجودشناختی قرب از نظر قرآن و حدیث 13 1-3-1.مراحل قرب خداوند به بندگان 14 1-3-2.تحلیل معیت مخلوقات با فعل حق تعالی (تحلیل قرب وریدی) 20 1-3-3.قرب وریدی، قرب فعلی است 21 1-3-4.صیرورت انسان یا سلوک معنوی 21 1-3-5.آیات صیرورت 23 1-3-6.خلافت، منتهای صیرورت 24 1-4-تحلیل وجودشناختی قرب از نظر حکمت متعالیه 24 1-4-1.مبانی تکامل و تقرّب انسان در حکمت متعالیه 25 1-4-1-1.اصالت وجود 26 1-4-1-2.اصل تشکیک وجود 27 1-4-1-3.اشتداد وجودی و حرکت جوهری 28 1-4-1-3-1.غایت در حرکت جوهری و صیرورت وجودی 31 1-4-1-3-2.برهان بر صیرورت دائمی وجود سیال 32 1-4-1-3-3.نامتناهی بودن صیرورت و تقرب الی اللّه 32 1-4-1-4.جسمانیه الحدوث و روحانیه البقا بودن نفس انسان 33 1-4-1-4-1.عدم نوعیت واحد انسان 34 1-4-1-5.گذر از وحـدت تشـکیکی به وحدت شخصی 40 1-5-تحلیل وجودشناختی قرب از نظر عرفا 42 1-5-1.مراتب سیر و صیرورت در أسماء و صفات حق تعالی 46 1-5-2.شهود وحدت شخصی وجود 47 1-6-راه رسیدن به شهود قرب 48 1-7-روش عملی انقطاع الی الله و معرفت نفس 49 فصل دوم 52 عوامل و لوازم و موانع قرب 52 مقدمه 53 2-1-عوامل قرب 53 2-1-1. معارف (افکار، عقاید و باورها) 54 2-1-1-1.معرفت شهودی و معرفت استدلالی به حق تعالی 57 2-1-2.أعمال (بندگی و عبودیت) 58 2-1-2-1.اقسام عبودیت 60 2-1-2-2.برخی از آثار عبودیت 61 2-1-2-3.راه رسیدن به عبودیت 61 2-1-2-4.حکمت عبادت 61 2-1-2-5.درجات عبادت 63 2-1-2-6.احکام 64 2-1-2-6-1.قرب فرایض و قرب نوافل در حدیث قدسی 68 2-1-2-6-2.برتری قرب فرایض از قرب نوافل 72 2-1-2-6-3.محدودیت قرب فرایض به افعال و صفات الهی 78 2-1-2-6-4.علت اجازه توصیف حق به مخلَصین 78 2-1-2-6-5.ثمرات قرب نوافل و فرائض 79 2-1-2-6-6.باورها، بایدها و نبایدهای اهل طریقت 82 2-1-2-6-7.تعلق های رهزن 84 2-1-3.اخلاق (تخلیه رذایل اخلاقی و تحلیه به فضائل) 84 2-1-3-1.تفاوت و مرز اخلاق و عرفان 86 2-1-3-2.علم شهودی در عرفان عملی در مراحل کمال عقل عملی 87 2-1-3-3.رابطه علم و عمل 88 2-1-3-4.اصلاح نفس و تمرین فضایل 89 2-1-3-5.تمرین فضایل 89 2-1-3-6.تحصیل فضایل، همگون با فطرت است 89 2-1-4.جایگاه محوری و بی بدیل ولایت ائمه 90 2-1-4-1.نیاز سالک به راهنما و استاد معنوی 91 2-1-4-2.ضرورت پیروی از انسان کامل: ولی خدا، استاد معنویت و عرفان 92 2-1-4-3.ولایت برتر از فرایض دیگر دین 96 2-1-4-4.ولایت تکوینی انسان کامل 98 2-1-4-5.راههای رسیدن به مقام ولایت 100 2-1-4-6. راه پیوند و قرب به اولیای الهی 101 2-1-4-7.أولیاء الهی شاهد اعمال 104 2-2-لوازم قرب 104 2-2-1.معرفه اللّه و توحید 105 2-2-1-1.معرفت خدا، منشأ همه کمال ها و ایمان ها 109 2-2-1-2.معرفت آفاقی و انفسی خداوند 110 2-2-1-3.احساس فقر بزرگترین ثمره توحید 111 2-2-2.اخلاص 113 2-2-2-1.فرشتگان و استشمام نیّت 114 2-2-2-2.مقام انقطاع و اخلاص 115 2-2-2-3.راههای رسیدن به مقام اخلاص 118 2-2-2-4.معیار تشخیص رسیدن به حقیقت اخلاص 122 2-2-2-5.مقام مخلَصین و کمال انقطاع 122 2-2-2-6.ویژگیهای مخلَصین در قرآن کریم 123 2-2-3.طهارت روح 123 2-2-3-1.راههای تحصیل طهارت 125 2-2-3-2.مراتب دوام طهارت 125 2-2-3-3.اقسام طهارت 126 2-2-4. حب اهل بیت و تولّا و تبرّی 127 2-3-موانع قرب 128 2-3-1.حجابهای ظلمانی و نورانی در حوزه معارف 128 2-3-1-1.حجابهای ظلمانی و نورانی در حقیقت هستی 128 2-3-1-2.حجابهای ظلمانی و نورانی نسبت به مخلوقات 130 2-3-1-3.حجابهای نوری 133 2-3-2.حجابهای ظلمانی در حوزه اعمال و اخلاق 135 2-3-2-1.حجاب خودبینی 135 2-3-2-2.ماسوای خدا، حجاب شهود 136 2-3-2-3.حجاب مستور 138 2-3-2-3-1.راههای رفع حجاب مستور 138 2-3-3.گرایش به دنیا، مانع تحقق ولایت 140 2-3-4.حجابهای متقابل 140 فصل سوم 142 مقامات قرب 142 مقدمه 143 3-1-توبه، اولین مقام سلوک 144 3-1-1.شرایط توبه 147 3-1-2.کمیّت و کیفیّت توبه 148 3-1-3.بیداری از غفلت و جهالت 149 3-1-4.علت سفارش به توبه 150 3-1-5.مراحل توبه 153 3-1-6.توبه بعد از استغفار 155 3-1-7.نعمت یادآوری گناه 156 3-2-ورع 156 3-2-1.تقوا 157 3-2-2.تقوای عملی و تقوای نظری 161 3-2-3.مقام تقوا و مقام فنا 162 3-2-4.خطر بی تقوایی و آثار تقوا 164 3-3-زهد 164 3-3-1.خودسازی برای دیگرسازی 166 3-3-2.ضرورت زهد و عبادت در عرفان 167 3-3-3.زهد، کاری عقلانی 169 3-3-4.مراتب و درجات زهد 170 3-3-5.زهد در زهد 172 3-4-انفاق (سخاء و ایثار) 173 3-4-1.ابرار و اصحاب نیکیها 173 3-4-2.انفاق دوست داشتنی ها برای رسیدن به بِرّ 175 3-4-3.انفاق عامل پیوند عبد با خدا 176 3-4-4.علّت ترتّب انفاق بر اقامه نماز 179 3-4-5.ذکر انفاق در کنار سایر فضایل 179 3-4-6.تشویق به انفاق و انفاق عمومی 179 3-4-7.آداب انفاق 180 3-4-7-1.سرّی یا آشکار بودن آن 180 3-4-7-2.اخلاص 180 3-4-7-3.بدون منّت و آزار 181 3-4-7-4.از مال پاکیزه، محبوب و ارزشمند 181 3-4-7-5.احترام آمیز 182 3-4-7-6.شاکر و سپاسگزار باشد 183 3-4-7-7.درخواست دعا از سائل 183 3-4-7-8.کیفر بی توجّهی به نیاز مردم 184 3-4-7-9.بهترین مورد مصرف صدقه 184 3-4-8.آثار انفاق 185 3-4-8-1.درمان بیماری مال دوستی 185 3-4-8-2.تطهیر و رشد انسان 186 3-4-8-3.جلب دعای ولی خدا 186 3-4-9.پاداش انفاق 186 3-5-فقر 187 3-6-صبر 189 3-6-1.مفهوم و مصداق صبر 190 3-6-2.اقسام صبر 191 3-6-3.رابطه صبر و رضا 193 3-6-4.گریه و صبر 193 3-6-5.جایگاه صبر در سیر و سلوک 194 3-6-6.نقش شکیبایی در دگرگونی اوضاع 195 3-6-7.رسیدن به مقام امامت 197 3-7-توکّل 197 3-8-رضا 200 3-8-1.رضوان الهی، بالاترین نعمت 202 3-8-2.رضای خدا از سالک و رضای سالک از خدا 203 3-8-3.مراتب رضای الهی 203 3-8-4.امام، میزان رضایت الهی 205 3-8-5.مقام مرتضای حق تعالی 206 3-8-6.بازگشت انسان به سوی خدا 208 3-8-7.رضا و صبر 209 3-8-8.سازگاری تلاش و کوشش با مقام رضا 209 3-8-9.رسیدن اهل بیت به مقام رضا و ارتضاء 209 3-8-10.راههای تحصیل رضا 210 3-8-11.رضای مطلق 211 3-9-تسلیم 212 3-9-1.جایگاه مقام تسلیم 213 3-9-2.برتری تسلیم نسبت به رضا و توکّل 214 3-9-3.جلوه های گوناگون تسلیم 215 3-10-تفویض 215 3-10-1.تحلیل عقلی و عرفانی تفویض 218 3-11-شکر 219 3-11-1.مشکور و محمود حقیقی 219 3-11-2.پاداش خدا به عبد شکور 220 3-11-3.عدم سلطه شیطان در برابر شاکران 221 3-11-4.اقسام شکر و حمد 222 3-11-5.شکر خالق و شکر مخلوق 223 فصل چهارم 225 ثمرات و نتایج قرب 225 4-1-مَحَبَّت 226 4-1-1.محبت خداوند 227 4-1-2.حقیقت عشق و نسبت آن با محبت 228 4-1-3.محبت راستین و دروغین 228 4-1-4.تبرّا و تولّا (ثمره اصلی محبت) 230 4-1-5.لزوم همراهی تولّی و تبرّی با یکدیگر 232 4-1-6.آثار محبت صادق و کاذب 232 4-1-7.راه رسیدن به محبت خدا 233 4-2-خوف و رجا 234 4-2-1.معنای خوف و رجا 235 4-2-2.خوف و خشیت 237 4-2-3.خوف و خودشناسی 238 4-2-4.اظهار خشوع 238 4-2-5. مراتب خوف 239 4-2-6. آثار معنای جامع خوف 241 4-2-7.خوف و حزن ممدوح و مذموم 242 4-2-8.اقسام و مراتب رجا 244 4-2-9.توحید در خوف و رجا 244 4-2-10.آثار خوف و رجا 246 4-2-11.جهت دهندگی ایمان به خوف 248 4-3-رَغبَت و شَوق 249 4-3-1.عامل شوق 250 4-3-2.نتیجه شوق 251 4-3-3.عشق و شوق 251 4-3-4.اراده و شوق 255 4-4-انس 257 4-4-1.انس و تبتّل 259 4-5-اطمینان و طمأنینه 261 4-5-1.مقام راضیه و مرضیه 263 4-5-2.ایمان و اطمینان قلبِ اهل انابه 264 4-5-3.آرامش دل با یاد خدا 264 4-6-مُشاهَدَه 264 4-6-1.قرب نوافل و مشاهده حق 266 4-6-2.رؤیت 267 4-6-3.نفی دیدن خدا با چشم ظاهر 267 4-6-4.شدّت نور، مانع رؤیت 269 4-6-5.دیدن خدا با چشم باطن 270 4-6-6.تجلّی عام و خاص 272 4-6-7.استحاله رؤیت خدا 272 4-7-یقین 275 4-7-1.حقیقت و آثار یقین 276 4-7-2.یقین عبادی و آثار آن 276 4-7-3.لزوم امور چهارگانه در یقین 278 4-7-4.مراتب و درجات یقین 279 4-7-5. تفاوت مراتب مشاهده با مراتب یقین 282 4-7-6.رابطه شهود و یقین عقلی و قلبی 284 4-7-7.مراتب یقین و ایمان اهل آخرت 287 4-7-8.گناه مانع تأثیر علم به قیامت 287 4-7-9.نیل به یقین و راه رسیدن به عینالیقین 288 4-8-فنا 290 4-8-1.معیار بقا و فنا 293 4-8-2.انحای مشاهده عرفانی به حسب درجات فنای فی اللّه 293 4-8-3.جامعیت انسان کامل و مقام «محو» و «صحو بعد از محو» 295 4-8-4.معنای فنا و بقای بعد از فنا 296 4-8-5.وصول به مرتبت فنا 297 4-8-6.مقام فنای در حق تعالی و خلافت الهی 299 4-8-7.تسویه و تعدیل در آینه انسانی 299 4-8-8.رسیدن به فنا با ولایت ومحبت 300 4-8-9.مقام توحید عبودی، راه رسیدن به کمال انقطاع 301 4-8-10.کمال انقطاع، راه رسیدن به مقام عنداللهی 303 فصل پنجم 305 جمع بندی و نتیجه گیری 305 5-1- جمعبندی و نتایج فصل1: حقیقت و تحلیل وجودشناختی قرب 306 5-2-جمعبندی و نتایج فصل2: عوامل و لوازم و موانع قرب 311 5-3-جمعبندی و نتایج فصل3: مقامات قرب 316 5-4-جمعبندی و نتایج فصل4: ثمرات و نتایج قرب 329 5-5-نتیجه گیری 336 فهرست منابع 339 سید مرتضی حسینی شاهرودی عباس جوارشکیان آب یاری, مرضیه (دانشجوی دکترای رشته فلسفه، الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران) Author جوارشکیان, عباس (دانشیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.) Conductor حسینی شاهرودی , سیدمرتضی (استاد، گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران) Thesis advisor Thesis local