00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00بررسی قاعده الشیء ما لم یجب لم یوجد و تأثیر آن بر علم کلام؛ باتوجه‌به نظر علامه طباطبایی و استاد فیاضیکلیداژه فارسی: قاعده، الشی، وجوب، ضرورت، علت، قدرت، اراده
کلیدواژه انگلیسی: Rule, Object, Obligation, Necessity, Cause, Power, will مقدمه پژوهش 1 الف. تعریف و تبیین مسئله 1 ب. ضرورت تحقیق 4 پ. اهداف تحقیق 4 ت. پیشینه موضوع 5 ج. سؤال اصلی 7 چ. سؤالات فرعی 7 ح. فرضیه‌ها 7 خ. روش تحقیق 8 د. سر فصل‌ها و عناوین 8 بخش اول کلیات و تعاریف فصل اول: علت و اقسام آن 10 مبحث اول: تعریف علت 10 گفتار اول: تعریف لغوی 10 گفتار دوم: تعریف اصطلاحی 10 مبحث دوم: اقسام علت 12 فصل دوم: ضرورت و اقسام آن 15 مبحث اول: تعریف ضرورت 15 مبحث دوم: اقسام ضرورت 16 مبحث سوم: ضرورت عٍلی و تقریر محل نزاع 16 فصل سوم: قاعده الشیء ما لم یجب لم یوجد 18 فصل چهارم: معنای تأثیر 20 فصل پنجم: فلسفه؛ معانی و قابلیت تأثیر 22 مبحث اول: معانی 22 گفتار اول: معنای لغوی 22 گفتار دوم: معنای اصطلاحی 22 مبحث دوم: موضوع علم فلسفه (الهیات) 23 مبحث سوم: بررسی قابلیت تأثیرگذاری و تأثیرپذیری فلسفه با علوم 24 گفتار اول: بررسی قابلیت تأثیر فلسفه بر علوم 25 گفتار دوم: بررسی قابلیت تأثیر علوم بر فلسفه 26 فصل ششم: کلام؛ تعریف، موضوع، ارتباط با فلسفه 28 مبحث اول: تعریف علم کلام 28 مبحث دوم: موضوع علم کلام 29 مبحث سوم: رابطه علم کلام و فلسفه 29 فصل هفتم: قدرت و اراده 32 مبحث اول: قدرت 32 مبحث دوم: اراده 33 بخش دوم: بررسی قاعده «الشیء ما لم یجب لم یوجد» نزد علامه طباطبایی فصل اول: تبیین نظر علامه در مورد قاعده ضرورت 36 مبحث اول: ضرورت علی در قاعده لشی ما لم یجب لم یوجد 36 مبحث دوم: ضرورت علّی در وجوب بالقیاس الی الغیر 38 فصل دوم: بررسی قاعده اولویت 40 مبحث اول: بیان قاعده 40 مبحث دوم: تقسیم اولویت 41 مبحث سوم: نقد اولویت 42 گفتار اول: نقد اول: قول به اولویت موجب ترجیح بلا مرجح 42 گفتار دوم: نقد دوم: قول به اولویت مستلزم خلف 43 بخش سوم: بررسی قاعده «الشیء ما لم یجب لم یوجد» نزد استاد فیاضی فصل اول: قاعده «الشیء ما لم یجب لم یوجد» بر اساس نظر استاد فیاضی 46 فصل دوم: موصوف ضرورت سابق 50 مبحث اول: قول اول 50 مبحث دوم: بررسی قول اول 51 مبحث سوم: قول دوم 51 مبحث چهارم: بررسی قول دوم 51 مبحث پنجم: قول سوم 51 مبحث ششم: بررسی قول سوم 52 فصل سوم: ادله استاد فیاضی در نا تمام بودن قاعده «الشیء ما لم یجب لم یوجد» 53 مبحث اول: دلیل اول استاد فیاضی 53 مبحث دوم: دلیل دوم استاد فیاضی 53 گفتار اول: بیان دلیل 53 گفتار دوم: اشکال اول 54 گفتار سوم: پاسخ به اشکال اول 54 گفتار چهارم: اشکال دوم 55 گفتار پنجم: پاسخ به اشکال دوم 55 مبحث سوم: دلیل سوم استاد فیاضی 56 مبحث چهارم: دلیل چهارم استاد فیاضی 56 گفتار اول: بیان دلیل 56 گفتار دوم: اشکال 57 گفتار سوم: پاسخ 57 مبحث پنجم: دلیل پنجم استاد فیاضی 58 گفتار اول: بیان دلیل 58 گفتار دوم: اشکال اول 59 گفتار سوم: پاسخ به اشکال اول 59 گفتار چهارم: اشکال دوم 60 گفتار پنجم: پاسخ به اشکال دوم 60 فصل چهارم: نقد استاد فیاضی برادله حکما در اثبات «قاعده الشیء ما لم یجب لم یوجد» 61 مبحث اول: دلیل اول 61 گفتار اول: بیان دلیل اول 61 گفتار دوم: نقد دلیل اول 62 مبحث دوم: دلیل دوم 62 گفتار اول: بیان دلیل 63 گفتار دوم: نقد دلیل دوم 63 مبحث سوم: دلیل سوم 64 گفتار اول: بیان دلیل 64 گفتار دوم: نقد دلیل سوم 65 مبحث چهارم: نکته 66 بخش چهارم : آثار کلامی قاعده «الشیء ما لم یجب لم یوجد» فصل اول: قدرت 70 مبحث اول: قدرت در فاعل های ممکن 71 مبحث دوم: قدرت در واجب تعالی 72 گفتار اول: قدرت واجب تعالی نزد متکلمین 72 گفتار دوم: قدرت واجب تعالی نزد فلاسفه 73 گفتار سوم: تحلیل و بررسی اقوال حکما و متکلمین 75 گفتار چهارم: قدرت در واجب تعالی نزد علامه طباطبائی 76 گفتار پنجم: قدرت در واجب تعالی نزد استاد فیاضی 77 فصل دوم : اراده 79 مبحث اول: اراده در انسان 79 گفتار اول: وجود شناسی 79 گفتار دوم: معنا شناسی 80 الف) اراده نزد حکما و متکلمین 80 ب) اراده انسان نزد علامه طباطبائی 82 ج) اراده انسان نزد استاد فیاضی 84 مبحث دوم: اراده الهی 85 گفتار اول: وجود شناسی اراده الهی 86 گفتار دوم: معنا شناسی اراده الهی 89 گفتار سوم: نظر علامه طباطبائی در مورد اراده الهی 90 گفتار چهارم: نظر استاد فیاضی در مورد اراده الهی 92 فصل سوم: جبر و اختیار 95 مبحث اول: اختیار 95 گفتار اول: تعریف و معانی 95 الف) تعریف 95 ب) معانی 96 1. اختیار در مقابل اضطرار 96 2. اختیار در مقابل اکراه 96 3. اختیار به معنای تصمیم گیری بعد از بررسی موارد متعدد 97 4. اختیار به معنای میل باطنی، رغبت و دوست داشتن 97 5. برخی معنای پنجمی‌نیز برای اختیار بیان کرده اند 97 گفتار دوم: تفاوت اختیار با قدرت و اراده 98 الف) تفاوت اختیار با قدرت 98 ب) تفاوت اختیار با اراده 99 مبحث دوم: جبر 102 گفتار اول: تعریف 103 گفتار دوم: حوزه های مختلف جبر 103 الف) جبر در علم کلام 103 ب) جبر در انسان شناسی 104 1. جبر زیستی و طبیعی 104 2. جبر تاریخی 104 3. جبر اجتماعی 105 ج) جبر در عرفان 105 د) جبر در فلسفه 105 مبحث سوم: تحریر محل نزاع 106 مبحث چهارم : نظر علامه در مورد اختیار فاعل مختار و جبر فلسفی 107 مبحث پنجم : نظر استاد فیاضی در مورد رابطه قاعده ضرورت با اختیار فاعل مختار و جبر فلسفی 107 گفتار اول: نظر استاد فیاضی 107 گفتار دوم: آثار جبر در مسائل علم کلام 108 الف) ارسال رُسل 108 ب) معجزه 109 ج) استحقاق ثواب و عقاب 109 د) تکلیف 109 ث) معاد 109 فصل چهارم: حدوث و قدم عالم (ماسوی الله) 111 مبحث اول: اقسام حدوث قدم 111 گفتار اول: قدم و حدوث زمانی 111 گفتار دوم: قدم و حدوث ذاتی 111 گفتار سوم: قدم و حدوث دهری 112 گفتار چهارم: قدم و حدوث بالحق 112 ت) امر به معروف و نهی از منکر 113 مبحث دوم: نظرمتکلمین در مورد حدوث و قدم عالم 113 مبحث سوم: نظر حکما در مورد حدوث عالم 113 مبحث چهارم: تحریر محل نزاع 114 مبحث پنجم: حدوث و قدم عالم باتوجه‌به نظر استاد فیاضی در مورد قاعده الشیء ما لم یجب لم یوجد 115 بخش پنجم: تحقیق و نظر مختار فصل اول: نکاتی در مورد امکان 118 مبحث اول: امکان بر مبنای اصالت الماهیت 118 مبحث دوم: امکان بر مبنای اصالت الوجود 118 فصل دوم: تحلیل قاعده لشیئ ما لم یجب لم یوجد بنا بر اصاله الماهیه و اصالته الوجود 120 فصل سوم: قاعده «الشی ما لم یجب لم یوجد» در مدار اصالت الماهیه 121 نتیجه گیری پایانی 122 منابع و مآخذ 124 علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی علامه طباطبایی غلامرضا فیاضی حسین‌ پور, ‫جواد Author اسفندیاری , محمد (استاد سطوح عالی حوزه علمیه خراسان، مدیر گروه فلسفه و کلام اسلامی مدرسه علمیه عالی نواب مشهد) Conductor حسین پور , یاسر (عضو هیئت علمی گروه معارف دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد) Thesis advisor طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor فیاضی, غلامرضا (استاد گروه فلسفه مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی، رئیس مرکز تخصصی فلسفه اسلامی), -1328ش.# -1328ش.# Descriptor Thesis local