00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00بررسی مقایسه ای اندیشه سیاسی مرتضی مطهری و محسن کدیور,محسن کدیور,مرتضی مطهری مفاهیمی چون رابطه دین و دولت، دموکراسی، آزادی، حقوق بشر و حقوق زنان و مانند آن ازجمله مفاهیمی است که توجه اندیشمندان اسلامی معاصر را به خود جلب کرده است. چه درحوزه نظری و چه در حوزه عملی تلاش اندیشمندان اسلامی در مواجهه با این مفاهیم نوین، پاسخ به این سوال اساسی است که تا چه حد این مفاهیم با اسلام سازگاری دارد؟ در این میان دو تن از اندیشمندان معاصر اسلامی که سعی در تطبیق موازین و آموزه های اسلامی با مقولات نوین سیاسی نموده اند، محسن کدیور و مرتضی مطهری می باشند که در این پژوهش بر آن هستیم که تفاوتها و شباهتهای اندیشه سیاسی این دو اندیشمند را در زمینه دین و دولت، دموکراسی، آزادی، حقوق بشر و حقوق زنان مورد بررسی قرار دهیم.. کدیور که در آموزه های اولیه خود از نظریه ولایت فقیه انتخابی دفاع می کرد، در نظریه اخیر خود در بحث سکولاریسم و نواندیشی دینی، سکولاریسم به معنی جدایی نهاد دین از دولت را مبنای کار خود قرار داد و آنرا به نفع دین و دولت می داند. اما مطهری از طرح وابستگی دین و سیاست حمایت می کند و لازمه این وابستگی را، وابستگی سیاست به دین تلقی می کند. دموکراسی درنظر هر دو اندیشمند، بهترین و کم ضرر ترین نوع حکومت معرفی می شود که با موازین اسلام و احکام شرعی سازگار است ولی از لحاظ نوع دموکراسی؛ مطهری دموکراسی اسلامی را انتخاب می کند و کدیور، بیشتر به دموکراسی به معنای متعارف آن گرایش دارد. کدیور آزادی را در کنار عدالت مفهوم کلیدی سیاست می داند و ابزار تحقق آزادی را، آزادی بیان و عقیده و مذهب و فعالیت احزاب بدون محدود کردن یا توقف حتی موقت می داند. اما مطهری هرچند به انواع آزادیها اعتقاد دارد و آزادی را لازمه پیشرفت و بقای اسلام می داند و آزادی تفکر و اندیشه را صریحا می پذیرد ولی آزادی عقیده و دین را قبول ندارد. کدیور موازین حقوق بشر و اعلامیه جهانی را بر گرفته از سیره عقلا و مستقلات عقلیه قلمداد می کند که در تفکر اصولی شیعه قابل انطباق است و بشر را از آن حیث که بشر است سزاوار حق می داند. مطهری نیز اگر چه حقوق طبیعی را به عنوان منشا حقوق مورد تاکید قرار می دهد ولی بر خلاف کدیور صریحا مفاد اعلامیه حقوق بشر را نمی پذیرد و انتقاداتی را نسبت به آن عنوان می کند. مسئله حقوق زنان، از جمله مسائلی است که کدیور و مطهری دو نوع گرایش متفاوت را در خصوص آن ایراد نموده اند، کدیور با بیان عدالت مساواتی به جای عدالت استحقاقی، تفاوت فیزیولوژیکی یا بیولوژیکی زن با مرد را باعث تبعیض حقوق زن و مرد نمی داند. و مطهری با بیان حقوق مساوی زنان نه مشابه، معتقد است تفاوت در حقوق طبیعی زن و مرد به نفع هر دو می باشد و باعث تکامل و رشد جامعه و اجتماع می شود لذا کاملا منطقی و عاقلانه است. مرتضی مطهری مرتضی مطهری محسن کدیور کدیور, محسن (دانشیار سابق پژوهشکده حکمت و فلسفه ایران، روحانی منتقد مقیم امریکا، استاد تمام پژوهشی مطالعات اسلامی در دپارتمان مطالعات دینی دانشگاه دوک، شهر دوروم، ایالت کارولینای شمالی، آمریکا), 1338ش. فسا، فارس# 1338ش. فسا، فارس# Descriptor Thesis local