00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00تحلیل رویکرد نومعتزله به سنت با تکیه بر دیدگاه‌های نواندیشان عرب مقدمه 1 فصل اول: کليات 3 1-1. تعريف موضوع 3 1-2. سوالات 5 1-3. فرضيهها 6 1-4. پيشينه 6 1-5. اهميت موضوع 9 1-6. مشکلات و محدوديت‌های تحقيق 9 1-7. روش پژوهش 10 1-8. واژه‌های کليدی 12 1-8-1. سنت 12 1-8-2. نومعتزله 13 1-8-2-1. دليل نام‌گذاری متفکران نوانديش به نومعتزله 17 1-9. زمينه‌های بروز نومعتزله 21 1-9-1. تحول نظام سياسی حاکم بر جهان اسلام 21 1-9-2. استعمار 23 1-9-3. تحول علمی و نوع نگرش به دانش‌های جديد 25 1-9-4. تحول فرهنگی و دينی و فعاليت‌های مستبشرين 27 1-10. طيفهای نومعتزله در نگرش به سنت و شاخصه های کلی آن 29 1-10-1. عقل‌گرايی 30 1-10-2. سازگاری سنت و مدرنيته 30 1-11. متفکران نومعتزله 31 1-11-1. متفکران شاخص طيف اول نومعتزله 32 1-11-1-1. محمد عبده 32 1-11-1-2. محمد رشيدرضا 34 1-11-1-3. محمود شلتوت 35 1-11-1-4. محمد غزالی 36 1-11-1-5. محمود ابوريه 37 1-11-1-6. ابن عاشور 38 1-11-2. متفکران شاخص طيف دوم نومعتزله 39 1-11-2-1. محمد توفيق صدقی 39 1-11-2-2. ابراهيم فوزی 40 1-11-2-3. ابوزيد 40 1-11-2-4. محمد شحرور 41 1-11-2-5. محمد حمزه و حمادی ذويب 42 فصل دوم : مفهوم سنت از نگاه نومعتزليان 44 2-1. مفهوم سنت در طيف اول نومعتزليان 44 2-1-1. مفهوم سنت از نگاه محمد عبده 44 2-1-2. مفهوم سنت از نگاه محمد رشيد رضا 47 2-1-3. مفهوم سنت از نگاه محمد ابوريه 48 2-1-4. مفهوم سنت از نگاه محمود شلتوت 49 2-1-5. مفهوم سنت از نگاه محمد غزالی 49 2-2. تحليل تعريف سنت از نگاه طيف اول نومعتزليان 50 2-2-1. سنت به معنای فعل و روش عملی 51 2-2-2. ايجاد اصطلاح سنت، متأخر از عصر نبوی 52 2-3. مفهوم سنت از نگاه نومعتزليان طيف دوم 54 2-3-1. مفهوم سنت از نگاه توفيق صدقی 54 2-3-2. مفهوم سنت از نگاه ابوزيد 55 2-3-3. مفهوم سنت از نگاه محمد شحرور 56 2-3-4. مفهوم سنت از نگاه ابراهيم فوزی 59 2-3-5. مفهوم سنت از نگاه محمد حمزه 60 2-3-6. مفهوم سنت از نگاه حمادی ذويب 61 2-4. تحليل و نقد مفهوم سنت در ميان نومعتزليان طيف دوم 63 2-5. تشابهات و تمايزات نومعتزليان طيف اول و دوم در تعريف سنت 69 فصل سوم : حجيت سنت از ديدگاه طيف اول نومعتزليان 72 3-1. غيرتشريعی بودن بخشی از سنت 73 3-1-1. عدم حجيت سنت غيرتشريعی 74 3-1-1-1. غير وحيانی بودن سنت غيرتشريعی 77 3-1-1-2. عدم عصمت پيامبر در سنت غيرتشريعی 79 3-1-1-3. سيره علمای سلف بر عدم تبعيت از ارشاديات 80 3-2. تحليل و نقد عدم حجيت سنت غيرتشريعی 80 3-2-1. اشکال مبنايی عدم حجيت سنت غيرتشريعی 81 3-2-2.نقد بر شواهد عدم حجيت سنت غيرتشريعی 82 3- 3. حجيت اقوال (حديث) 88 3-3-1. حجيت خبر واحد 89 3-3-2. تحليل و نقد حجيت خبر واحد نزد طيف اول نومعتزله 90 3-3-2-1. حجيت خبر واحد در اعتقادات 92 3-3-2-2. عدم تدوين سنت و حجيت سنت قولی (حديث) 94 3-3-2-3. تحليل و نقد عدم تدوين و حجيت سنت نزد طيف اول نومعتزله 98 3-4. تحليل کلی ديدگاه طيف اول نو معتزله درباره حجيت سنت 101 فصل چهارم: حجيت سنت در طيف دوم نومعتزليان 104 4-1. سنت، مسئله‌ای تاريخی 104 4- 1- 1. تأسیسی بودن حجيت سنت 105 4-1-2. عدم اجماع مسلمانان بر حجيت سنت 108 4-1-3 . عدم تدوين سنت، دليلی بر عدم حجيت آن 110 4-1-3-1. عدم کتابت حديث در زمان پيامبر و صحابه 111 4-1-3-2. تمسک صحابه به احاديث نهی از کتابت 112 4-1-3-3. مخالفت خلفا با کتابت حديث 113 4-1-3-4. تدوين حديث در قرن دوم به دلايل غيردينی 115 4-2. نتايج نگرش تاريخی به سنت 116 4-2-1. محدود شدن حجيت سنت به بخش کوچکی از سنت رسالی 116 4-2-1-1. انواع سنت رسالی 117 4-2-2. رد وحيانی بودن سنت 121 4-2-2-1. عدم اثبات وحيانی بودن سنت با آيات قرآن و روايات 121 4-2-2-2. مشورت پيامبر با مردم، نشانه وحيانی نبودن سنت 127 4-2-2-3. اختلاف مسلمانان بر استقلال سنت، نشانه وحيانی نبودن 128 4-2-2-4. نسخ سنت به وسيله قرآن، نشانه وحيانی نبودن سنت 128 4-2-2-5. اعتقاد به وحی، سنت تفکری مسيحی 129 4-2-2-6. عدم تدوين، دليلی بر وحيانی نبودن سنت 129 4-2-2- 7. وحيانی بودن، نتيجه نگرش خداگونه به پيامبر 130 4-2-2-8. سنت الهام است، نه وحی ربانی 130 4-2-3. فراگير نبودن عصمت پيامبر 131 4-2-3-1. عصمت، امری تأسيسی 132 4-2-3-2. اعتقاد به عصمت پيامبر، مغاير با قرآن و سنت 133 4-2-3-3. اعتقاد به عصمت، برخاسته از نگرش فلسفی 134 4-2-3-4. اعتقاد به عصمت، مخالف اسوه بودن پيامبر 135 4-2-3-5. اعتقاد به عصمت، عقيده ای شرک آلود 135 4-3. تحليل و نقد نگرش طيف دوم نومعتزله به حجيت سنت 137 4-3-1. نقد نگرش تاريخی به سنت 137 4-3-1-1. نقد تأسيسی بودن حجيت سنت 144 4-3-1-2. نقد عدم اجماع مسلمانان بر حجيت سنت 146 4-3-1-3. نقد رابطه عدم تدوين با حجيت سنت 147 4-3-2. نقد نتايج نگرش تاريخی به سنت 169 4-3-2-1. نقد تقسيم سنت به نبوی و رسولی 169 4-3-2-2.نقد وحيانی نبودن و عدم عصمت پيامبر در سنت 169 4-4.حجيت اقوال (سنت قولی) در طيف دوم نومعتزله 180 4-4-1. تاريخی بودن خبر متواتر 180 4-4-2. تاريخی بودن اعتبار خبر واحد 181 4-4-3. تحليل نگرش طيف دوم نومعتزله به سنت قولی 183 4-5. تحليل کلی ديدگاه طيف دوم نومعتزله درباره سنت در مقايسه با طيف اول 184 فصل پنجم: نقد سنت از نگاه نومعتزليان 186 5-1. نقد سنت در طيف اول نومعتزله 187 5-1-1. نقد سندی 189 5-1-1-1. نقد عدالت صحابه 189 5-1-1-2. نقد رجال حديثی 195 5-1-1-3. نقد روش نقل حديث 198 5-1-2. نقد درونی روايات (نقد متن) 199 5-1-2-1. ضرورت پرداختن به نقد درونی 199 5-1-2-2. ملاک‌های نقد درونی (متن) حديث 201 5-2. تحليل رويکرد طيف اول نومعتزله به نقد سنت 206 5-3. فهم و نقد سنت از نگاه طيف دوم نومعتزليان 209 5-3-1. نقد کتب حديثی 210 5-3-1-1. نقل روايات شخصی و غير مفيد در کتب روايی 211 5-3-1-2. کثرت روايت از غير پيامبر 212 5-3-1-3. راه يافتن احاديث جعلی به کتب حديثی 212 5-3-2. ترديد در کار محدثان 214 5-3-2-1. محدوديت افق فکری محدثين 214 5-3-2-2. نگرش منفعت‌طلبانه به حديث 215 5-3-3. نقد سندی (خارجی) احاديث 217 5-3-3-1. نفی عدالت صحابه 217 5-3-3-2. نقد درباره راويان احاديث 220 5-3-4. نقد متن (درونی) روايات 221 5-3-4-1. معيارهای نقد متن روايات 221 5-3-5. تحليل نقد سنت از نگاه طيف دوم نومعتزليان 225 5-3-5-1. نگرش تاريخی به ميراث حديثی 226 5-3-5-2. همصدايی با مستشرقان 227 5-3-6. تشابهات و تمايزات طيف اول و دوم نومعتزليان در نقد سنت 228 نتايج 231 پيشنهادها 236 فهرست منابع 237 نومعتزله نقد نومعتزله نواندیشان عرب نواندیشان مسلمان نومعتزله عرب منتقدان سنت سنت نبوی صلی الله علیه و آله سنت منتقدان حدیث محمدعلی مهدوی راد (پردیس فارابی) محمدتقی دیاری بیدگلی محمدکاظم رحمان ستایش محمدعلی مهدوی راد (دانشگاه قرآن و حدیث) محمدکاظم رحمان ستایش (دانشکده هدی) محمدتقی دیاری بیدگلی (دانشکده هدی) سنت نبوی صلی الله علیه و آله بهشتی, نرگس (دانش آموخته دکتری علوم قرآن و حدیث) Author رحمان ستایش, محمدکاظم (استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه قم/ عضو هیات علمی گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی هدی، وابسته به جامعه الزهرا (س)، قم), 1344# 1344# Conductor مهدوی راد, محمدعلی (دانشیار دانشکده الهیات، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم), -1334ش.نیشابور# -1334ش.نیشابور# Thesis advisor دیاری بیگدلی, محمد تقی (استاد، گروه ‌علوم ‌‌قرآن ‌و حدیث، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، ‌دانشگاه ‌قم، قم، ایران.) Thesis advisor Thesis local Review comments local