00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00ویژگى هاى کلّى توقیعات فقهى چیست؟
[۱] الغيبة : ص ۲۸۵.
[۲] ر . ك : كمال الدين: ص ۴۸۴؛ الغيبة: ص ۲۹۱.
[۳] استاد معظّم ، آية اللَّه سيّد موسى شبيرى زنجانى - دام ظلّه - ، اشاره دارد كه معلوم نيست التأديب ، چه كتابى است و مؤلّف آن چه كسى است (جرعه اى از دريا: ج ۱ ص ۱۷۵)؛ ولى به نظر مى رسد كه اين كتاب ، همان التأديب ، نوشته محمّد بن احمد بن عبد اللَّه بن مهران ، معروف به «ابن خانبه» است كه از آن به نام «يومٌ و ليلة» نيز نام برده شده است و به نقل نجاشى ، وقتى گروهى از شيعيان ، در نامه اى از امام عسكرى(ع) درخواست نگارش يا ارسال كتابى كردند كه مبناى عمل آنان باشد ، ايشان ، كتابى را فرستاد و بعد با مقابله با كتاب «ابن خانبه» ، معلوم شد همان است (رجال النجاشى: ص ۹۱ و۳۴۶ ، فهرست كتب الشيعة و اُصولهم: ص ۶۳ - ۶۴) و همين مى توانسته زمينه بررسى جناب حسين بن روح را فراهم سازد. ابن خانبه ، از غلامان يونس بن عبد الرحمان بود و خود يونس نيز كتابى با عنوان يومٌ و ليلة داشته كه بر امام عسكرى(ع) عرضه شده و ايشان پس از ملاحظه ، همه آن را تأييد كرده است؛ كتابى كه به تأييد امام جواد(ع) نيز رسيده بوده است (ر.ك: وسائل الشيعة: ج ۱۸ ص ۷۲ - ۷۱ ، ح ۷۴ ، ۷۵ و ۸۰) .
[۴] جرعه اى از دريا: ج ۱ ص ۱۷۴ - ۱۷۳.
[۵] ر.ك: كمال الدين: ص ۹۳.
[۶] از جمله ر. ك: ج ۴ ص ۳۷۸ ح ۷۲۸ .
[۷] قاسم بن علا ، كسى است كه عمرى دراز كرده و با امام هادى(ع) و امام عسكرى(ع) ديدار داشته و وكيل ولىّ عصر(ع) در منطقه خود بوده است. وى افتخار ديدار با امام(ع) را يافته و روز رحلتش را از امام(ع) نشيده بود.
[۸] ر. ك: ج ۴ ص ۴۱۱ ح ۷۴۳ .
[۹] ر. ك: حياة الشيخ محمّد بن يعقوب الكلينى: ص ۲۹۷.
[۱۰] ر . ك : ج ۳ ص ۳۴۸ ح ۶۲۷.
[۱۱] براى آگاهى از تلاش حكومت براى دستيابى به ناحيه مقدّسه ، براى نمونه ر. ك: الكافى: ج ۱ ص ۵۲۵ ، ح ۳۰ . نيز ، براى مواظبت زياد نايبان در پنهان داشتن مكان امام(ع) ، ر . ك : ج ۵ ص ۵۷ ح ۷۹۱ ، الكافى: ج ۱ ص ۳۳۳.
[۱۲] چنان كه استاد محترم ، آية اللَّه سيّد موسى شبيرى زنجانى ، در باره توجيه يكى از توقيع ها خاطرنشان كرده است كه : امام(ع) نمى خواسته جواب واقعى پرسش را بدهد و در جواب سؤالات مكتوب كه به دست افراد مختلف مى افتاده است ، خيلى احتياط مى شد ، كه يك وقت مشكلى براى اشخاص پيدا نشود. لذا ايشان در آن پاسخ ، تعبير صريح نكرده است و نمى خواسته جواب بدهد (ر.ك: كتاب النكاح: ج ۸ ص ۲۴۸۰).
[۱۳] ر.ك: ج ۳ ص ۳۲ ح ۴۹۵.
[۱۴] ر . ك : ج ۳ ص ۳۶۷ ح ۶۳۷ .
[۱۵] ر . ك : ج ۳ ص ۳۹۳ ح ۶۵۳.
[۱۶] ر . ك : ج ۳ ص ۳۹۱ ح ۶۵۱.
[۱۷] ر . ك : ج ۴ ص ۳۸۵ ح ۷۲۹.
[۱۸] ر . ك : الغيبة : ص ۲۹۵ - ۲۹۶.
[۱۹] ر.ك: الكافى: ج ۱ ص ۵۱۴ - ۵۲۵.
[۲۰] ر.ك: الكافى: ج ۱ ص ۳۲۹ - ۳۳۰.
[۲۱] الغيبة: ص ۳۵۴.
[۲۲] الاحتجاج: ج ۱ ص ۱۴.
[۲۳] بحار الأنوار: ج ۱ ص ۲۸.
[۲۴] وسائل الشيعة: ج ۳۰ ص ۱۹۱ و ۱۹۳.
[۲۵] ر.ك: وسائل الشيعة: ج ۳۰ ص ۱۴۳.
[۲۶] جناب عثمان بن سعيد از يازده سالگى در خدمت امام هادى(ع) بوده و طبعاً فرزندش محمّد را - كه بعداً بيش از چهل سال وكالت ولىّ عصر(ع) را بر عهده داشت - ، بايد خانه زاد آن بزرگواران و از نزديك ترين افراد به آنان شمرد.
[۲۷] جرعه اى از دريا: ج ۱ ص ۱۷۳.
[۲۸] المعتبر: ج ۲ ص ۶۲.
[۲۹] ر . ك : ج ۳ ص ۳۳۸ ح ۶۱۸ .
[۳۰] جرعه اى از دريا: ج ۱ ص ۱۷۳.
[۳۱] چنان كه به رغم اعتقاد و اعتماد عمومى جامعه شيعى ، بويژه عالمان و فقيهان به استناد توقيعات ولىّ عصر(ع) ، يكى از معاصران در باره يك توقيع كه وجود دو روايت در موضوع پرسش شده و نوعى ترديد اوّليه را مى رساند ، نظر داده است كه در اين توقيع و موارد مشابه ، جناب حسين بن روح در مواقعى كه به امام(ع) دسترس نداشته ، بر پايه احاديث موجود ، فتوا مى داده است(!) (ر.ك: بحار الأنوار: ج ۸۲ ص ۱۸۲ ، پانوشت مصحّح).
[۳۲] ر.ك: الغيبة: ص ۳۶۳.
توقیع توقیع حضرت ولی عصر (عج) توقیعات امام مهدی(ع) توقیع امام زمان مهدویت توقیعات امام زمان(عج) ژ. امام دوازدهم(حضرت امام عصر عج) امام دوازدهم (امام عصر عج), امام مهدی؛ حجت بن حسن(ع), 255ق.# 255ق.# Descriptor question and answer local adolescent adult juvenile specialized منبع : دانشنامه امام مهدی(ع) جلد چهارم سال انتشار : 1393 از صفحه 240 تا صفحه 321