00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00ولایت عهدی یزید را توضیح دهید.[۱] العقد الفريد : ج ۳ ص ۳۵۷ . [۲] العقد الفريد : ج ۳ ص ۳۵۷ ، تاريخ الطبرى : ج ۵ ص ۳۰۳ . [۳] الاستيعاب : ج ۱ ص ۴۴۱. [۴] مغيره در سال ۵۰ ق ، در گذشت . او در سال ۴۵ ، پيش معاويه رفت و اين ، همان سالى است كه انديشه بيعت گرفتن براى يزيد ، با اشاره مغيره ، در ذهن معاويه پديد آمد (الغدير : ج ۱۰ ص ۲۲۸ ، پانوشت) . [۵] البداية و النهاية : ج ۸ ص ۷۹ ، و همانند اين گزارش در : تاريخ الطبرى : ج ۵ ص ۳۰۱ . [۶] علّامه امينى در پاورقى نوشته است : آيا كسى نبود كه از مغيره بپرسد : پيامبر صلى الله عليه و آله نيز اين دو دستگى و اختلاف و ريختن خون هاى حرام به خاطر منصوب نشدن خليفه را مى دانست . پس چرا امّت را به حال خود رها كرد و ـ به باور او و سياستمداران طرفدار انتخابات ـ جانشينى انتخاب نكرد ؟ (الغدير : ج ۱ ص ۲۲۹ ، پانوشت) . [۷] بغدادى ، صاحب خزانه الأدب ، اين شعر را چنين آورده است : مانند مرا گواه راز و اسرار بگير و در برابر دشمنانم و اين قوم ، خشمت را آشكار كن (خزانة الأدب : ج ۱ ص ۳۲) . [۸] تاريخ الطبرى : ج ۵ ص ۳۰۲ ، الكامل فى التاريخ : ج ۲ ص ۵۰۹ ، تاريخ دمشق : ج ۳۸ ص ۲۱۲ . [۹] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۱۸۸ . [۱۰] بقره : آيه ۲۸۵ . [۱۱] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۱۹۱ . [۱۲] مقاتل الطالبيّين : ص ۸۰ . [۱۳] ابن عبد البرّ در الاستيعاب (ج ۲ ص ۳۷۲) مى گويد : عبد الرحمان ، پيامبر صلى الله عليه و آله را درك كرده بود و از جنگ آوران و دليران قريش به شمار مى آمد و فضيلت و ديندارى و بخشندگى داشت و فقط به خاطر مخالفت با برادرش «مهاجر» ، از على عليه السلام روگردان بود ؛ چرا كه برادرش مهاجر ، دوستدار على عليه السلام بود و با او در جنگ جمل و صفّين ، شركت كرده بود ؛ اما عبد الرحمان در جنگ صفّين ، با معاويه بود و ابن حجر در الإصابة (ج ۵ ص ۲۷) مى گويد : وى در نظر مردم شام ، مقامى بزرگ داشت . [۱۴] الأغانى : ج ۱۶ ص ۲۰۹ . [۱۵] الاستيعاب : ج ۱ ص ۳۷۳ ش ۱۴۱۰ . نيز ، ر . ك : تاريخ الطبرى : ج ۵ ص ۲۲۷ . [۱۶] عبيد اللّه در پايان سال ۵۳ هجرى ، در ۲۵ سالگى ، عازم خراسان شد (تاريخ الطبرى : ج ۵ ص ۲۹۷) . [۱۷] غوطه ، باغستان پهناور و معروفى در نزديكى دمشق بوده است . ر .ك : لسان العرب : ح۷ ص۳۶۶ «غوط» . [۱۸] تاريخ الطبرى : ج ۵ ص ۳۰۵ ، تاريخ دمشق :ج ۸ ص ۲۳۱ ، البداية و النهاية : ج ۸ ص ۷۹ ، الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۲۱۴ . [۱۹] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۲۱۳ . [۲۰] تاريخ دمشق : ج ۲۱ ص ۲۲۳ . [۲۱] احقاف : آيه ۱۷ . [۲۲] العقد الفريد : ج ۳ ص ۳۵۷ ، الكامل فى التاريخ : ج ۲ ص ۵۱۱ . [۲۳] اين تُرّهات دروغ را مقايسه كنيد با آنچه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در باره اين مطرود پسر مطرود (مروان بن حكم) فرموده است : «الوزغ بن الوزغ ، اللعين ابن اللعين ، مارمولك پسر مارمولك! ملعون پسر ملعون!» (المستدرك على الصحيحين : ج ۴ ص ۴۷۹ . نيز ، ر . ك : الصواعق المحرقة : ص ۱۰۸ ، شرح نهج البلاغة ، ابن ابى الحديد : ج ۲ ص ۵۶ ، حياة الحيوان : ج ۲ ص ۳۹۹). [۲۴] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۱۹۷ . [۲۵] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۱۹۹ . [۲۶] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۲۰۱ . [۲۷] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۲۰۲ نيز ، ر . ك : همين دانش نامه : ج ۳ ص ۱۰ ح ۷۴۳ . [۲۸] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۲۰۱ ـ ۲۰۲ . [۲۹] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۲۰۱ ـ ۲۰۲ . [۳۰] انفال : آيه ۷۵ . [۳۱] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۱۹۴ ، جمهرة الخطب : ج ۲ ص ۲۴۹ . [۳۲] الإصابة : ج ۴ ص ۲۷۶ ش ۵۱۶۷ . [۳۳] جُرْف، منطقه اى در سه ميلى مدينه به سمت شام است(معجم البلدان: ج۲ ص۱۲۸). نيز، ر.ك: نقشه شماره ۳ در پايان جلد ۵. [۳۴] . آيا باور مى كنيد كه محمّد صلى الله عليه و آله امّتش را همانند گله اى بدون چوپان رها كند ، ولى معاويه به چنين كارى رضايت ندهد ؟ هرگز! چنين نيست كه پيامبر رحمت صلى الله عليه و آله ، امّت را آن گونه كه آنها مى پندارند ، رها نموده باشد . آرى ، آنان وصيّت پيامبر صلى الله عليه و آله را پشت سر انداختند . [۳۵] أطنب فى الكلام : در سخن گفتن ، مبالغه كرد ؛ كوشيد كلامى كامل گويد (الصحاح : ج ۱ ص ۱۷۲ «طنب») . [۳۶] در الإمامة و السياسة ، «النعت» به جاى «البيعة» آمده است . [۳۷] در الإمامة و السياسة ، «مَحَلتَ» به جاى «بخلت» آمده است . [۳۸] در الإمامة و السياسة ، «اسم» به جاى «أتمّ» آمده است . [۳۹] المهارشة بالكلاب : سگ ها را به جان يكديگر انداختن (الصحاح : ج ۳ ص ۱۰۲۷ «حرش») . [۴۰] القينة : كنيز ؛ چه آوازه خوان باشد و چه نباشد (الصحاح : ج ۶ ص ۲۱۸۶ «قنن») . [۴۱] در الإمامة و السياسة ، «باصرا» به جاى «ناصرا» آمده است . [۴۲] در الإمامة و السياسة : «تَقدَحُ» به جاى «تقدّر» آمده است . [۴۳] ولات حين مناص : ديگر فرصتى براى درنگ يا راهى براى گريز نيست (الصحاح : ج ۳ ص ۱۰۶۰ «نوص») . [۴۴] اين كلمه ، برگرفته از الإمامة و السياسة است . [۴۵] در الإمامة و السياسة ، «أما» به جاى «ما» آمده است . [۴۶] حشر : آيه ۲ . [۴۷] حشر : آيه ۲. [۴۸] اشاره به آيه ۳۳ از سوره احزاب (آيه تطهير) است . [۴۹] «تحلُّم» كه در متن عربى آمده ، به اين معناست كه كسى وانمود كند كه بردبار است و به سختى جلوى خود را بگيرد تا مبادا رفتارى بر خلاف بردبارى ، از او سر بزند . [۵۰] منظورش ماجراى حَكَميّت است كه به سود معاويه انجاميد . [۵۱] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۲۰۴ ـ ۲۱۲ ، تاريخ الطبرى : ج ۵ ص ۳۰۳ . نيز ، ر . ك : المعجم الكبير : ج ۱۹ ص ۳۵۶ ح ۸۳۳ . [۵۲] بطن مَرّ ، يكى از مناطق مكّه است كه دو بيابان نخله در آن به هم پيوسته و يك وادى شده اند (معجم البلدان : ج ۱ ص ۴۴۹) . نيز ، ر. ك: نقشه شماره ۳ در پايان جلد ۵ . [۵۳] الكامل فى التاريخ : ج ۲ ص ۵۱۱ ، العقد الفريد : ج ۳ ص ۳۵۹ . [۵۴] رَوحاء ، جايى است كه وقتى تُبَّع از جنگ با مردم مدينه بازگشت و قصد مكّه را داشت ، در آن جا فرود آمد و اقامت كرد و و چون همان جا استراحت نمود ، آن را «روحاء» ناميد (معجم البلدان : ج ۳ ص ۷۶) . نيز ، ر . ك : نقشه شماره ۳ در پايان جلد ۵ . [۵۵] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۲۱۲ . [۵۶] بقره : آيه ۵۶ . [۵۷] شعرا : آيه ۲۲۷ . [۵۸] تاريخ الطبرى : ج ۵ ص ۴۸۰ ، الكامل فى التاريخ : ج ۲ ص ۵۸۸ ، البداية و النهاية : ج ۸ ص ۲۱۶ ، فتح البارى : ج ۱۳ ص ۷۰ . [۵۹] تاريخ دمشق : ج ۲۷ ص ۴۲۹ . [۶۰] تاريخ دمشق : ج ۲۷ ص ۴۲۷ ، الكامل فى التاريخ : ج ۲ ص ۵۸۸ ، الإصابة : ج ۴ ص ۵۸ . [۶۱] الكامل فى التاريخ : ج ۲ ص ۵۸۸ ، البداية و النهاية : ج ۸ ص ۲۱۶ . [۶۲] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۲۲۴ . [۶۳] صبح الأعشى : ج ۶ ص ۳۸۸ . [۶۴] الغدير : ج ۱۰ ص ۲۲۷ ـ ۲۵۶ . [۶۵] علّامه امينى، در اين نوشتار ، نقل هاى تاريخى را از مصادر مشهور ، گردآورى كرده و نظم خوب و زيبايى به آنها داده است . طبعا دور از واقعيّت نيست كه در برخى از اين نقل ها ، افزوده هايى از سوى قصّه پردازان نيز وجود داشته باشد . بیعت با یزید ث. امام سوم(حضرت امام حسین ع) خلافت یزید حکومت یزید امام سوم (سید الشهداء), حسین بن علی (ع), 4-۶۱ ق 4#۶۱ ق Descriptor خلیفه اموی , یزید بن معاویه (دومین خلیفه اموی، خلافت از 60 تا 64 هجری قمری، آمر قتل امام سوم حضرت سیدالشهدا علیه السلام), 25#64 25#64 Descriptor question and answer local adolescent adult juvenile specialized منبع : دانشنامه امام حسین(ع)، ج 3، ص 92-149