00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00آیا کلام خدا حادث است یا قدیم؟ و مقصود از این‌که نمی‌توان به کلام خدا، مخلوق گفت، چیست؟ [1]. طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏2، ص 326، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ پنجم، 1417ق.
[2]. ر.ک: فاضل مقداد، إرشاد الطالبین إلى نهج المسترشدین‏، محقق، رجائى‏، سید مهدى، ص 211، قم، کتابخانه آیت الله مرعشى(ره)‏، 1405ق؛ سبحانى، جعفر، الالهیات على هدى الکتاب و السنة و العقل، ج ‏1، ص 191، قم، المرکز العالمی للدراسات الإسلامیة، چاپ سوم، 1412ق.
[3]. محمدی، علی، شرح کشف المراد، ص 135 – 136، قم، دار الفکر، چاپ چهارم، 1378ش.
[4]. سبحانی، جعفر، الأضواء على عقائد الشیعة الإمامیة، ص 381، قم، مؤسسه امام صادق(ع)‏؛ حوالی، سفر بن عبد الرحمن، منهج الأشاعرة فی العقیدة، ص 81، الجامعة الإسلامیة بالمدینة المنورة، 1404ق.
[5]. شرح کشف المراد، ص 136.
[6]. همان؛ سبحانی، جعفر، محاضرات فی الإلهیات، تلخیص، ربانی گلپایگانی، علی، ص 122، قم، مؤسسه امام صادق(ع)، چاپ یازدهم، 1428ق؛‏ حمود، محمد جمیل‏، الفوائد البهیة فی شرح عقائد الإمامیة، ج ‏1، ص 226، بیروت، مؤسسة الأعلمی‏، چاپ دوم، 1421ق.
[7]. شرح کشف المراد، ص 136؛ علامه حلی، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، با تصحیح، مقدمه، تحقیق و تعلیقات: حسن زاده آملی، حسن، ‏ص 289 – 290، قم، مؤسسه نشر اسلامی، چاپ چهارم، 1413ق.
[8]. کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص 289 – 290.
[9]. نساء، 164؛ شرح کشف المراد، ص 137.
[10]. فاضل مقداد، الاعتماد فی شرح واجب الاعتقاد، به تحقیق بصرى‏، ضیاء الدین، ص 67 – 68، مجمع البحوث الإسلامیة، چاپ اول، 1412ق.
[11]. سبحانی، جعفر، بحوث فی الملل و النحل‏، ج ‏3، ص 515، قم، مؤسسة نشر إسلامی، مؤسسة امام صادق(ع).
[12]. المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏2، ص 326.
[13]. شرح کشف المراد، ص 137.
[14]. بحوث فی الملل و النحل، ج ‏3، ص 515.
[15]. المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏2، ص 326 – 327.
[16]. چه عبارت باشد از علم تفصیلى به ذات، و علم اجمالى به غیر، و چه عبارت باشد از علم تفصیلى به ذات و به غیر، در مقام ذات و چه عبارت باشد از علم تفصیلى قبل از ایجاد و بعد از ذات، و یا عبارت باشد از علم تفصیلى بعد از ایجاد و ذات هر دو، به هر معنا که باشد.
[17]. المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏2، ص 327.
[18]. شرح کشف المراد، ص 137؛ مظفر، محمد حسین‏، دلائل الصدق‏، ج ‏2، ص 241، قم، مؤسسة آل البیت(ع)، چاپ اول، 1422ق؛ ‏پژوهشکده تحقیقات اسلامی، فرهنگ شیعه، ص 81، قم، زمزم هدایتچاپ دوم، 1386ش.
[19]. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، محقق و مصحح: غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج ‏1، ص 107، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.
[20]. شیخ صدوق، التوحید، محقق، مصحح، حسینی، هاشم‏، ص 224، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1398ق.
[21]. سبحانی، جعفر، منشور عقاید شیعه، ص 64، قم، مؤسسه امام صادق(ع).
[22]. مکدرموت‏، مارتین، اندیشه‏هاى کلامى شیخ مفید، ترجمه آرام، احمد، ص 122، انتشارات دانشگاه تهران‏، 1372ش.
[23]. «و أقول إن القرآن کلام الله و وحیه و إنه محدث کما وصفه الله تعالى و امنع من إطلاق القول علیه بأنه مخلوق و بهذا جاءت الآثار عن الصادقین ع و علیه کافة الإمامیة إلا من شذ منهم و هو قول جمهور البغدادیین من المعتزلة و کثیر من المرجئة و الزیدیة و أصحاب الحدیث»؛ شیخ مفید، أوائل المقالات‏، ص 53، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ اول، 1413ق.
[24]. انبیاء، 2: «هیچ پند تازه‌اى از پروردگارشان نیامد، مگر این‌که بازی‌کنان آن‌را شنیدند».
[25]. شعراء، 5: «و هیچ تذکّر جدیدى از سوى [خداى‏] رحمان برایشان نیامد جز این‌که همواره از آن روى برمی‌تافتند».
[26]. بقره، 164؛ آل عمران، 190 و 191.
[27]. توبه 36؛ یونس، 3؛ هود، 7.
[28]. عسکرى‏، سید مرتضى، نقش ائمه در احیاى دین، ج ‏2، ص 423، تهران، مرکز فرهنگى انتشارات منیر، چاپ اول، 1382ش؛ ر.ک: راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن‏، ص 297، بیروت، دارالقلم‏، چاپ اول.
[29]. جوهری، اسماعیل بن حماد، الصحاح (تاج اللغة و صحاح العربیة)، محقق، مصحح، عطار، احمد عبد الغفور، ج ‏4، ص 1471، بیروت، دار العلم للملایین، چاپ اول، 1410ق.
[30]. عنکبوت، 17.
[31]. سوره ص، 7. حادث الله علم خدا خلق قرآن ازلی و قدیم کلام الهی اقسام تکلم خداوند تکلم خداوند حادث و قدیم کلام خدا حادث بودن قرآن اوصاف موجودات حادث قدیم علی قدم خداوند صفات الهی قدیم بودن قرآن علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی جعفر سبحانی خداشناسی (کلام) جعفر سبحانی علامه طباطبایی صفات فعلیه طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor سبحانی تبریزی, جعفر (مرجع معاصر تقلید مقیم قم), 1308ش./1347ق. تبریز، ایران#- 1308ش./1347ق. تبریز، ایران#- Descriptor question and answer local gateway for meanings local adult specialized