00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00موضع اسلام در رابطه با دموکراسی چیست؟[i] به عبارت دیگر، گرچه مشروعیت از ناحیه ی اکثریت اعطاء نمی گردد، اما مقبولیت در دست اوست.
[ii] برای توضیح این نکته توجه به مثالی که در پی می آید، سودمند است. فرض کنید چند فقیهی به نحو اقتضا صلاحیت برای تصدی حکومت اسلامی را داشته باشند، اما با رای اکثریت و گرایش عموم مردم به یک فقیه، ولایت در او فعلیت می یابد و او باید متصدی حکومت گردد.
[iii] در این زمینه رجوع کنید به:
الف- هادوی تهرانی، مهدی، ولایت و دیانت، ص117-138.
ب- نمایه: رابطه ی مردم و حکومت در اسلام.
[iv] در این زمینه رجوع کنید به نمایه: انسان و کرامت.
[v] یعنی دموکراسی در جامعه ای که اکثریت آن مسلمان اند، در چهارچوب مبانی دینی و شرعی مطرح است. آنان با اختیار و اراده ی خود اسلام را پذیرفته اند و این معنا را قبول کرده اند که احکام و شریعت اسلامی پیاده شود و ارزش های اخلاقی – دینی در جامعه رواج پیدا کند.
[vi] آل عمران، 159، «پس به لطف خداست که با آنان نرم خو شدی، و اگر درشت خود و سخت دل بودی، از پیرامونت پراکنده می شدند، پس بر آنها ببخشای و... و در کارها با آنان مشورت نما...».
[vii] غاشیه، 21 و 22؛ زمر، 17 و 18.
[viii] نهج البلاغه، خ 207.
[1] علی بابایی، غلامرضا، فرهنگ علوم سیاسی، ج 1، واژه ی دموکراسی؛ کوهن، کارل، دموکراسی (ترجمه فریبرز مجیدی)، ص 21.
[2] همان.
[3] عنایت، حمید، تفکر نوین سیاسی اسلام، ص 179.
[4]و این سخن امروز رواج فراوان دارد که حکومتی بیشتر به حقوق مردم می رسد که دموکراتیک تر باشد.
[5] البته بررسی موضوع دموکراسی در تعریف، تاریخچه، و ویژگی ها و ارتباط حقوق مردم با دموکراسی و دیدگاه منابع اسلامی در خصوص این موضوع، خود تحقیقی گسترده و وسیع می طلبد که در این مقال جای آن نیست.
[6] مائده، 103.
[7] امام خمینی، صحیفه ی نور، ج 14، ص 109؛ ج9، ص304.
[8] صحیفه ی نور، ج8، ص 247.
[9] همان، ج4، ص 234.
[10] قانون اساسی جمهوری اسلامی، مصوب 1358، با آخرین اصلاحات 1368.
[11] آل عمران، 159.
[12] «و آنان که نماز می گذارند و کارشان به مشورت انجام می گیرد» شوری، 38.
[13] غاشیه، 21 و 22.
[14] آیتی، محمد ابراهیم، تاریخ پیامبر اسلام، ص 181.
[15] نهج البلاغه (خورشید بی غروب، ترجمه، عبدالمجید معادیخواه)، خ 207. دموکراسی قلمرو دین مردم سالاری دینی دموکراسی اسلامی ابعاد دموکراسی حکومت دموکراسی (مسائل جدید کلامی) ولایت فقیه و دموکراسی question and answer local adult specialized