00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00تقابل عقل و هوا در کلام امام علی (ع)پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی بزرگ ترین دشمن سعادت و رستگاری آدمی نفس خودبین و هوس مدار اوست. این مرتبه از نفس زمینه را برای راه یابی اخلاق ناپسند به عرصة وجود انسان فراهم می کند؛ اگر آدمی با این مرتبه از نفس مبارزه کند، می تواند خویشتن اصلی خود را پیدا کند و به مرتبة بالاتری نائل آید. از این رو، مجاهده با نفس و کنار زدن هواهای نفسانی موجب به بار نشستن اخلاق و شکوفا شدن آن در وجود آدمی می شود. در عین حال، تنوع و کثرت جلوه های هوا و هوس در انسان مبارزه با آن را دشوار می کند؛ به ویژه به این سبب که هوا دربرابر عقل است، اما از جنس عقل عملی، نه عقل نظری، و هوای نفس مانع پدید آمدن انگیزه هایی است که برای تحریک عقل عملی لازم اند. هوای نفس حتی در عقل نظری هم اختلال ایجاد می کند؛ به طوری که گاه انسان باطل را حق می انگارد یا عملاً به شرک روی می آورد. ازآن جا که در منطق قرآن منشأ همة گناهان به هواپرستی منتهی می شود و مرجع همة اوصاف رذیله شرک است، هواپرستی در حقیقت شرک ربوبی است. ازاین رو، علمای اخلاق «تخلیه»، خالی کردن نفس از رذایل، را بر «تحلیه»، آراستن نفس به زیورهای اخلاقی، مقدم می دانند و آن را عامل شکوفایی فضایل اخلاقی برمی شمارند. نهج البلاغه (نهج‌البلاغه) انسان شناسی امام علی (ع) هوای نفس عقل نظری عقل عملی فضایل و رذایل اخلاقی شیطان (ابلیس) جهل حقیقت نفس هواپرستی رابطه عقل و نفس مجالست با قرآن هلاکت انسان بیماری اخلاقی سعادت و رستگاری کثرت جلوه های هوای نفس انگیزه عقل عملی حق انگاری باطل منشا گناه شرک تخلیه تحلیه تقابل عناصر عقل و هوا مانع ظهور نیروی عقل دوری از هم نشینی با هواپرستان بازماندن از حق انحراف از عدالت پیدایش فتنه سقوط و هلاکت انسان ظهور بیماری های اخلاقی مجاهده با نفس قرآن امیرالمومنین علی بن ابی طالب (ع) آیت اله جوادی آملی محمد بن یعقوب کلینی عبدالله جوادی آملی انسان شناسی Human nature امامت اخلاق دینی محمد بن یعقوب کلینی اصطلاحنامه اخلاق اسلامی عبدالله جوادی آملی ب. امام اول(حضرت امام علی ع) عبدالهادی فقهی زاده فقهی زاده, عبدالهادی (دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران) Author چینی فروشان, طاهره Author ام‍ام‌ اول‌ (امام علی), امیر المومنین ع‍ل‍ی‌ب‍ن‌ اب‍ی‌طال‍ب‌(ع‌) , ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. Descriptor article marcgt 2383-0867 specialized http:/alavi.ihcs.ac.ir/