00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00بررسی و تحلیل آراء فیلسوفان مسلمان در مورد تعریف علم از ابن سینا تا صدرالمتالهینتهراندانشگاه تهراندانشگاه تهران تبیین حقیقت علم و چگونگی دسترسی به واقع از جمله مباحث عمیق و پر ماجرائی است که فیلسوفان از آغاز پیدایش فلسفه تاکنون به آن توجه داشته اند و سنگینی آن را بر دوش خود احساس نموده اند و هنوز نیز از معماهای ناگشوده فلسفی به شمار می آید. در فلسفه اسلامی این موضوع از جهت رابطه ادراک با شیء ادراک شده و رابطه ادراک با شخص ادراک کننده مورد توجه قرار گرفته است .این بحث با توجه به تعریف علم به تمثّل حقیقت شیء یاحضور ماهیت شیء در نزد مدرک همواره با اشکال معروف اجتماع جوهر و عرض مواجه بوده است و به آراء گوناگونی انجامیده است :1)نظریه کیفیت ذات اضافه 2)نظریه شبح 3)نظریه ماهوی در تبیین های مختلف.<br /> در این مقاله پس از بیان چگونگی تحول آراء فیلسوفان مسلمان در این موضوع به بررسی ‘ تحلیل و ارزیابی هر یک از این نظریات پرداخته ‘ پیش فرض ها ‘ عوامل مؤثر بر شکل گیری آنها ‘ همچنین اشکالات وارد بر آنها را بر اساس ملاک های سازگاری (consistency)‘استقلال(independence)‘تمامیت(completeness)ومیزان مقاومت آنها در برابر حملات شکاکانه بیان می نمائیم. فخر رازی سهروردی وجود ذهنی خواجه نصیر طوسی ملاصدرا ابو نصر فارابی علاءالدین علی بن محمد سمرقندی تعریف علم تاریخ علم شناسی فلاسفه مسلمان سازگاری ملا رجبعلی تبریزی پیش فرض علامه میرصدرالدین دشتکی تمثل حقیقت شیء اشکال اجتماع جوهر و عرض نظریه کیفیت ذات اضافه نظریه شَبَح نظریه ماهوی ظهور ظلی ثبوت ماهیت در ذهن علامه جلال الدین دوانی انکار وجود ذهنی صورت ادراکی شبهه استلزام فرض محل واحد دبیران کاتبی مطابقت ادراک با عالم خارج ابن ‌سینا حکمت متعالیه ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین خواجه نصیرالدین طوسی علامه حلی ابن سینا: ابوعلی سینا اصطلاحنامه تاریخ اسلام شخصیت ها خواجه نصیرالدین طوسی حسن بن سلیمان حلی ابن سینا حسن حسن زاده آملی اصطلاحنامه فلسفه فلسفه بوعلی علامه حلی علم کلام ابونصر فارابی شهاب الدین سهروردی(شیخ اشراق) مرتضی حاج حسینی ملاصدرا شیرازی حاج حسینی, مرتضی (دانشیار گروه فلسفه دانشگاه اصفهان), #-1343 #-1343 Author ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor حسن زاده آملی, حسن (علامه ذوالفنون، فیلسوف و عارف شیعه ایرانی), 1307ش. لاریجان، آمل، مازندران#1400ش. 1307ش. لاریجان، آمل، مازندران#1400ش. Descriptor -, نوح نبی علیه السلام Descriptor سهروردی (شیخ اشراق), شهاب الدین یحیی بن حبش (با عمر بن محمد سهروردی عارف اشتباه نشود، مؤسس مکتب‌ اشراق، احیاگر حکمت خسروانی، خواهرزاده عمر بن محمد سهروردی عارف), -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه Descriptor فارابی , ابونصر محمد بن محمد (Alfarabi، معلم ثانی، فیلسوف مشائی، تشیع فلسفی), -257ق/ 870م#339ق/950م -257ق/ 870م#339ق/950م Descriptor فاضل قوشچی, علاءالدین علی بن محمد (حکیم أهل سنت، عالم، منجم، فیزیک‌دان، زبان‌شناس، مفسر، متکلم ماتریدی یا اشعری، مدرس و ریاضیدان ایرانی قرن نهم هجری قمری، حنفی مذهب، از مخالفان نظریه اتحاد عاقل و معقول در ذهن، صاحب کتاب "شرح تجرید الاعتقاد خواجه نصیرالدین طوسى"), ‎۵۹۷ق. سمرقند، ازبکستان#‎۸۷۹ق./1475م. استانبول، ترکیه ‎۵۹۷ق. سمرقند، ازبکستان#‎۸۷۹ق./1475م. استانبول، ترکیه Descriptor تبریزی, ملارجبعلی (عارف و حکیم شیعی عهد صفویه در قرن یازدهم، مقیم اصفهان، استاد قاضی سعید قمی، منتقد حکمت متعالیه، منکر اصالت وجود و معتقد به اصالت ماهیت، قائل به اشتراک لفظی وجود بین خالق و مخلوق), ؟؟؟. تبریز، آذربایجان شرقی#1080ق./۱۰۴۸ش. ؟؟؟. تبریز، آذربایجان شرقی#1080ق./۱۰۴۸ش. Descriptor صدرالدین دشتکی شیرازی, محمد بن غیاث الدین منصور (از فیلسوفان حوزه فلسفی شیراز در قرن نهم قمری), 828ق./1425م. شیراز# # 903 ق./1498م. 828ق./1425م. شیراز# # 903 ق./1498م. Descriptor کاتبی قزوینی, نجم الدین علی بن عمر (فیلسوف و اخترشناس ایرانی، منطق‌دان و حکیم قرن هفتم قمری، شافعی، شاگرد اثیرالدین ابهری) , 600ق. قزوین، ایران#675ق. 600ق. قزوین، ایران#675ق. Descriptor article marcgt gateway for meanings local 0 specialized https:/jflh.ut.ac.ir