00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00مواجهه فلسفی ملاصدرا با عرفان ابن‌‌عربیقمموسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراءموسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراء بی‌تردید ملّاصدرا از مکتب ابن‌عربی به طور گسترده‌ای تأثیر پذیرفته است؛ از این رو، برخی ملّاصدرا را نه مؤسس یک نظام فکری که تابع ابن‌عربی دانسته‌اند. چگونه می‌توان با وجود استفاده گسترده ملاصدرا از ابن عربی، حکمت متعالیه او را فلسفه‌ای مستقل دانست؟ این پرسش پایه این جستار است. دستاورد این پژوهش نیز عبارت است از اینکه: مکتب فلسفی ملّاصدرا در عین پذیرش اولیۀ اقوال عرفانی ابن‌عربی، وجوه تمایزی نیز نسبت به آن دارد؛ تمایزهایی در محورِ نگرش وجودی و تنوع روشی و تأکید بر برهان. همچنین، از آنجا که فلسفۀ ملّاصدرا به مثابه شبکۀ معرفتی مشتمل بر نگرش، مسائل، روش و هدف است، در پی دگردیسیِ برخی جنبه‌های عرفان ابن عربی در فلسفه ملاصدرا، دیگر جنبه‌های فلسفه او نیز دست‌خوش تغییرشده است. اسفار قیصری علیت حکمت متعالیه معاد جسمانی قضا و قدر علم خدا عین ثابت نگرش وجودی تنوع روشی ملاصدرا نگاه تفکیکی ملاصدرا نگاه تاویلی ملاصدرا ممکن اعتباری ممکن انتزاعی اتصال عارف به حق شبکه معرفتی وجودی نگاه نقادانه ملاصدرا علم به مبدا و معاد عرفان انگاری ملاصدرا نگاه وجودی ملاصدرا روش ملاصدرا قرآن قاعده بسیط الحقیقه امامان معصوم علیهم السلام ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین خواجه نصیرالدین طوسی علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی عبدالله جوادی آملی ابن سینا: ابوعلی سینا اهل بیت(ع) علم ازلی الهی معاد جسمانی قضا و قدر عرفان اسلامی خواجه نصیرالدین طوسی علامه طباطبایی ابن سینا حسن حسن زاده آملی حکمت متعالیه اعیان ثابته برهان بسیط الحقیقه قرآن عبدالله جوادی آملی سید جلال آشتیانی ملا مهدی نراقی شهاب الدین سهروردی(شیخ اشراق) ابن عربی اصل علّیت عبدالله صلواتی میرداماد ملاصدرا شیرازی صلواتی , عبدالله(استاد گروه فلسفه و کلام اسلامیدانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران) Author حسن زاده آملی, حسن (علامه ذوالفنون، فیلسوف و عارف شیعه ایرانی), 1307ش. لاریجان، آمل، مازندران#1400ش. 1307ش. لاریجان، آمل، مازندران#1400ش. Descriptor ابن عربی , شیخ اکبر؛ محیی الدین محمدبن علی (Ibn Arabi؛ شاعر، فیلسوف و عارف مشهور قرن هفتم هجری، از اولاد حاتم طائی، متولد اندلس، صاحب کتب «فتوحات مکیه» و «فصوص الحکم»، نظریه وحدت وجود), 560ق/1165م.#638ق/1240م. 560ق/1165م.#638ق/1240م. Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor سهروردی (شیخ اشراق), شهاب الدین یحیی بن حبش (با عمر بن محمد سهروردی عارف اشتباه نشود، مؤسس مکتب‌ اشراق، احیاگر حکمت خسروانی، خواهرزاده عمر بن محمد سهروردی عارف), -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه Descriptor آشتیانی, سید جلال‌الدین (فیلسوف معاصر، استاد فلسفه دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد، مکتب حکمت متعالیه، از برجسته‌ترین شارحان فلسفه و عرفان اسلامی در عصر حاضر و یکی از حکیمان نوصدرایی، حامی جریان سنتی فلسفه اسلامی و جریان حکمت جاودان، مخالف جریان فردید و مکتب تفکیک), #1304ش.آشتیان-1384ش.مشهد #1304ش.آشتیان-1384ش.مشهد Descriptor حایری یزدی , حاج شیخ عبد الکریم (فقیه، اصولی؛ شیعه اثنی‌عشری و ایرانی، مؤسس حوزه علمیه قم در دوره معاصر), 1276ق./1238ش.مهرجرد میبد # 1355ق./1315ش.قم (محل دفن: حرم حضرت معصومه (س)) 1276ق./1238ش.مهرجرد میبد # 1355ق./1315ش.قم (محل دفن: حرم حضرت معصومه (س)) Descriptor قیصری, شرف الدین داود بن محمود ساوی( رومی الاصل و یکی از پیروان و شارحان مشهور مکتب ابن عربی در سده هشتم هجری), #751 ق. #751 ق. Descriptor نراقی , ملا احمد (فاضل نراقی، مدافع نظریه ولایت همه جانبه فقیه، فرزند ملامهدی نراقی، نراقی پسر، نراقی دوم، صاحب کتاب «معراج السعادة» در اخلاق), 1185ق/1150ش.نراق#1245ق/1208ش.کاشان 1185ق/1150ش.نراق#1245ق/1208ش.کاشان Descriptor میرداماد, میر برهان‌الدین محمدباقر (فیلسوف عصر صفوی و استاد ملاصدرا، معلم ثالث), -969ق.گرگان#1040ق./1632م.عراق -969ق.گرگان#1040ق./1632م.عراق Descriptor صدرالدین قونوی , محمد بن اسحاق (شیخ کبیر، اهل قونویه ترکیه، شاگرد و مرید و پسر زن محی الدین عربی، معاصر مولوی و خواجه نصیر، شارح افکار و اندیشه های محی الدین، صاحب کتب «مفتاح الغیب» و «نصوص» و «فکوک»، از عرفای قرن هفتم هجری), 607ق. #673؟ ق. 607ق. #673؟ ق. Descriptor خواجه نصیر الدین طوسی, محمد بن محمد (فیلسوف و متکلم ایرانی سده هفتم، موسس کلام فلسفی، شیعه امامی), 579ق./1201م.توس،ایران-# # 672ق./1274م.کاظمین،عراق 579ق./1201م.توس،ایران-# # 672ق./1274م.کاظمین،عراق Descriptor جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# Descriptor ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor article marcgt 2383-2916 specialized http:/hikmat.isramags.ir