00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00فرضیه خداباوری در استدلال استفان هاوکینگ، ملاصدرا، ابن سینا و کیث واردتهراندانشگاه تهراندانشگاه تهران دانشمندان گستره کیهان‌شناسی نوین، با پشتیبانی از ماده‌گرایی، هر گونه ایده خداباوری را پیرامون توضیح جهان غیر ضروری و دارای ساختار غیر عقلانی می‌دانند. استفان هاوکینگ، به عنوان دانشمند سرشناس این حوزه، با طرح استدلالی بر مبنای فرضیه انفجار بزرگ، در تلاش است با انکار نظریه وجود خداوند نشان دهد جهان در اثر اتفاق یا ضرورت به وجود آمده است. با توجه به ابعاد متافزیکی این گفتمان، تلاش بر آن است تا با استفاده از اصول نظام فلسفی سینوی و کیث وارد، ضمن ابطال استدلال هاوکینگ، نظریه خداوند اثبات گردد. در این راستا، هستی‌شناسی حکمت متعالیه نه تنها وجود خداوند را با فرضیه‌های علمی مانند انفجار بزرگ ناسازگار نمی‌داند، بلکه رابطه‌ای پویا میان خداوند و جهان اثبات می‌نماید. بدین ترتیب، ملاحظه می‌گردد که نظام فلسفی ابن‌سینا و حکمت متعالیه هر کدام به نوعی می‌توانند برای چالش‌های نوین عرصه خداباوری چاره‌اندیشی نمایند. هدف این پژوهش پرداختن به چالش جدید کیهان‌شناسی و خداباوری در نظام فلسفی ابن‌سینا و به ویژه ملاصدرا و پویا نمایی آنها با توجه به آرا کیث وارد است. تحلیل و نقد استدلال هاوکینگ بر مبنای سینوی و صدرایی، ورود این دو نظام فلسفی در تبیین مسائل روز، و ارائه راه‌حل‌های فلسفی برای چالش‌های دنیا معاصر و تطبیق این دو نظام فلسفی با آرا کیث وارد را می‌توان از نتایج این پژوهش محسوب کرد. حکمت متعالیه امکان ماهوی اثبات وجود خدا امکان وجودی حدوث زمانی حکمت مشاء تصادف در خلقت اصل علیت هستی شناسی(فلسفه) آغاز زمانی عالم خداشناسی طبیعی هستی شناسی صدرایی نظریه انفجار بزرگ مناط نیاز معلول به علت خداباوری از نظر هاوکینگ خداباوری از نظر کیث وارد خداشناسی ابن سینا خداشناسی ملاصدرا کیهان شناسی نوین ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین مرتضی مطهری ابن سینا: ابوعلی سینا حدوث زمانی، al-ḥudūt̲h̲ al-zamānī، coming into existence in time هستی شناسی اسلامی مسایل جدید جهان شناسی نظریه انفجار بزرگ اثبات وجود خدا الهیات طبیعی مرتضی مطهری ابن سینا حکمت متعالیه فلسفه مشاء فلسفه بوعلی امکان فقری امکان ذاتی براهین اثبات واجب(حکمت نظری) اصل علّیت سید مهدی امامی جمعه کیث وارد Keith Ward ملاصدرا شیرازی زارعیان, فائزه (دانشجوی دکتری دانشگاه اصفهان) Author امامی جمعه , سیدمهدی (استاد فلسفه و کلام اسلامی دانشکده الهیاات ومعارف اهل بیت دانشگاه اصفهان) Author ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor هاوکینگ, استیون (کیهان‌شناس و فیزیکدان نظری انگلیسی، نویسنده منکر وجود خدا), 1942م.آکسفورد،انگلیس-2018م.کمبریج،انگلیس 1942م.آکسفورد،انگلیس-2018م.کمبریج،انگلیس Descriptor وارد, کیث (Keith Ward؛ فیلسوف و الهی‌دان انگلیسی؛ عضو آکادمی بریتانیا؛ کشیش کلیسای انگلیس؛ عضو پیشین کلیسای مسیح انگلیس؛ پژوهشگر رابطه دین و علم و الهیات تطبیقی), 1938م. انگلیس# 1938م. انگلیس# Descriptor مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران Descriptor اَینشتَین, آلبرت (فیزیک‌دان نظری یهودی الاصل آلمانی، واضع نظریه نسبیت، بی‌دین ندانم‌گرا با دیدگاه معتقد به همه خدایی باروخ اسپینوزا یا اسپینوزیسم؟), 1879م. اولم، ایالت بادن-وورتمبرگ، آلمان#1955م. پرینستون،ایالت نیوجرسی، امریکا 1879م. اولم، ایالت بادن-وورتمبرگ، آلمان#1955م. پرینستون،ایالت نیوجرسی، امریکا Descriptor article marcgt 2423-6233 specialized https:/jpht.ut.ac.ir فلسفه دین