00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00تطور معرفت اضطراری در مدرسه کلامیه امامیه در بغداد( از نوبختیان تا شیخ طوسی)قمانجم کلام اسلامی حوزهانجم کلام اسلامی حوزه معرفت اضطراری که باور جمهور امامیه در دو مدرسه کلامی کوفه و قم بود، به تدریج در مدرسه کلامی بغداد دچار تحول گردید. بررسی سیر تاریخی تطور معرفت اضطراری در بغداد حاکی از آن است که از نوبختیان، ابو سهل نوبختی همه معارف را نیازمند استدلال و در نتیجه کسبی می دانست، ولی ابومحمد با آن که همه معارف را اضطراری نمی داسنت، درباره معرفت الله به جواز اضطراری و اکتسابی بودن آن معتقد بود. در فاصله نوبختیان تا شیخ مفید، تنها از ابوالقاسم کوفی عبارت مجملی از نگاشته های او به جا مانده که ظهور در اضطراری بودن معرفت دارد. سرانجام دردوران شیخ مفید و سپس سید مرتضی و شیخ طوسی، معرفت اضطراری به صراحت انکار شد و معرفت اکتسابی و عقلی مورد تاکید قرار گرفت. وجوب معرفت الله شیخ مفید: محمد بن محمد بن نعمان‏ سید مرتضی‏: علی بن حسین بن موسی شیخ طوسی‏: ابوجعفر محمد بن حسن ابوسهل نوبختی: اسماعیل بن نوبخت نوبختیان خداشناسی اصول دین عقلانیت شیعی امامیان نخستین خداشناسی (کلام) فطریات عقل و دین شناخت فطری علم اکتسابی اکتسابی بودن همه معارف دینی تجربه مخلوق بودن نظر شیعه درباره معرفت الله شیخ مفید سید مرتضی ابوسهل نوبختی شیخ طوسی ابوالهذیل علاف عالم ذَر‌‌ درباره شیخ طوسی امیرخانی, علی (عضو هیات علمی پژوهشگاه قرآن و حدیث، پژوهشکده کلام اهل بیت(ع)) Author شیخ طوسی, ابوجعفر محمد بن حسن (ملقب به شیخ الطائفة، محدث، مفسر، رجالی، متکلم و فقیه بزرگ امامیه, مولف "تهذیب الاحکام" و "الاستبصار فی ما اختلف من الاخبار" از کتب اربعه جوامع حدیثی شیعه، شیعه اثنی‌عشرى و ایرانى؛ موسس حوزه علمیه نجف), 385ق./996م.طوس،خراسان ## ‎۴۶۰ق./1069م.نجف،عراق 385ق./996م.طوس،خراسان ## ‎۴۶۰ق./1069م.نجف،عراق Descriptor ابو سهل نوبختی , اسماعیل بن علی (متکلم شیعه امامی، از یاران خاصّ امام عسکری علیه السلام، از پیشوایان و حامیان بلند مرتبه امامیه بغداد در دوره غیبت صغری، صاحب کتاب «التنبیه فی الامامه» مندرج در مقدمه کتاب کمال الدین شیخ صدوق، ملقب به شیخ المتکلّمین), 237ق. بغداد، عراق#311ق. بغداد، عراق 237ق. بغداد، عراق#311ق. بغداد، عراق Descriptor ابوالهذیل علاف , محمد بن هذیل (فیلسوف و متکلم معتزلی), 130تا 135ق.بغداد،عراق#226تا235ق.سامرا،عراق 130تا 135ق.بغداد،عراق#226تا235ق.سامرا،عراق Descriptor نظام , ابواسحاق ابراهیم بن سیار (فیلسوف معتزلی، خواهر زاده ابوهذیل علاف) , 160؟ق.بلخ،افغانستان (بصره،عراق)#221ق.بغداد،عراق 160؟ق.بلخ،افغانستان (بصره،عراق)#221ق.بغداد،عراق Descriptor شیخ مفید, ابو عبدالله محمد بن محمد بن نُعمان (متکلم، فقیه و عالم بزرگ امامیه؛ مقیم بغداد در عراق) , 336ق./948م. (بغداد،عراق)# # 413ق./1023م. (بغداد،عراق) 336ق./948م. (بغداد،عراق)# # 413ق./1023م. (بغداد،عراق) Descriptor علم الهدی, سید مرتضی (شریف مرتضی، فقیه و متکلم بزرگ امامیه؛ مقیم بغداد در عراق), 355ق./967م. بغداد،عراق# # 436ق./1045م. بغداد،عراق 355ق./967م. بغداد،عراق# # 436ق./1045م. بغداد،عراق Descriptor article marcgt 0 tkalam.ir