00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00تأثیر ویژگی‌های روانی انسان در شکل‌گیری باور از منظر قرآن کریم با تأکید بر «خودبرتربینی»قمموسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراءموسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراء معرفت و به طور خاص باور و اعتقاد آدمی، یکی از مهم‌ترین ارکان در تعین هویت انسان و شکل‌گیری فرد و اجتماع است که از دیرباز مورد توجه و پژوهش‌های فراوانی از منظرها و نیز از جهات مختلف بوده است. به حتم باورهای انسانی همانند سایر پدیده‌های دیگر، همان‌گونه که در برخی از امور تأثیرگذار است، از عوامل و علل معرفتی و غیر معرفتی نیز اثر می‌پذیرد. قرآن کریم، این تأثیرگذاری و تأثیرپذیری معرفت را با همهٴ ابعاد آن مورد توجه قرار داده و ضمن بیان فرایندها و روندهای این تعامل، هنجارها و بایسته‌های این تعامل را برای دستیابی انسان به سعادت و کمال بیان فرموده است. این مقاله ضمن بیان نکاتی مقدماتی، برخی عوامل تأثیرگذار بر باور از دیدگاه قرآن کریم را ـ با تأکید بر مورد «تکبر» برمی‌رسد. اهمیت از این دست از مباحث، از آن‌رو است که یکی از راه‌های اسلامی سازی علوم، طراحی نظریه‌ای سامان‌مند و جامع دربارهٴ هنجارهای باور بر اساس قرآن کریم و سنت پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) است. ظن ابلیس باور پایه صدق باور یقین شک تکبر قرآن احساسات توجیه سجده بر انسان سنت پیامبر (ص) انسان شناسی دینی معرفت شناسی اسلامی باور دینی پایه انسان شناسی قرآنی معرفت‌شناسی (اپیستمولوژی) مفهوم شناسی باور سنت عقلی اسلامی خواجه نصیرالدین طوسی فیض کاشانی: ملا محسن فیض کاشانی مرتضی مطهری عبدالله جوادی آملی محمدتقی مصباح یزدی علامه جعفری: محمدتقی جعفری ابن سینا: ابوعلی سینا انسان شناسی Human nature سنت نبوی صلی الله علیه و آله وسوسه شیطان مخالفت ابلیس از سجده آدم (ع) ابلیس توجیه (مسائل جدید کلامی) توجیه (مسائل جدید کلامی) معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی) معرفت شناسی اسلامی خواجه نصیرالدین طوسی محمدتقی مصباح یزدی مرتضی مطهری ابن سینا علامه جعفری اصطلاحنامه علوم قرآنی قرآن تکبر (اخلاق) عبدالله جوادی آملی ابونصر فارابی صدق الف. حضرت رسول اکرم(ص) معرفت شناسی مدرن(از دکارت تا قبل از قرن حاضر) یقین (به معنی اخص)، قسیم تصدیق شبیه به یقین و تصدیق ظنی) باور پایه((اصطلاح وابسته)، قسیم استدلال تسلسل معرفتی و دور معرفتی) شک(تساوی طرفین) معرفت شناسی مدرن((انکار تحلیل سنتی معرفت)، اصطلاح وابسته) ایمان سنت معصومین(ع) احساس وهم(معرفت شناسی) احتمال((اعم از یقین، ظن، شک و وهم)، اصطلاح وابسته) ملا محسن فیض کاشانی حاج ملاهادی سبزواری (موسس مکتب سبزوار) میری (حسینی), سید محسن (دانشیار گروه فلسفه اسلامی جامعة المصطفی العالمیة) Author خواجه نصیر الدین طوسی, محمد بن محمد (فیلسوف و متکلم ایرانی سده هفتم، موسس کلام فلسفی، شیعه امامی), 579ق./1201م.توس،ایران-# # 672ق./1274م.کاظمین،عراق 579ق./1201م.توس،ایران-# # 672ق./1274م.کاظمین،عراق Descriptor فیض کاشانی, ملامحسن (حکیم فیلسوف، محدث، مفسر و عارف دوره صفوی و از دانشمندان شیعه، شاگرد ملاصدرای شیرازی و داماد بزرگ او، فقیه اخباری), 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان 1007ق. کاشان#1090 ق. کاشان Descriptor سبزواری, حاج ملاهادی بن مهدی (فیلسوف صدرایی، حکمت متعالیه), 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران Descriptor مصباح یزدی, محمدتقی (فیلسوف و اندیشمند معاصر، مدرس علوم عقلی در حوزه علمیه قم، موسس و اولین رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی), 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم Descriptor فارابی , ابونصر محمد بن محمد (Alfarabi، معلم ثانی، فیلسوف مشائی، تشیع فلسفی), -257ق/ 870م#339ق/950م -257ق/ 870م#339ق/950م Descriptor پیامبر اسلام, محمد بن عبدالله (ص), 53 قبل از هجرت.مکه#11ق.مدینه. 53 قبل از هجرت.مکه#11ق.مدینه. Descriptor جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# Descriptor جعفری تبریزی, محمدتقی (علامه جعفری، فیلسوف و دانشمند معاصر), 1304ش.#1377ش. 1304ش.#1377ش. Descriptor article marcgt 2383-2916 specialized http:/hikmat.isramags.ir