00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00چگونگی بازتولید فلسفه‌های علوم انسانی با تکیه بر فلسفه اسلامیقمموسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراءموسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراء امروزه اثبات اینکه بسیاری از آموزه‌های علوم انسانی مدرن، با آموزه‌های اسلامی ناسازگار است و تحول در این علوم، امری ضروری است، کار دشواری نیست. آنچه دشوار است تبیین این نکته است که چگونه می‌توان این تحول را، نه با نگاه خام و گذاشتن چند آیه و روایت در کنار متون جدید، بلکه با استمداد از علوم و اندیشه‌های اسلامی‌ای که حاصل قرن‌ها تلاش علمی اندیشمندان مسلمان بوده و در تعاملی پویا با اندیشه‌های معاصر، رقم زد. اگرچه این تحول‌بخشی نیازمند استمداد از بسیاری از دانش‌های سنتی مسلمانان است، اما هدف مقالهٔ حاضر، این است که فقط شیوه و میزان کمک «فلسفهٔ اسلامی موجود» به تحول‌آفرینی در علوم انسانی مدرن را مورد بحث قرار دهد.<br /> در طبقه‌بندی‌های سنتی علوم، به دلیل پذیرش ماهیت سلسله ‌مراتبی دانش‌ها، «فلسفهٔ اولی» ‌مادر علوم شمرده می‌شد، و به لحاظ معرفت‌شناختی، شایستگی این را دارد که پشتوانهٔ تمام علوم دیگر قرار گیرد. با انحطاط مابعدالطبیعه در دوران جدید و القای بن‌بست در عرصه وجودشناسی، فلسفه به مثابهٔ علم وجودشناسی رسما کنار زده شد، و تقدم فلسفه بر سایر علوم زیر سؤال رفت؛ اما در پس پرده، وجودشناسی ماتریالیستی زیربنای علوم گردید و با غلبه یافتن پیش‌فرض‌هایی همچون مادی و متباین دانستن وجود انسان‌ها و کنار گذاشتن مبحث علیت غایی در تحلیل واقعیات انسانی، استقلال و اصالت فلسفی بسیاری از مباحث علوم انسانی زیر سؤال رفت و فضای قراردادانگاری و تبعیت از اعتباریاتِ بی‌ضابطه غلبه یافت و مباحث این دسته از علوم، به یک سلسله مباحث حسی و قراردادی آمیخته با پیش‌داوری‌های ماتریالیستی در باب ماهیت انسان، فروکاسته شد.<br /> این مقاله می‌کوشد با تبیین الگوی مطالعه وجودشناختی در بررسی امور خاص، نشان ‌دهد که چگونه «وجودشناسی مضاف» می‌تواند الگوی موجهی برای تحقیق در عرصهٔ «فلسفه‌های مضاف» (فلسفه روان‌شناسی، فلسفهٔ اقتصاد، و...) باشد؛ و نیز اینکه چگونه تحول‌آفرینی در علوم انسانی مدرن، نیازمند بهره‌مندی از چنین «فلسفه‌های مضاف»‌ی است. همچنین با نشان دادن مصادیقی از تحقق یافتن چنین وجودشناسی‌های مضافی در تاریخ اندیشهٔ اسلامی، و ارائه مصادیقی از ورود این گونه مباحث در نقد و اصلاح علوم انسانی جدید، امکان عملی چنین الگویی را آشکارتر سازد. اسفار سکولاریسم عقل‌گرایی فلسفه اسلامی علوم انسانی وجودشناسی معقول ثانی علت غایی قرآن لیبرال دموکراسی طبقه بندی علوم فلسفه علم پوزیتیویسم منطقی علم شناسی فلسفه اولی فلسفه های مضاف فلسفه حقوق طبیعت شناسی دانش سنتی فلسفه حقوق اسلامی فلسفه علوم انسانی فلسفه علوم انسانی دانش مدرن لقاء حق اثبات‌گرایی (مکتب فلسفی) انسانگرایی‌ = اومانیسم (مکتب فلسفی) ظلم از دیدگاه قرآن بازتولید فلسفه علوم انسانی زیر بنای علوم وجودشناسی ماتریالیستی مادی انگاری انسان وجودشناسی مضاف کاربرد فلسفه اسلامی گزاره حسی گزاره عقلی تجربه‌گرایی = آمپریزم (فلسفه) ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین مرتضی مطهری عبدالله جوادی آملی محمدتقی مصباح یزدی ابن سینا: ابوعلی سینا تجربه گرایی (مسائل جدید کلامی) اومانیسم (مسائل جدید کلامی) هستی شناسی اسلامی سکولاریسم حکومت دموکراسی لیبرال پوزیتیویسم منطقی محمدتقی مصباح یزدی مرتضی مطهری ابن سینا علم طبیعی فلسفه الهی فلسفه پوزیتیویسم فلسفه اسلامی ماهیت علت غایی قرآن عبدالله جوادی آملی شهاب الدین سهروردی(شیخ اشراق) حسین سوزنچی فلسفه حقوق فلسفه علم علوم انسانی (سایر) فرانسیس بیکن رنه دکارت مارتین هایدگر ادموند هوسرل دیوید هیوم حسین دباغ عقل گرایی(مقابل تجربه گرایی) معقولات ثالثه(مقابل معقولات ثانیه خاص) ملاصدرا شیرازی حاج ملاهادی سبزواری (موسس مکتب سبزوار) عبدالکریم سروش سوزنچی, حسین ( استاد گروه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام، قم، ایران) Author ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. 979ق./950ش./ 1572م.#1050 ق./1641م. Descriptor سهروردی (شیخ اشراق), شهاب الدین یحیی بن حبش (با عمر بن محمد سهروردی عارف اشتباه نشود، مؤسس مکتب‌ اشراق، احیاگر حکمت خسروانی، خواهرزاده عمر بن محمد سهروردی عارف), -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه Descriptor سبزواری, حاج ملاهادی بن مهدی (فیلسوف صدرایی، حکمت متعالیه), 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. 1212ق./1798م,#1289ق./1872م. Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor جوادی آملی, عبدالله (مرجع معاصر تقلید مقیم قم، فیلسوف، عارف و مفسر قرآن), 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# 1312ش./1350ق. آمل، مازندران# Descriptor مطهری , مرتضی Murtaḍā Muṭahharī (فیلسوف، متکلم، مفسر و اندیشمند معاصر), 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران 1298ش. فریمان، خراسان رضوی #1358 ش. تهران Descriptor مصباح یزدی, محمدتقی (فیلسوف و اندیشمند معاصر، مدرس علوم عقلی در حوزه علمیه قم، موسس و اولین رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی), 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم Descriptor سروش, عبدالکریم (Abdolkarim Soroush؛ فیلسوف ایرانی معاصر، صاحب نظریه قبض و بسط شریعت(شریعت صامت)، صراط های مستقیم(کثرت گرایی دینی)، رؤیاانگاری وحی و...، از افراد منتسب به حلقه کیان؛ از نواندیشان دینی), -1324 ش.# -1324 ش.# Descriptor هیوم, دیوید (David Hume، فیلسوف اسکاتلندی، مکتب تجربه‌گرایی، نویسنده منکر وجود خدا), 1711#1776 1711#1776 Descriptor دکارت, رنه (René Descartes، ریاضی‌دان و فیلسوف فرانسوی, مسیحی کاتولیک), 1596#1650 1596#1650 Descriptor بیکُن , فرانسیس (Francis Bacon،فیلسوف مسیحی، حقوق‌دان و دانشمند انگلیسی), 1561#1626 1561#1626 Descriptor هوسرل, ادموند(Edmund Husserl؛ فیلسوف آلمانی-اتریشی؛ بنیانگذار پدیدارشناسی؛ یهودی‌تبار؛ یهودی مسیحی شده؛ مسیحی آزاده و غیرجزمی؛ قائل به استقلال فلسفه از دین؛ پیرو اولیه روانشناسی توصیفی برنتانو و منتقد سرسخت بعدی اصالت روانشناسی؛ استاد هایدگر), 1859م. پروسنیتس، موراویا، جمهوری چک#1938م. فرایبورگ، آلمان 1859م. پروسنیتس، موراویا، جمهوری چک#1938م. فرایبورگ، آلمان Descriptor هایدگر , مارتین (Martin Heidegger، فیلسوف معاصر آلمانی، فلسفه غربی، فلسفه قرن بیستم، مکتب پدیدارشناسی، هرمنوتیک، اگزیستانسیالیسم), 1889م. مسکیرش، امپراتوری آلمان#1976م. فرایبورگ، بادن-وورتمبرگ، آلمان 1889م. مسکیرش، امپراتوری آلمان#1976م. فرایبورگ، بادن-وورتمبرگ، آلمان Descriptor article marcgt 2383-2916 specialized http:/hikmat.isramags.ir سایت نشریه دو مقاله را پی دی اف کرده. این مقاله تا ص 118 است.