00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Per00نقد و بررسی مبانی تجربه‌گرایی در علوم انسانیقمموسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراءموسسه فرهنگی تحقیقاتی إسراء «تجربه‌گرایی» به عنوان اولین رویکرد در علوم انسانی، مورد توجه دانشمندان این عرصه قرار گرفت، و هنوز هم،‌ باوجود نقدها و رقیب‌های جدی، روش غالب در تحقیقات علوم انسانی و اجتماعی است. موافقان و مخالفان تجربه‌گرایی در علوم انسانی از شیوه‌ها و راهبردهای مختلفی برای اثبات نظر خویش و ابطال نظریات مخالف بهره برده‌اند: از تغییر در موضوع علوم انسانی، تا تحول در هدف آنها، تا دگرگونی در مبانی هستی‌شناختی یا معرفت‌شناختی آنها. به نظر می‌رسد نکته‌ای کلیدی که منتقدان تجربه‌گرایی در علوم انسانی از آن غفلت ورزیده‌اند، بررسی و تحلیل ماهیت موضوع علوم انسانی و لوازم روش‌شناختی آن است.‌ توجه به این نکته می‌تواند برخی کاستی‌های تجربه‌گرایی را آشکار کند.<br /> نقطهٔ عزیمت این مقاله را این اصل روش‌شناختی تشکیل می‌دهد که روش هر علم وابسته به موضوع آن است، و ماهیت موضوع است که نوع روش تحقیق مناسب را تعیین می‌کند. بر این اساس، سعی می‌شود تا ماهیت موضوع علوم انسانی، تحلیل، و عدم تناسب روش تجربی با آن نشان داده شود. راهبرد این نوشتار برای این کار، تحلیل منطقی مفاهیمی است که در موضوعات مسائل علوم انسانی به‌کار می‌روند تا نشان دهد این موضوعات شامل مفاهیمی از سنخ معقولات اولیٰ، معقولات ثانیهٔ منطقی، و اعتباریات محض‌اند و مطالعهٔ هر دسته از آنها نیازمند روشی ویژه و منحصربه‌فرد می‌باشد. از این‌رو، پیشنهاد نوشتار حاضر، آن است که روش تجربی هرچند در بررسی و مطالعهٔ برخی از موضوعات علوم انسانی، کارآیی محدود و مناسب خود را دارد، لکن نمی‌تواند به عنوان تنها روش مطلوب و مفید در این علوم مورد تأکید و توجه قرار گیرد؛ بلکه عمدهٔ مسائل علوم انسانی به روش‌هایی دیگر نیازمندند تا بتوانند همهٔ موضوعات خویش را بررسی کرده، به اهداف خود دست یابند. حواس ظاهری انسان شناسی نقد روش شناسی علوم انسانی روش شناسی علوم انسانی معقول ثانی اعتباریات تبیین (منطق) حس گرایی قوه عاقله (عقل) نمادهای زبانی تفهم فیزیک معقولات اولی نمود عینی روش شناسی علوم اجتماعی طبیعت ‌گرایی شیمی حکم کلی معقول ثانیة فلسفی زیست‌شناسی موضوع علوم انسانی تجربه گرایی علوم انسانی منطق روش شناسی علوم حالات و انفعالات حالات انسان فعل معنادار رفتار معنادار تاریخ علوم نماد زبانی تجربه‌گرایی = آمپریزم (فلسفه) محمدتقی مصباح یزدی انسان شناسی Human nature تجربه گرایی (مسائل جدید کلامی) روش شناسی طبیعت گرایی فلسفی روش شناسی علوم انسانی محمدتقی مصباح یزدی امور اعتباریه صرف تفهم علوم انسانی (سایر) معرفت شناسی علوم اجتماعی معقولات اولی((مفاهیم ماهوی)، مقابل معقولات ثانیه) معقولات ثانیه((ما لیس باول)، مقابل معقولات اولی) معقولات ثانیه فلسفی(مقابل معقولات ثانیه منطقی) حس گرایی (مانع معرفت) عقل(قوه عاقله) حواس خمس(اصطلاح وابسته) سید محمود نبویان ویلیام جیمز (William James) مصباح , علی (عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره) Author مصباح یزدی, محمدتقی (فیلسوف و اندیشمند معاصر، مدرس علوم عقلی در حوزه علمیه قم، موسس و اولین رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی), 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم 1313ش./1935م.یزد#1399ش./2021م.قم Descriptor جیمز, ویلیام(William James، فیلسوف و روانشناس آمریکایی و بنیانگذار مکتب پراگماتیسم، ایمان گرای معتدل), 1842#1910 1842#1910 Descriptor article marcgt portal_lib local Review comments local 2383-2916 specialized http:/hikmat.isramags.ir